Preasráitis

Téann an tUas. Simon Harris TD, an tAire Sláinte, agus na baill den Chomhairle Chomhairleach don Ógra i bpáirt leis an Uas. Enda Kenny TD, an Taoiseach, chun an bhunchloch a mhúnlú le haghaidh an ospidéil nua do leanaí

Déanfar lámhphrionta an Taoisigh agus lámhphriontaí úsáideoirí reatha agus iar-úsáideoirí na seirbhísí ospidéil do leanaí a chur ar áireamh i mbunsraitheanna an ospidéil nua do leanaí

Rinne an Taoiseach Enda Kenny TD an bhunchloch a mhúnlú inniu le haghaidh an ospidéil nua do leanaí i dteannta Simon Harris TD, an tAire Sláinte, agus na mball den Chomhairle Chomhairleach don Ógra. Chuir an Taoiseach, na leanaí agus úsáideoirí reatha agus iar-úsáideoirí sheirbhísí an ospidéil do leanaí a lámha isteach i múnla a mhúnlófar i stroighin agus a chuirfear ar áireamh san ospidéal nua.

Tháinig an ócáid thábhachtach seo sna sála ar an gcead a thug an Rialtas le déanaí don infheistíocht a theastaíonn chun Bord Forbartha an Ospidéil Náisiúnta Phéidiatraicigh a chumasú conarthaí tógála a dhámhachtain le haghaidh an príomhospidéal do leanaí a thógáil ar champas Ospidéal San Séamas agus le haghaidh dhá Ionad Othar Seachtrach Péidiatraiceach agus Cúram Práinne a thógáil ar champas Ospidéal Thamhlachta agus Ospidéal Uí Chonghaile.  Táthar ag súil go suiteálfar na bunsraitheanna i gceann dornán seachtainí.

Ionadaithe don Chomhairle Chomhairleach don Ógra atá sna leanaí a bhí i láthair ag an ngairm ghrianghraf inniu. Is é atá sa Chomhairle ná grúpa daoine óga atá comhdhéanta d’úsáideoirí reatha agus iar-úsáideoirí na dtrí ospidéal atá ann cheana.  Chaith siad neart ama ag labhairt leis an bhfoireann atá ag dearadh an ospidéil nua do leanaí.  Tá páirt imeartha acu i ngach céim den tionscadal. Chabhraigh siad leis an dearadh a chur le chéile agus mhol siad na saoráidí agus na gnéithe a rachadh chun tairbhe do na leanaí agus dá dteaghlach a chaitheann tréimhsí fada ama san ospidéal.

Labhair an Taoiseach faoi thábhacht an mhórthionscadail infheistíochta caipitil seo: “Tá an t-ospidéal do leanaí ar cheann de na tionscadail chaipitil phoiblí is iontaí ar thug an tír seo fúthu riamh. Táimid anseo faoi dheireadh thiar thall. Múnlaíodh an bhunchloch agus táimid réidh leis an ospidéal péidiatraiceach den chéad scoth a theastaíonn ónár leanaí agus a thuilleann siad a thógáil.  Tá uainn go léir an rud is fearr dár leanaí. I ndeireadh na dála, is ionann iad agus beagnach ceathrú dár ndaonra agus todhchaí na tíre seo. Tá uainn go léir an rud is fearr dá dteaghlach freisin.”

Dúirt Simon Harris TD, an tAire Sláinte: “Tugann an t-ospidéal nua do leanaí deis iontach dúinn seirbhísí péidiatraiceacha do leanaí in Éirinn a bhunathrú chun feabhais trí othair agus baill foirne ó na trí ospidéal do leanaí atá ann cheana a thabhairt le chéile san aon eagraíocht amháin. Leis sin, cuirfear feabhas ar an eispéireas agus na torthaí do leanaí agus dá dteaghlach.  Le himeacht ama, athlonnófar Ospidéal Ollscoile an Choim do Mhná agus do Naíonáin chuig campas Ospidéal San Séamas. Leis sin, beidh seirbhísí d’aosaigh, seirbhísí péidiatraiceacha agus seirbhísí máithreachais lonnaithe san aon áit amháin agus cruthófar campas den chéad scoth ó thaobh saineolas cliniciúil de chun tacú le sainseirbhísí sláinte, le taighde, le nuálaíocht agus le hoideachas.”

