Preasráitis

Tagann an tAire Sláinte le chéile le geallsealbhóirí chun an tuarascáil Córas Tráma d’Éirinn a sheoladh go foirmiúil agus chun a dheimhniú gur cuireadh infheistíocht chaipitil don chóras tráma ar áireamh sa Tionscadal Éire 2040

Tháinig Simon Harris TD, an tAire Sláinte, le chéile le hothair, le cliniceoirí agus le gairmithe eile cúram sláinte ag Coláiste Ríoga na Máinleá in Éirinn inniu chun Córas Tráma d’Éirinn, tuarascáil ón nGrúpa Stiúrtha um Thráma, a sheoladh go foirmiúil.

Dúirt an tAire Harris, “Is é aidhm na tuarascála seo minicíocht agus ualach an tráma a laghdú agus feabhas suntasach a chur ar rátaí marthanais i measc othair mhórthráma trína chinntiú go bhfaighidh gach othar an caighdeán cúraim is airde is féidir sa tsaoráid is cuí. Pléitear sa tuarascáil leis an gconair chúraim ar fad, idir cosc agus athshlánú, agus moltar inti go mbunófaí córas tráma cuimsitheach lena ngabhann dhá líonra tráma moil agus spóca agus suas le 13 ospidéal glactha tráma.”

Mhol an tAire an tOllamh Eilis McGovern, Cathaoirleach an Ghrúpa Stiúrtha um Thráma, as a ceannaireacht agus a tiomantas le linn an tuarascáil a fhorbairt agus d’fháiltigh sé roimh an ról a d’imir othair, cliniceoirí agus gairmithe cúram sláinte sa phróiseas.

Leag sé béim ar an bhfianaise shoiléir atá taobh thiar de mholtaí na tuarascála:  “I moltaí na tuarascála, léirítear an fhianaise idirnáisiúnta agus cuirtear in oiriúint do chomhthéacs na hÉireann í chun a chinntiú go bhfreagraítear inti do riachtanais ár bpobail, dár ndéimeagrafaic agus dár ngeografaíocht agus go gcuirtear san áireamh inti staid reatha ár seirbhísí. Leis an tuarascáil, tá bonn cuimsitheach fónta againn le dul chun cinn a dhéanamh ar son othair na hÉireann.”

Dheimhnigh an tAire freisin go bhfuil infheistíocht chaipitil curtha ar leataobh mar chuid den Tionscadal Éire 2040 le haghaidh an córas tráma a chur chun feidhme: “Léiriú soiléir ar an rún atá ag an Rialtas seo cúram níos sábháilte a chur ar fáil agus torthaí níos fearr a bhaint amach d’othair thráma is ea an córas tráma a chur ar áireamh sa Tionscadal Éire 2040 agus an t-airgead a cuireadh ar leataobh i bPlean Seirbhíse Náisiúnta Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) don bhliain 2018 le haghaidh an Oifig Náisiúnta um Sheirbhísí Tráma a bhunú.”

Ag labhairt di ag an seoladh, dúirt an tOllamh McGovern:  “Ba ar thorthaí othar a dhíríomar ar fud an phróisis forbartha seo. Aithnítear sa tuarascáil uainn go mbíonn ról tábhachtach ag gach céim den chonair chúraim, idir cosc agus athshlánú, maidir le feabhas a chur ar thorthaí. Creidim gurb amhlaidh, a bhuí leis na 45 mholadh atá ar áireamh sa tuarascáil seo, go gcabhrófar linn a chinntiú go mbeidh an cúram a thugtar d’othair na hÉireann gach pioc chomh maith le caighdeáin idirnáisiúnta.”

Labhair an tUas. Colm Whooley, a ghlac páirt i bhforbairt na tuarascála, faoina dhearcadh féin mar iar-othar, agus é ag rá: “Is é an rud is tábhachtaí don othar ná an cúram is fearr is féidir a fháil. Fáiltím roimh an mbéim a chuirtear sa tuarascáil seo ar thorthaí níos fearr a bhaint amach agus ar a chinntiú go bhfaighidh daoine a bhfuil gortuithe casta acu an cúram ceart san áit cheart láithreach.”

