An Beartas Náisiúnta Sláinte Béil

Sa bhliain 2014, chuir an Roinn Sláinte tús le tionscadal trí bliana chun beartas náisiúnta nua sláinte béil a fhorbairt faoi cheannaireacht an Dochtúra Dympna Kavanagh, Príomhoifigeach Fiaclóireachta. Cuirfear an beartas sin ar chomhréim leis na gealltanais atá tugtha ag an Rialtas i dtaca le cúram príomhúil. Cuirfear é ar chomhréim leis an mórbheartas sláinte mar atá leagtha amach sa chreat Éire Shláintiúil freisin.

Painéal Neamhspleách
Agus an obair sin á déanamh aici, tá an Roinn Sláinte ag fáil cúnaimh ó Phainéal Neamhspleách a bhfuil saineolas ag a chomhaltaí ar fhorbairt seirbhísí sláinte béil agus ar thaighde eipidéimeolaíochta, sóisialta agus eacnamaíoch.  Ní hé amháin go ngníomhaíonn an Painéal i gcáil chomhairleach, déanann sé maoirseacht neamhspleách ar fhorbairt an bheartais freisin chun a chinntiú gur ar chaighdeán maith atá na torthaí a sholáthraítear.

An Grúpa Tagartha Acadúil
D’fhonn tacú leis an mbeartas agus a chinntiú go bhfuil sé bunaithe ar fhianaise, cuireadh Grúpa Tagartha Acadúil um an mBeartas Sláinte Béil ar bun sa bhliain 2014.  Cuireann an grúpa tagartha sin leis na croíláidreachtaí atá ag acadóirí ar fud roinnt disciplíní a bhaineann le sláinte bhéil agus ar fud roinnt disciplíní ábhartha eile. Tá torthaí agus moltaí an ghrúpa curtha isteach anois agus cabhróidh siad sin leis an Roinn an beartas a fhorbairt agus a mheas cé chomh maith agus a oirfidh sé do mhórchlár oibre beartais na Roinne.

Comhaltaí den Ghrúpa Tagartha Acadúil um an mBeartas Sláinte Béil
Téarmaí Tagartha an Ghrúpa Tagartha Acadúil um an mBeartas Sláinte Béil

Tá trí ghné thábhachtacha i gceist le forbairt an bheartais:

  1. measúnú riachtanas chun eolas a thabhairt don Roinn faoi conas ba cheart seirbhísí nua a chur ar fáil;
  2. athbhreithniú ar na hacmhainní atá ar fáil le haghaidh cúram sláinte béil; agus
  3. comhairliúchán le geallsealbhóirí, an pobal i gcoitinne san áireamh, ar na bealaí nua atá ann chun seirbhísí sláinte béil a sholáthar.

Measúnú Riachtanas
Tá mórathruithe sóisialta, eacnamaíocha agus déimeagrafacha tagtha chun cinn ón mbliain 1994 i leith. Tháinig laghdú ar leibhéal na fluairíde sna soláthairtí uisce poiblí sa bhliain 2007 freisin.  Tá siad sin i measc na dtosca a léirigh gur ghá athbhreithniú a dhéanamh ar riachtanais sláinte béil an phobail.

Cé gur tugadh faoi deara gur cuid lárnach d’aon bheartas nua is ea galar béil a chosc, is ar na nithe seo a leanas atáthar ag díriú sa mheasúnú ar riachtanais sláinte béil an phobail: athbhreithniú ar an litríocht ábhartha náisiúnta agus idirnáisiúnta; athbhreithniú ar an bhfaisnéis iontaofa reatha a gnóthaíodh ó shuirbhéanna sláinte béil; agus breithniú ar na sonraí atá ar fáil faoi sheirbhísí fiaclóireachta.

I measc na dtionscadal taighde ábhartha atá ar siúl faoi láthair nó a bhí ar siúl le déanaí tá an t-athbhreithniú dar teideal Health Effects of Water Fluoridation ón mBord Taighde Sláinte, an staidéar dar teideal Fluoride And Caring for Children’s Teeth (FACCT), agus Staidéar Fadaimseartha na hÉireann um Aosú (TILDA).