Dúirt an Chomhairle Chomhairleach don Ógra: “Tá ríméad orainn dul i bpáirt leis an Taoiseach Enda Kenny agus le Simon Harris, an tAire Sláinte, chun ár lámhphriontaí go léir a mhúnlú sa bhunchloch a bheidh ar taispeáint san ospidéal nua do leanaí sna blianta le teacht. Leanfaidh an Chomhairle Chomhairleach don Ógra ar aghaidh ag obair le Bord an Ghrúpa Ospidéil do Leanaí sna míonna agus sna blianta romhainn chun na seirbhísí a chuirfear ar fáil a dhearadh.”

Ag labhairt dó ag an ócáid inniu, luaigh an Dr Jim Browne, Cathaoirleach Bhord an Ghrúpa Ospidéil do Leanaí, an ról a d’imir an Taoiseach ina chinntiú gur faoi dheireadh thiar thall atá Éire ag fáil an ospidéil a theastaíonn go géar uaithi agus a thuilleann sí.

Labhair an Dr Browne faoin tús áite a bhíonn á thabhairt go comhsheasmhach ag an Taoiseach do chearta leanaí: “Táimid fíorbhuíoch de chreideamh an Taoisigh, rud a thugamar don phointe ag a bhfuilimid inniu. Is cuí go bhfuil a lámhphrionta, agus lámhphriontaí na leanaí, greanta sa bhunchloch agus go mbeidh gach duine in ann iad a fheiceáil sna blianta le teacht agus an t-ospidéal i mbun lánfheidhme. Beidh a rian le feiceáil go deo ar an bhfoirgneamh seo agus beidh tionchar dearfach aige ar shaol leanaí agus a dteaghlach as seo amach.  Chomh maith leis sin, ba mhaith liom aitheantas a thabhairt don ról a bhí ag an Aire Simon Harris, atá ag cur an tionscadail seo chun cinn ó ceapadh é mar Aire Sláinte. D’oibrigh sé gan stad gan staonadh chun an méid atá romhainn inniu a bhaint amach.”

Dúirt Tom Costello, Cathaoirleach ar Bhord Forbartha an Ospidéil Náisiúnta Phéidiatraicigh: “Tá bród ar an bhfoireann forbartha agus ar ár gcomhghleacaithe sa Ghrúpa Ospidéal do Leanaí as a bheith ag obair ar an tionscadal tábhachtach seo.  Ní foirgneamh amháin atá i gceist leis seo. Is é atá i gceist leis freisin an cúram sláinte a thugtar do naíonáin, do leanaí agus do dhaoine óga an lae inniu agus sláinte a leanaí agus a ngarleanaí féin sna blianta fada atá le teacht.

“Agus sinn ag obair le chéile, táimid ag tógáil ospidéil ina mbeifear in ann sárobair a chur i gcrích.  Óstálfar san ospidéal sin roinnt de na píosaí taighde is corraithí agus is forásaí ar domhan; tabharfar sólás ann do theaghlaigh in amanna corracha; agus soláthrófar timpeallacht dhearfach éadrom ann do bhaill foirne bhreátha na n-ospidéal do leanaí ionas gur féidir leo leanúint lena n-obair ríthábhachtach. Is iad leanaí atá i gceist leis an tionscadal seo.”

Thug an Taoiseach agus an tAire Sláinte cuairt ar shuíomh an ospidéil nua do leanaí inniu. Beidh sé comhlonnaithe le hOspidéal San Séamas ar an suíomh sin. Tá na hoibreacha cumasúcháin críochnaithe agus tá an suíomh 12 acra glan anois. Mar sin, táthar in ann tús a chur le hoibreacha tógála.  In éineacht leis an Aire Harris agus leis an Aire Byrne, d’amharc an Taoiseach ar an limistéar fairsing ar a dtógfar an t-ospidéal go luath. Tugadh an t-eolas is déanaí dóibh ar an gclár tógála freisin.

