Preasráitis

Tarraingíonn an tAire Corcoran Kennedy aird ar a thábhachtaí atá bearta praghais maidir leis an iompraíocht a athrú i ndáil le toitíní, alcól agus réimeanna míshláintiúla bia

Tharraing Marcella Corcoran Kennedy TD, an tAire Stáit le freagracht as Cur Chun Cinn na Sláinte, aird inniu ar a thábhachtaí atá bearta praghais maidir le hathrú iompraíochta a spreagadh i ndáil le húsáid tobac agus alcóil agus réimeanna míshláintiúla bia. Thug an tAire an t-aitheasc agus í ag oscailt Comhdháil dar teideal ‘Cánachas agus Dreasachtaí Eacnamaíocha Eile a Úsáid chun Dea-Shláinte a Chur Chun Cinn: Béim ar Thobac, Alcól agus Réimeanna Míshláintiúla Bia’ in Ollscoil Learphoill.

Is é aidhm na comhdhála plé a dhéanamh ar an ról atá ag bearta praghais maidir le dul i ngleic le galair neamhtheagmhálacha, mar shampla, galair chardashoithíocha, ailsí, galair ainsealacha riospráide agus diaibéiteas.  Méadaíonn úsáid tobac, réim mhíshláintiúil bia agus úsáid dhochrach alcóil an baol go bhfulaingeoidh duine galar neamhtheagmhálach.

Táthar ag díriú ar roinnt saincheisteanna tábhachtacha le linn na comhdhála, lena n-áirítear iad seo a leanas:

  • Galair neamhtheagmhálacha agus an difear a dhéanann siad do chórais sláinte
  • An gá atá ann le straitéisí cuimsitheacha a thabhairt isteach chun galair neamhtheagmhálacha a chosc trí dhul i ngleic leis na tosca riosca taobh thiar díobh
  • A thábhachtaí atá straitéisí praghais maidir le hathrú iompraíochta a spreagadh i ndáil le tobac, alcól agus réimeanna míshláintiúla bia

Dúirt an tAire Corcoran Kennedy: “Maidir le dea-shláinte a chur chun cinn agus athrú iompraíochta a spreagadh i ndáil le tobac, alcól agus réimeanna míshláintiúla bia, teastaíonn uainn cur chuige lena gcuimsítear an rialtas uile agus an tsochaí ar fad. Tá sé sin riachtanach má táimid chun deireadh a chur leis an méadú ar ghalair neamhtheagmhálacha agus leis an dochar a dhéanann siad dár bpobail.”

Ag labhairt di faoina thábhachtaí atá straitéisí praghais ina leith sin, thug an tAire Corcoran Kennedy faoi deara go “sainaithnítear i bhformhór na straitéisí fianaisebhunaithe an ról atá ag cánachas agus ag dreasachtaí eacnamaíocha eile maidir le hathrú iompraíochta a spreagadh.  Mar sin, is gá dúinne san earnáil sláinte, mé féin ina measc, a chur ina luí ar dhaoine eile gur féidir linn mórthairbhí sláinte agus eacnamaíocha araon a bhaint as an gclár oibre sin a shaothrú.”

Dúirt an tAire go bhfuil úsáid tobac ar cheann amháin de na réimsí sin ina bhfuil fianaise shoiléir ar an tábhacht a bhaineann le dreasachtaí eacnamaíocha. “Mórchúis le drochshláinte in Éirinn is ea úsáid tobac.  Fuarthas amach sa Suirbhé Éire Shláintiúil a rinneadh sa bhliain 2015 go gcaitheann 23% de dhaoine fásta atá 15 bliana d’aois nó níos sine tobac.  Faigheann 6000 Éireannach bás gach bliain de bharr galar a bhaineann le tobac. Chomh maith leis sin, meastar gur ag baint le húsáid tobac a bhíonn costas €10.7 billiún gach bliain do shochaí na hÉireann i bhfoirm costas cúram sláinte, costas táirgiúlachta agus costas eile. Tá rún daingean ag an Rialtas an scéal sin a athrú. Sa doiciméad Éire atá Saor ó Thobac, rud arb é an chéad doiciméad beartais a seoladh faoin gCreat Éire Shláintiúil i mí Dheireadh Fómhair 2013, leagadh sprioc uileghabhálach síos chun Éire a dhéanamh saor ó thobac faoin mbliain 2025. Mar chuid den obair sin, táthar ag féachaint le méaduithe bliantúla dleachta máil a thabhairt isteach ar tháirgí tobac thar thréimhse leanúnach cúig bliana agus an dleacht ar tháirgí tobac féinrolláilte agus táirgí tobac eile a mhéadú chun an difríocht praghais idir toitíní agus táirgí eile tobac a laghdú. Dar le heacnamaithe de chuid na hEagraíochta Domhanda Sláinte, is idirghabháil chost-éifeachtúil indéanta é an praghas ar thobac a mhéadú trí chánachas.”

Thagair an tAire do na bearta eile atá ann chun úsáid alcóil a laghdú freisin. “Tá sé mar aidhm againn ár n-úsáid alcóil a laghdú go meánfhigiúr na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta agus ragús óil a laghdú ag an am céanna. Chun déanamh amhlaidh, tá an Bille Sláinte Poiblí (Alcól) á chur ar aghaidh ag an Rialtas. Tá an Bille sin ar an gcéad reachtaíocht sláinte poiblí um alcól riamh agus tá sé ar cheann de na píosaí is forleithne reachtaíochta san Eoraip.  Leis an mBille, mar aon le bearta eile, tabharfar íosphraghsáil aonaid isteach chun dul i ngleic leis an bhfáil atá ann ar alcól ar phraghas íseal.”