Mar chuid den Chlár Taighde ar Athchóiriú Cúram Sláinte atá ar bun ag an Institiúid Taighde Eacnamaíochta agus Sóisialta (ESRI), tá scrúdú á dhéanamh faoi láthair ar na roghanna atá ann maidir le Seirbhísí Sláinte Béil a chur ar fáil i gCúram Príomhúil.

Athbhreithniú ar Acmhainní
Is é atá i gceist leis an sruth oibre seo breithniú a dhéanamh ar líon, ar phróifíl agus ar dháileadh geografach na ndaoine atá ag obair i gcúram sláinte béil.

Tá na gnéithe a bhaineann leis an bhfórsa oibre á dtreorú ag comhthionscadal idir an Bord Taighde Sláinte agus AE 20/20. Tá an tionscadal ar siúl i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh, le tacaíocht ó Chomhairleoir Sóisialta agus Eacnamaíochta.

Sainaithneofar riachtanais oideachais agus oiliúna amach anseo sa bheartas freisin. Tá sé tábhachtach go bhfuil ag gairmithe sláinte béil tacar scileanna atá oiriúnach do fhreastal ar na riachtanais sláinte béil atá ag an bpobal faoi láthair agus ar na riachtanais a bheidh aige amach anseo.

Comhairliúchán
Eochairghné de Bheartas Náisiúnta nua Sláinte Béil is ea comhairliúchán leis an bpobal agus le gairmithe agus geallsealbhóirí i réimse an chúraim shláinte béil.

Choimisiúnaigh an Roinn taighde chun tuiscint a ghnóthú ar thuairimí an phobail maidir leis an úsáid a bhaineann daoine as seirbhísí sláinte béil agus chun léargas a chur ar fáil ar eispéiris na ndaoine den phobal i dtaca lena sláinte bhéil féin.

Cuirtear formhór mór na seirbhísí fiaclóireachta ar fáil i dtimpeallachtaí cúraim phríomhúil agus is minic a chuireann cleachtóirí neamhspleácha iad ar fáil.  Agus an beartas á fhorbairt, díreofar go príomha ar thuairimí a fháil ó lucht na gairme d’fhonn eolas a dhéanamh don bheartas. Tosaíodh é sin leis an Lá Geallsealbhóirí, a bhí ar siúl an 6 Bealtaine 2015.  Léigh faisnéis faoin imeacht comhairliúcháin sin anseo.

Bunaíodh Grúpa Tagartha Cleachtóirí chun díriú ar sholáthar seirbhísí fiaclóireachta i gcúram príomhúil agus breithneoidh sé cur chun feidhme a dhéanamh ar chineálacha éagsúla de mhúnlaí soláthar seirbhísí sláinte béil atá oiriúnach do mhuintir na hÉireann.  Bhí an tUasal Pat O’Dowd, an Stiúrthóir Cúnta Náisiúnta, Oifig Náisiúnta na gConarthaí, Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte, ina chathaoirleach ar an ngrúpa seo.

Dírítear sa chéim dheiridh den phróiseas comhairliúcháin seo ar léargas cuimsitheach a ghnóthú ar thuairimí lucht na gairme. I mí an Mheithimh 2015, d’iarr an Roinn Léirithe Spéise ó Ranna/Scoileanna Socheolaíochta/Eolaíochta Sóisialta a bhfuil saineolas acu ar réimse an taighde shóisialta.  Chuathas i dteagmháil le hOllscoil Luimnigh agus tá de chúram uirthi dul i mbun comhairliúcháin le lucht na gairme fiaclóireachta. Is é a bheidh i gceist leis an modh taighde ná comhairliúchán le mic léinn fiaclóireachta, le hoidí fiaclóireachta, le soláthraithe fiaclóireachta cúraim phríomhúil agus le gairmithe sláinte fiacla eile.  Eisíodh litreacha chuig fiaclóirí ar dtús inar iarradh orthu páirt a ghlacadh sa chomhairliúchán. Beidh na téamaí a thiocfaidh as an nGrúpa Tagartha Acadúil, as an nGrúpa Tagartha Cleachtóirí agus as an Lá Geallsealbhóirí ina chreat chun tuairimí agus údair imní ar fud na gairme a fháil.