CRÍOCH

**Scaipfear grianghraif ar dheasca**

1. Maidir leis an ospidéal nua do leanaí
Soláthrófar sainchúram do na leanaí is tinne in Éirinn san ospidéal nua do leanaí. Cuirfear é in áit Ospidéal Chromghlinne agus Ospidéal Shráid Temple mar ospidéal áitiúil do leanaí a chónaíonn sa chathair agus laistigh de limistéar M50. Freastalófar ar na riachtanais laethúla ospidéil (cúram péidiatraiceach tánaisteach agus cúram práinne) atá ag leanaí i Mórcheantar Bhaile Átha Cliath (Contae Bhaile Átha Cliath, Contae na Mí, Contae Chill Dara agus Contae Chill Mhantáin) sna hIonaid Satailíte nua (in Ospidéal Thamhlachta agus in Ospidéal Uí Chonghaile i mBaile Bhlainséir), áit a soláthrófar cúram éigeandála a bheidh faoi stiúir ag lianna comhairleacha.

Tá Ospidéal San Séamas ar an ospidéal teagaisc aosach agus diantaighde is mó in Éirinn. Is aigesean atá na 39 gcinn de speisialtachtaí cliniciúla agus de sheirbhísí náisiúnta sa chóras ospidéal géarchúraim aosach. Is aigesean freisin atá an raon is leithne d’fhospeisialtachtaí aosach ar féidir leo tacú le seirbhísí péidiatraiceacha, rud a chinntíonn go dtabharfar an cúram is fearr d’othair nach n-éilíonn a riocht cúram ó lianna comhairleacha a dhéileálann le saincheisteanna péidiatraiceacha amháin. Tá cuid mhór speisialtóirí ann a oibríonn idir ospidéil aosach agus ospidéil do leanaí cheana féin, agus is dóigh go méadófar an líon sin an athuair nuair a bheidh an t-ospidéal nua do leanaí ar oscailt.

Tá thart ar 50 acra i gCampas Ospidéal San Séamas, rud arb ionann é agus 25 pháirc sacair. Is don ospidéal nua do leanaí a bheidh 12 acra de sin tiomnaithe, rud arb ionann é agus 6 pháirc sacair. Beidh sé ar aon mhéid le hIonad Siopadóireachta Bhaile Dhún Droma agus beidh sráid inmheánach san ospidéal ar aon fhad le Sráid Grafton.

De réir an dea-chleachtais chliniciúil idirnáisiúnta, beidh an t-ospidéal comhlonnaithe le hospidéal teagaisc aosach, le hOspidéal San Séamas agus, ar deireadh thiar, le hOspidéal Ollscoile an Choim do Mhná agus do Naíonáin.  Cruthófar lárionad saineolais leighis chun tacú le taighde, le nuálaíocht agus le hoideachas dá bharr sin freisin.

2. Oscailt sceidealta an ospidéil agus na nIonad Othar Seachtrach agus Cúram Práinne
Tá oibreacha glanta agus cumasúcháin críochnaithe ar champas Ospidéal San Séamas anois, rud a fhágann go mbeifear in ann tús a chur le tógáil ar an suíomh i gceann cúpla seachtain.  Táthar ag súil go n-osclófar an t-ospidéal nua do leanaí den chéad uair i ráithe 3 den bhliain 2021. Beidh na hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne in Ospidéal Uí Chonghaile agus in Ospidéal Thamhlachta ar oscailt roimh an bpríomhospidéal. Osclófar iad ag deireadh na bliana 2018 agus i ráithe 1 den bhliain 2019 faoi seach agus soláthrófar iontu Cúram Práinne agus Cúram Othar Seachtrach do leanaí i Mórcheantar Bhaile Átha Cliath, lena n-áirítear Contae Bhaile Átha Cliath, Contae Chill Mhantáin, Contae na Mí agus Contae Chill Dara.

