Aitheantóirí agus Faisnéis Sláinte

Cuirfidh cur chun feidhme aitheantóra sláinte go mór le sábháilteacht othar agus le héifeachtúlacht riaracháin. Is bunchloch ríthábhachtach é freisin don phrionsabal Leanann Airgead an tOthar agus d’Árachas Sláinte Uilechoiteann, ar dúshraitheanna do Chlár Oibre Athchóirithe an Rialtais iad an dá cheann acu.

Rinneadh foráil sa Bhille um Fhaisnéis Sláinte d’aitheantóirí sláinte a thabhairt isteach agus cheadaigh an Rialtas cinn Bhille um Fhaisnéis Sláinte sa bhliain 2009.

I gcás gealltanais a tugadh don Troika i mí an Mheithimh go bhfoilseofaí reachtaíocht lena dtabharfaí bonn reachtúil d’aitheantóirí sláinte, ba léir nach bhféadfaí gach ceann d’fhorálacha an Bhille sin a ullmhú in am don ghealltanas sin a chomhlíonadh; dá bhrí sin, ba ghá na gnéithe aitheantóra a thabhairt chun tosaigh i mBille spriocdhírithe ar leith: ba é sin, an Bille um Aitheantóirí Sláinte.  Cheadaigh an Rialtas dréachtú foirmiúil an Bhille um Aitheantóirí Sláinte an 30 Deireadh Fómhair 2013 agus foilsíodh é ag deireadh na bliana 2013.

Is ionann an Bille agus an bonn dlíthiúil d’Aitheantóirí Sláinte Aonair le haghaidh úsáideoirí seirbhísí sláinte agus d’aitheantóirí uathúla le haghaidh soláthraithe seirbhísí sláinte.   Úsáidfear na haitheantóirí ar fud na seirbhíse sláinte, idir phoiblí agus phríobháideach.

Ar an gcéad dul síos, is é atá i gceist le hAitheantóirí Sláinte Aonair ná sábháilteacht othar a áirithiú agus a chinntiú go mbaineann an fhaisnéis cheart leis an duine aonair ceart ag an bpointe cúraim.   Cabhróidh Aitheantóirí Sláinte Aonair freisin lenár seirbhís sláinte a bhainistiú ar bhealach níos éifeachtúla agus beidh siad ina mbunchloch do thionscnaimh athchóirithe sláinte, Leanann Airgead an tOthar ina measc.

Cuirfear Clár Náisiúnta Aitheantóirí Sláinte Aonair ar bun, áit a mbeidh an tAitheantóir le fáil, in éineacht le mionsonraí eile aitheanta a bhaineann leis an duine aonair. Tá siad sin leagtha amach sa Bhille.    Tá dhá phointe príobháideachais ríthábhachtacha i gceist anseo. Is é an chéad cheann acu ná nach dtabharfar aon sonraí pearsanta ar bith in Aitheantóir Sláinte Aonair, nó ASA. Is é an dara ceann acu ná nach féidir aon fhaisnéis chliniciúil ar bith a thabhairt i gClár na nAitheantóirí Sláinte Aonair.

Is ag soláthraithe seirbhísí sláinte agus ag aonáin eile faoin mBille amháin a bheidh rochtain ar Chlár Náisiúnta na nAitheantóirí Sláinte Aonair. Foráiltear sa Bhille gur gá bearta a chur i bhfeidhm chun cabhrú lena áirithiú nach n-úsáidfear Clár Náisiúnta na nAitheantóirí Sláinte ach amháin chun críocha ábhartha agus nach mbeidh sé á húsáid ach amháin ag daoine a bhfuil cead acu é a úsáid. Leagtar amach sa Bhille cionta agus pionóis a ghearrfar de bharr úsáid mhíchuí.