Thug an tUas. Tony O’Brien, Ard-Stiúrthóir ar FSS, aitheantas don obair shuntasach a rinne an tOllamh McGovern, na comhaltaí den Ghrúpa Stiúrtha, na comhaltaí de na grúpaí oibre agus gach duine a ghlac páirt sa phróiseas comhairliúcháin. “Cuirtear i láthair sa tuarascáil seo fís fhianaisebhunaithe le haghaidh cúram tráma a eagrú agus breithnítear inti réimsí amhail rialachas, dearbhú cáilíochta agus oideachas agus oiliúint, ar gnéithe lárnacha de chur chun feidhme rathúil iad go léir.  Táim ag tnúth le cur chun feidhme na tuarascála tábhachtaí seo a chur ar aghaidh trí Oifig Náisiúnta um Sheirbhísí Tráma a bhunú chun leas othar,” a dúirt an tUas. O’Brien.

Rinneadh Córas Tráma d’Éirinn, an tuarascáil ón nGrúpa Stiúrtha um Thráma, a fhoilsiú ar shuíomh Gréasáin na Roinne Sláinte an 6 Feabhra (http://health.gov.ie/blog/publications/a-trauma-system-for-ireland-report-of-the-trauma-steering-group/).

CRÍOCH

Tuilleadh faisnéise

Cúlra

1.  Cuireadh de chúram ar an nGrúpa Stiúrtha um Thráma, a bunaíodh sa bhliain 2015 agus atá faoi chathaoirleacht ag an Ollamh Eilis McGovern, scrúdú a dhéanamh ar an mbonn fianaise idirnáisiúnta maidir leis an mbealach is éifeachtaí agus is éifeachtúla chun seirbhísí tráma a eagrú chun an líon básanna inchoiscthe agus an líon cásanna míchumais inchoiscthe a laghdú agus chun feabhas a chur ar thorthaí d’othair.

Achoimre ar an tuarascáil

2.  Is é atá i gceist le mórthráma ná gortuithe tromchúiseacha a d’fhéadfadh a bheith ina gcúis le míchumas fadtéarmach nó le bás. Is minic a bhíonn roinnt gortuithe éagsúla ag an othar mórthráma. De ghnáth, ní bhíonn cásanna mórthráma freagrach ach as sciar an-bheag den líon iomlán cásanna tráma (meastar go mbíonn mórthráma i gceist le níos lú ná cás amháin as gach 1,000 cás i rannóga éigeandála). Tugtar le fios sna meastacháin gur dóigh go mbeidh 1,600 cás mórthráma againn in Éirinn gach bliain. San am i láthair, tógtar líon suntasach othar mórthráma chuig ospidéil nach féidir leo cúram riachtanach deifnídeach a thabhairt dóibh.

3.  Is ann do chórais tráma eisiacha agus do chórais tráma chuimsitheacha araon. I gCórais Tráma chuimsitheacha, is ar Lárionaid Mhórthráma a dhírítear go príomha. Is é atá i gCóras Tráma cuimsitheach ná líonra saoráidí a oibríonn i gcomhar le chéile chun cúram a thabhairt d’othair ghortaithe.

4.   Tá fianaise ann go mbaintear torthaí níos fearr amach d’othair i gcórais chuimsitheacha tráma ná i gcórais eisiacha. Ina theannta sin, is dóigh gur le córas tráma cuimsitheach a fhreastalófar ar an mbealach is fearr ar réigiúin atá scaipthe go geografach agus nach bhfuil ard-dlús daonra iontu – Éire ina measc. Tá mórchorp fianaise ann ar na tairbhí a bhaineann le cúram tráma a sholáthar mar chuid de chóras tráma cuimsitheach comhtháite. Moltar i dtuarascáil an Ghrúpa Stiúrtha um Thráma go gcuirfí córas tráma cuimsitheach moil agus spóca i bhfeidhm in Éirinn.

Príomh-mholtaí

5.   Molann an Grúpa Stiúrtha go mbunófaí córas tráma cuimsitheach agus leagann sé amach príomh-mholtaí maidir leis an dóigh ar cheart cúram tráma a eagrú agus seirbhísí tráma atá dírithe ar an othar a sholáthar. Glacann sé cur chuige lánchórais i leith aghaidh a thabhairt ar na cúig chéim den chonair chúraim thráma, lena n-áirítear cosc, cúram réamhospidéil, cúram ospidéil ghéarmhíochaine, athshlánú, agus scaoileadh amach faoi thacaíocht, mar seo a leanas:

·   Cosc: Is féidir cuid mhór a dhéanamh chun minicíocht an tráma a laghdú agus ba cheart tús áite a thabhairt don méid sin. Áirítear le bearta chun tráma a chosc tionscnaimh thrasearnála agus straitéisí trasearnála amhail sábháilteacht ar bhóithre, sábháilteacht san áit oibre, dul i ngleic le foréigean, féindochar a laghdú agus titimí a chosc.