3. Acmhainn agus cóiríocht
Tá na foirgnimh deartha chun a chinntiú go gcóireálfar leanaí agus daoine óga sa timpeallacht is eagraithe agus is oiriúnaí ó thaobh cúrsaí cliniciúla de. Beidh 380 seomra singil ann sa phríomhospidéal ar champas San Séamas agus beidh seomra folctha en suite agus leaba tuismitheora ar fáil i ngach ceann díobh. Beidh 93 bhá cúram lae, 22 cheann d’obrádlanna agus de sheomraí gnáthaimh agus 122 sheomra comhairliúcháin ann san iomlán. Gné lárnach den dearadh is ea an gairdín tuar ceatha atá suite ar dhíon an fhoirgnimh, áit a soláthrófar timpeallacht shlán faoi dhíon in aice leis na bardaí.  Cuimseoidh an foirgneamh atá beartaithe saoráidí d’othair chónaitheacha, d’othair chúram lae agus d’othair sheachtracha, obrádlanna agus saoráidí cúram éigeandála. Beidh na nithe seo a leanas i measc na ngnéithe den ospidéal:

•        Aonad othar seachtrach, aonad cúram lae, obrádlanna, rannóg éigeandála agus aonad cúraim chriticiúil
•        Seirbhísí saotharlainne, seirbhísí íomháithe leighis agus seirbhísí diagnóiseacha
•        Sainsaoráidí teiripe agus súgartha
•        Saoráidí aoisoiriúnacha do leanaí agus do dhaoine óga
•        Scoil ospidéil
•        Limistéar fáiltithe, slí dála agus réimse poiblí, lena n-áirítear spásanna miondíola sa phríomhaitriam
•        Naisc oibríochtúla chumarsáide leis an ospidéal aosach agus leis an ospidéal máithreachais
•        Saoráidí oideachais, oiliúna, taighde agus nuálaíochta
•        Páirceáil faoin talamh

Cóiríocht othar cónaitheach (is seomraí singil iad na seomraí uile, a bhfuil seomra folctha en suite agus leaba tuismitheora ar fáil i ngach ceann díobh)
•        300 seomra cúraim chineálaigh le haghaidh othair chónaitheacha
•        60 seomra cúraim chriticiúil le haghaidh othair chónaitheacha, lena n-áirítear dianchúram péidiatraiceach/dianchúram ardspleáchais agus nua-naíochta/cúram ardspleáchais
•        20 leaba le haghaidh othair mheabhairshláinte ar leanaí nó ógánaigh iad (lena n-áirítear daoine a bhfuil neamhord itheacháin orthu agus géarsheirbhísí Meabhairshláinte do Leanaí agus d’Ógánaigh)

Saoráidí cúram lae
•        61 bhá cúram lae le haghaidh cúram míochaine ginearálta agus gnáthaimh mháinliachta
•        4 bhá cúram lae le haghaidh neifreolaíochta/úireolaíochta
•        22 bhá cúram lae le haghaidh haemaiteolaíochta/oinceolaíochta
•        6 bhá cúram lae le haghaidh cairdeolaíochta

Obrádlanna agus seomraí gnáthaimh
•        12 obrádlann ghinearálta
•        6 shain-obrádlann
•        1 svuít um raideolaíocht idirghabhálach phéidiatraiceach
•        2 sheomra ionscópachta
•        1 shaotharlann um chataitéarú

Othair sheachtracha
•        110 seomra comhairliúcháin/scrúdaithe le haghaidh othair sheachtracha sa phríomhospidéal
•        12 sheomra comhairliúcháin/scrúdaithe le haghaidh othair sheachtracha sa dá Ionad Othar Seachtrach agus Cúram Práinne (sé sheomra an ceann)

Saoráidí Éigeandála
Soláthrófar saoráidí rannóige éigeandála agus cúram práinne sa phríomhospidéal, agus saoráidí cúram práinne ar fáil sna hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne freisin. Beidh 24 cinn de leapacha breathnóireachta gearrchónaithe ann san ospidéal agus sna hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne (6 cinn i ngach Ionad Othar Seachtrach agus Cúram Práinne agus 12 cheann sa phríomhospidéal). Beidh 56 bhá measúnaithe ann san iomlán freisin (10 gcinn i ngach Ionad Othar Seachtrach agus Cúram Práinne agus 36 cinn sa phríomhospidéal).