Beidh aitheantóir uathúil ag soláthraithe seirbhísí sláinte freisin – is iad sin, gairmithe sláinte, eagraíochtaí sláinte agus fostaithe áirithe sláinte. Mar an gcéanna, beidh ar sholáthraithe a n-aitheantóir a úsáid ar a dtaifid othar agus i dteachtaireachtaí ábhartha. Agus an t-aitheantóir sin á úsáid, aithneofar go soiléir an duine agus an eagraíocht lena mbaineann ag gach céim chúraim.   Cuirfear Clár Náisiúnta Aitheantóirí na Soláthraithe Seirbhísí Sláinte ar bun, áit a mbeidh an t-aitheantóir, an t-ainm, an seoladh gnó agus sonraí ábhartha eile le fáil. Beidh rochtain ag an bpobal ar Chlár na Soláthraithe Seirbhísí Sláinte.

De réir an Bhille, is é an tAire Sláinte atá freagrach as aitheantóirí a shannadh agus as na cláir lena mbaineann a bhunú agus a choinneáil. Ar chúiseanna oibriúcháin, áfach, ceadaítear sa Bhille na feidhmeanna sin a tharmligean chuig Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS).

Ba é Grúpa Oibre um Aitheantóirí Sláinte a chuir comhairle orainn agus chuimsigh an Grúpa na mórpháirtithe leasmhara go léir – an Roinn Sláinte, an Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe, an Roinn Coimirce Sóisialaí, an tÚdarás um Fhaisnéis agus Cáilíocht Sláinte (ÚFCS) agus FSS.  Chuaigh an Roinn i gcomhairle leis an gCoimisinéir Cosanta Sonraí freisin.

Beidh an tAitheantóir Sláinte Aonair ag brath go mór ar an tacar sonraí Aitheanta Seirbhíse Poiblí agus ar bhonneagar Cárta Seirbhíse Poiblí TCFC* atá á n-oibriú ag an Roinn Coimirce Sóisialaí, agus beidh sé dlúthnasctha leo freisin.  Ar an mbealach sin, bainfidh an tAitheantóir Sláinte Aonair tairbhe as an mórinfheistíocht a rinneadh go dtí seo sa tacar agus as an obair leanúnach a bhíonn á déanamh ag an Roinn Coimirce Sóisialaí (RCS).

*An Timpeallacht Creatlaí i gcomhair Fíordheimhniú Caighdeáin, arb é is aidhm dó leibhéal cinnteachta a shannadh don fhaisnéis atá á coinneáil faoi dhuine aonair – e.g. ní shanntar Leibhéal 2 TCFC don fhaisnéis atá á coinneáil faoi chliant ach amháin tar éis agallamh aghaidh ar aghaidh a dhéanamh, áit a n-éilítear ar an gcliant fianaise dhoiciméadach aitheanta, fianaise fhótagrafach san áireamh, a chur ar fáil

Níl sé i gceist próiseas na Roinne Coimirce Sóisialaí um bailiú agus fíorú sonraí a mhacasamhlú, ach amháin i sciar an-bheag cásanna nach bhfuil faisnéis ag an Roinn Coimirce Sláinte faoi na daoine lena mbaineann iontu (e.g. turasóirí nó cónaitheoirí sealadacha nach n-eisítear uimhreacha Pearsanta Sláinte Poiblí (UPSP) dóibh de ghnáth).  Áiritheoidh an cur chuige sin go mbainfear an tairbhe is mó as tacar sonraí na seirbhíse poiblí (atá á oibriú ag an Roinn Coimirce Sláinte) agus cuirfidh sé ar chumas na hearnála sláinte aitheantóir earnála a oibriú ag an am céanna.  Ar a lán bealaí, beidh an tseirbhís sláinte ag obair de réir cóip charbóin de thacar sonraí aitheanta na seirbhíse poiblí. Mar thoradh air sin, beidh laghdú suntasach ar chostas an tionscnaimh.