·   Cúram réamhospidéil agus aisghabháil:Leagtar amach sa tuarascáil go mbeidh prótacail iompair réamhospidéil ag teastáil chun a chinntiú go dtógfar othair thráma aonair chuig an tsaoráid is oiriúnaí agus go bhfaighidh siad an chóireáil cheart san áit cheart ag an am ceart. Chomh maith leis sin, moltar inti go bhforbrófaí seirbhísí aisghabhála. Moltar inti freisin go ndéanfaí scrúdú ar an dóigh ar féidir acmhainní reatha na Seirbhíse Míochaine Éigeandála Héileacaptair a fhorbairt.

·   Glacadh agus idirghabháil:Is é atá i gceist le glacadh agus idirghabháil ná go gcuirtear na hidirghabhálacha máinliachta práinneacha uile ar fáil laistigh den timpeallacht ospidéil. Mura bhfuil go leor ball foirne a bhfuil sách taithí acu san fhoireann tráma glactha tosaigh, tá baol ann go ndéanfar cinntí atá moillithe agus/nó mícheart, go gcruthófar moilleanna sa chóireáil agus d’othair nó go míchumasófar othair nó go bhfaighidh siad bás – ar nithe iad is féidir a sheachaint. Ós rud é gur dóigh go mbeidh roinnt gortuithe ag othar tar éis mórthráma a fhulaingt, tá sé ríthábhachtach go mbíonn roinnt speisialtóirí ar fáil 24 huaire sa lá, 7 lá sa tseachtain. Is gá fáil láithreach a bheith ann ar an acmhainn diagnóisice, obrádlainne agus aonaid dianchúraim freisin.

·   Athchruthú agus cúram leanúnach: Tosaíonn céim an athchruthaithe agus an chúraim leanúnaigh den chonair chúraim thráma díreach tar éis an t-othar a athbheochan agus gnáthamh práinneach a dhéanamh air/uirthi ar a ligean isteach agus leantar ar aghaidh léi go dtí go scaoilfear an t-othar amach ón timpeallacht géarchúraim.  Rud ríthábhachtach do chúram atá dírithe ar an duine a sholáthar is ea comhordú a dhéanamh ar an gcúram a sholáthraíonn roinnt speisialtachtaí difriúla. Is ábhartha go háirithe anseo atá máinliacht tráma agus ortaipéideach agus máinliacht phlaisteach.

·   Athshlánú: Is iad na hothair thráma a gheobhaidh luathrochtain ar athshlánú na hothair a bhainfidh na torthaí is fearr amach. Is gá go mbeidh gach othar tráma in ann tuairim a fháil ó speisialtóir sinsearach agus go ndéanfar measúnú ar a riachtanais laistigh de 48 n-uaire óna ligean isteach sa timpeallacht géarchúraim, rud a fhágann go mbeidh oideas pearsanta solúbtha acu le haghaidh athshlánú de réir mar a théann siad tríd an gconair chúraim thráma.  Tar éis iad a scaoileadh amach, d’fhéadfadh go dteastódh ó othair mhórthráma tacaí fadtéarmacha agus seirbhísí athshlánúcháin comhordaithe réigiúnacha agus pobail chun freastal ar a riachtanais.

6.  Ba cheart a thabhairt faoi deara go bpléitear sa tuarascáil le cúram tráma a sholáthar d’aosaigh. Rinneadh cúram tráma do leanaí a bhreithniú ar leithligh mar chuid de na Cláir Chliniciúla Náisiúnta ábhartha agus le linn an t-ospidéal nua do leanaí a fhorbairt. Is é an t-ospidéal sin a bheidh sa Lárionad Mórthráma péidiatraiceach.