Modheolaíocht Cháilíochtúil
Is modheolaíocht cháilíochtúil í an mhodheolaíocht lena dtreoraítear an comhairliúchán seo, lena n-áirítear agallaimh agus fócasghrúpaí le geallsealbhóirí tábhachtacha agus leo sin a bheidh ina ngeallsealbhóirí sa todhchaí. Baintear úsáid leathan as modhanna cáilíochtúla chun cuntais dhoimhne a fháil ar eispéiris, ar chúlraí stairiúla agus ar eolas ar chleachtas. Bheadh sé doiligh iad a fháil trí mhodhanna amhail suirbhéanna. Iniúchfar na réimsí seo a leanas sna hábhair a chlúdófar sna hagallaimh/fócasghrúpaí:

  • Smaointe faoi fhorbairt na gairme fiaclóireachta go ginearálta
  • Eochairghnéithe ba cheart eolas a thabhairt do bheartas
  • Príomhdhúshláin a bhfuil an ghairm fiaclóireachta ag dul i ngleic leo faoi láthair
  • Smaointe faoin bhfiaclóireacht choisctheach agus faoi chúram príomhúil
  • Údair imní shonracha faoin bhfiaclóireacht in Éirinn go háirithe
  • Samhlacha cistiúcháin, dreasachtaí eacnamaíocha agus modhanna chun cúram a sholáthar
  • Eispéireas othar agus údair imní maidir leis an dóigh a bhféadfadh an beartas dul i bhfeidhm ar othair

Mar gheall ar an modheolaíocht cháilíochtúil lena dtreoraítear an staidéar, is lú go mór méid an tsampla ná a bheadh sé i gcás modhanna cainníochtúla. Cé gur doimhne ón taobh comhthéacsúil de a bheidh an fhaisnéis a gheofar, is dócha nach mbeidh sí chomh leathan sin. Roghnófar rannpháirtithe sa chomhairliúchán chun a chinntiú go mbeidh clúdach náisiúnta (gach cathair agus ceantar tuaithe) ann, go gcuirfear daoine atá ag obair sa ghairm le fada agus daoine a chuaigh isteach sa ghairm le déanaí ar áireamh, agus go ndéanfar ionadaíocht chuí sa sampla d’fhiaclóirí ón Limistéar Eorpach Eacnamaíoch atá ag cleachtadh in Éirinn.

Is le próiseas ar leith a bheidh ar siúl sa bhliain 2017 a rachfar i ndáil chomhairle le cleachtóirí a bhfostaíonn FSS agus gairmithe sláinte eile iad go díreach.

Strataim Modh Líon rannpháirtithe
Mic Léinn Fiaclóireachta Fócasghrúpa 15-20
Cleachtaí Seanbhunaithe – cleachtaí atá i mbun oibre are feadh 10 mbliana nó níos faide agus a thugann cúram do roinnte othair SSCF (Scéim na Seirbhísí Cóireála Fiaclóireachta) nó ÁSPC Agallamh 10
Cleachtaí Nua – cleachtaí atá i mbun oibre are feadh 5 bliana nó níos lú agus a thugann cúram do roint othar SSCF nó ÁSPC Agallamh 10
Fiaclóirí a d’oibrigh agus/nó a cháiligh lasmuigh dÉireann Agallamh 5 Deireadh Fómhair
Cleachtaí nach gcuireann cóireáil ach are othair phríobháideacha amháin Agallamh 5 Deireadh Fómhair

 

Fiaclóirí a bhfuil spéis acu i bpáirt a ghlacadh sa staidéar agus nach roghnaítear mar chuid den phróiseas agallaimh, féadfaidh siad scríobh chuig dentalhealthproject@gmail.com chun aon tuairimí nó údair imní atá acu a chur in iúl. Cuirfear iad sin leis an staidéar.