Éileofar ar sholáthraithe seirbhísí poiblí othair agus cliaint a úsáideann seirbhísí a aithint trína nAitheantóir Sláinte Aonair a iarraidh nó, ina éagmais sin, mionsonraí áirithe (amhail ainm, dáta breithe etc.) a iarraidh, rud a chuirfidh ar a gcumas clár na nAitheantóirí Sláinte Aonair a chuardach.  Foráiltear sa Bhille nach mór do sholáthraithe seirbhísí sláinte an tAitheantóir Sláinte Aonair a chomhcheangal leis na taifid a chruthaíonn siad.  Mar sin féin, ní fheadfaidh soláthraí seirbhísí sláinte seirbhís a dhiúltú do dhuine aonair toisc nach féidir leis an duine sin, nó go ndiúltaíonn an duine sin, a (h)Aitheantóir Sláinte Aonair a chur ar fáil.

Is é a bheidh ag gabháil leis an gcóras a bheartaítear ná gnéithe a chuirfidh an pobal mór ar a shuaimhneas faoi úsáid na sonraí sláinte

  • ní fhéadfar an t-aitheantóir sláinte aonair a úsáid in aon earnáil eile den gheilleagar nó den rialtas, ach amháin sa mhéid go mbíonn sé á úsáid i gcás seirbhís sláinte e.g. measúnuithe síceolaíocha a dhéantar don earnáil oideachais
  • ní choinneofar aon fhaisnéis chliniciúil ar Chlár na nAitheantóirí Sláinte Aonair
  • leagtar síos sa Bhille cionta agus pionóis de bharr mhí-úsáid an Aitheantóra Sláinte Aonair agus déantar rochtain ar Chlár na nAitheantóirí Sláinte Aonair a rialú agus a theorannú trí leas a bhaint as smachtbhannaí coiriúla.

Aitheantóirí Eagraíochta agus Gairmiúla

Ar aon dul le moltaí an Údaráis um Fhaisnéis agus Cáilíocht Sláinte (ÚFCS), cuimsítear sa Bhille forálacha lena mbunófar aitheantóirí d’eagraíochtaí a sholáthraíonn seirbhísí sláinte, mar aon le haitheantóirí do ghairmithe sláinte agus do bhaill foirne eile.  Neartóidh na haitheantóirí sin sábháilteacht othar, príobháideachas agus rialáil leathan agus éascóidh siad cuntasacht agus iniúchadh níos láidre.

Ceanglaítear leis an Acht ar chomhlachtaí rialála gairmithe sláinte, amhail Comhairle na nDochtúirí Leighis agus Bord Altranais agus Cnáimhseachais na hÉireann, faisnéis a chur ar fáil don Aire maidir le gairmithe cláraithe.  Beartaítear an uimhir atá sannta ag na comhlachtaí sin a athúsáid i gClár na nGairmithe dá bhforáiltear sa Bhille.

Oibriú na gClár

Foráiltear sa Bhille go bhféadfaidh an tAire príomhfheidhmeanna oibriúcháin na gclár aitheantóirí a tharmligean chuig FSS trí ordú Rialtais.  Beartaítear gurb iad FSS / SACP (Seirbhís Aisíocaíochta Cúraim Phríomhúil) a oibreoidh Clár na nAitheantóirí Sláinte Aonair thar ceann an Aire.  Tá mór-shaineolas agus mórchórais ag SACP cheana féin, rud is féidir a chur in oiriúint go héasca don chuspóir sin.

An Bille um Fhaisnéis Sláinte

Táimid ag obair freisin ar Bhille um Fhaisnéis Sláinte, arb é an aidhm atá léi aghaidh a thabhairt ar dhúrud ábhar a éascóidh próisis fheabhsaithe bhainistíochta faisnéise a ghabhann le córas nua-aimseartha sláinte.  Beidh forálacha dóibh seo a leanas ag gabháil leis na hábhair sin: próiseas níos cuíchóirithe um cheadú eitice i gcás taighde sláinte nach rialaítear faoi láthair le rialúchán reachtúil ná le Dlí an AE; cláir mheaitseála sonraí agus acmhainní faisnéise sláinte (cláir othar, mar shampla); agus feabhas a chur ar shábháilteacht othar, mar shampla, trí thimpistí sábháilteachta othar a thuairisciú agus trí chultúr nochta oscailte d’othair a chothú.