Na hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne in Ospidéal Thamhlachta agus in Ospidéal Uí Chonghaile
A bhuí leis na hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne, cuirfear feabhas ar an rochtain atá ag leanaí i Mórcheantar Bhaile Átha Cliath ar chúram práinne. Soláthrófar na nithe seo a leanas sna hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne: cúram práinne a bheidh faoi stiúir ag lianna comhairleacha; leapacha breathnóireachta 4-6 huaire; seirbhísí cuí diagnóisice agus seirbhísí tánaisteacha othar seachtrach, lena n-áireofar clinicí péidiatraiceacha ginearálta mear-rochtana; agus aonad um dhrochúsáid ghnéasach leanaí ina mbeidh seomraí scrúdaithe, breathnóireachta agus teiripe. Chomh maith leis sin, cuimseoidh an tIonad in Ospidéal Uí Chonghaile dhá obrádlann le haghaidh seirbhísí fiaclóireachta cúraim phríomhúil phéidiatraicigh de chuid FSS.

4. An tIonad Taighde agus Nuálaíochta Leanaí 
Beidh níos mó i gceist leis na forbairtí nua ná seirbhísí leighis amháin. Beidh an t-ospidéal nua do leanaí agus na hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne ina n-institiúid diantaighde acadúil cúram sláinte freisin.  Ní féidir barr feabhais a bhaint amach i gcleachtas péidiatraiceach nua-aimseartha ach amháin i gcás go mbíonn cultúr leabaithe taighde, oideachais agus nuálaíochta ann agus go gcuirtear béim ar na réimsí sin. Ar mhaithe leis an bhfís sin a chomhlíonadh, beidh na príomhshaoráidí taighde agus nuálaíochta lonnaithe san Ionad Taighde agus Nuálaíochta Leanaí ar champas San Séamas, ar campas é a bhfuil stair shaibhir aige ó thaobh taighde chliniciúil de. Dá bhrí sin, beidh baill foirne taighde agus bainistíochta cliniciúla san ospidéal nua do leanaí in ann staidéar, meastóireacht agus feabhsú a dhéanamh ar na seirbhísí cúram sláinte a chuirtear ar fáil do leanaí agus daoine óga in Éirinn.  Ní úsáidfear aon chistiú ón Státchiste chun an tIonad Taighde agus Nuálaíochta Leanaí a thógáil. Is le cistí daonchairdiúla a thiomsófar ar leithligh a thógfar é.

5. An Clár Comhtháthaithe 
Is iad foirgnimh amháin a sholáthrófar leis an tionscadal caipitil chun an t-ospidéal nua do leanaí agus na hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne a thógáil. Is é a bheidh i gceist leis an gclár foriomlán chun an t-ospidéal nua do leanaí a sholáthar ná cumasc casta a chur i gcrích idir trí ospidéal dheonacha dhifriúla agus foirgneamh nua a thógáil don ospidéal nua (mar aon le mórchlár TFC a sholáthar agus leis an bhfoirgneamh a chomhlonnú leis an ospidéal aosach agus leis an ospidéal máithreachais a bheidh lonnaithe i dtrí áit).  Is an-chasta an rud é na trí ospidéal phéidiatraiceacha atá ann cheana a chomhtháthú le chéile, na hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne a oscailt agus seirbhísí a aistriú chuig na saoráidí nua ospidéil. Beidh sé casta freisin na seirbhísí reatha, sábháilteacht othar agus cáilíocht a choinneáil ar bun ag na trí shuíomh atá ann cheana freisin go dtí go mbeidh an t-aistriú críochnaithe. Is ar siúl cheana féin atá an mórchlár oibre um chomhtháthú cliniciúil, bainistíocht daoine agus athraithe agus coimisiúnú a theastaíonn chun aistriú rathúil chuig na saoráidí nua a bhaint amach.

6. Tairbhí eacnamaíocha agus sóisialta
Beidh tairbhí suntasacha eacnamaíocha agus sóisialta le baint ag pobal Bhaile Átha Cliath 8 as forbairt an ospidéil nua do leanaí, ar tairbhí iad a bheidh le brath nuair a bheidh an t-ospidéal á thógáil agus nuair a bheidh sé i mbun feidhme araon. Ba é tátal na Tuarascála ó Chigire an Bhoird Phleanála sa bhliain 2016 nach raibh aon amhras ann go bhfuil acmhainneacht ag an bhforbairt athghiniúint uirbeach shuntasach a bhaint amach. Thug an Cigire an tiomantas atá ag Bord Forbartha an Ospidéil Náisiúnta Phéidiatraicigh do leas an phobail faoi deara freisin.