Eagrú seirbhísí ospidéil ghéarmhíochaine d’othair thráma

7.   De réir caighdeáin idirnáisiúnta, d’fhéadfadh líonra tráma amháin a bheith againn in Éirinn, rud ina mbeadh Lárionad Mórthráma amháin nasctha le roinnt Aonad Tráma. Mar gheall ar leathadh geografach an daonra agus ar chumraíocht reatha na n-ospidéal, áfach, moltar sa tuarascáil go mbunófaí córas tráma ina bhfuil dhá líonra tráma réigiúnacha (an Líonra Láir agus an Líonra Theas). Beidh Lárionad Mórthráma ainmnithe amháin ag an dá líonra. Ba cheart cóireáil a chur ar líon íosta othar mórthráma iontu chun mais chriticiúil saineolais a choinneáil ar bun. Ba cheart roinnt Aonad Tráma a bheith sna Líonraí freisin: Moltar sa tuarascáil:

·  Go n-ainmneofaí Ospidéal na hOllscoile, Corcaigh, mar Lárionad Mórthráma don líonra tráma Theas, faoi réir na critéir ainmniúcháin atá beartaithe a chomhlíonadh

·  Go roghnófaí ospidéal i mBaile Átha Cliath mar Lárionad Mórthráma don líonra tráma Láir

·  Go mbreithneofaí Ospidéal na hOllscoile, Gaillimh, lena ainmniú mar Aonad Tráma a bhfuil Sainseirbhísí aige laistigh den líonra tráma Láir

·  Gurb amhlaidh, maidir le hospidéil lasmuigh de Bhaile Átha Cliath a bhfuil rannóga éigeandála a bhíonn ar oscailt 24 huaire sa lá, 7 lá sa tseachtain acu agus a bhfuil acmhainn máinliachta tráma agus ortaipéidí ar an láthair acu, go mbreithneodh Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) na hospidéil sin lena n-ainmniú mar Aonaid Tráma
·   Go roghnófaí dhá ospidéal ar a mhéad mar Aonaid Tráma i mBaile Átha Cliath, i dteannta an Lárionaid Mhórthráma

8.   Gurb amhlaidh, maidir le hospidéil eile a bhfuil Rannóga Éigeandála a bhíonn ar oscailt 24 huaire sa lá, 7 lá sa tseachtain acu (Ospidéil Éigeandála Áitiúla) agus nach bhfuil an raon seirbhísí nó saineolais a theastaíonn chun othair mhórthráma a bhainistiú go sábháilte, gur cheart do na hospidéil sin leanúint leis na gortuithe is lú déine a chóireáil laistigh de na Líonraí Tráma, mar aon le tinnis nach mbaineann le tráma agus a bhfuil cóireáil phráinneach ag teastáil ina leith. Ba cheart d’Aonaid Ghortuithe leanúint leis na gortuithe is lú déine nach dóigh go mbeidh ligean isteach san ospidéal ag teastáil ina leith a chóireáil.

Na chéad chéimeanna eile

9.   Leagtar amach sa tuarascáil na gníomhartha láithreacha atá le tosú laistigh den chéad trí mhí den chur chun feidhme:

·  Déanfar Treoraí Cliniciúil Náisiúnta um Sheirbhísí Tráma a earcú agus a cheapadh agus bunófar an Oifig Náisiúnta um Sheirbhísí Tráma laistigh de FSS ionas go mbeifear in ann tabhairt faoi phleanáil mhionsonraithe cur chun feidhme. Foráiltear don méid sin sa Phlean Seirbhíse Náisiúnta don bhliain 2018.

·  I gcás othar a bhfuil gortuithe tráma ortaipéidigh acu, ba cheart prótacail seachthreoraithe a chur i bhfeidhm láithreach. Is fiú a thabhairt faoi deara go bhfuil prótacail seachthreoraithe curtha i bhfeidhm ag FSS agus ag an tSeirbhís Náisiúnta Otharchairr cheana féin le haghaidh muineál briste féimearach.

  •   Tabharfaidh an Roinn Sláinte agus FSS cuireadh do na Grúpaí Ospidéal i réigiún Bhaile Átha Cliath tograí a chur isteach le haghaidh ospidéil ainmnithe a bhreithniú lena n-ainmniú mar Lárionad Mórthráma. Meastar go mbeidh saineolas idirnáisiúnta ag teastáil le linn na tograí a mheas agus ospidéal a mholadh lena ainmniú mar Lárionad Mórthráma.
  •   Cuireadh an Córas Tráma ar áireamh mar thionscadal sonrach laistigh den Tionscadal Éire 2040, rud trína soláthrófar infheistíocht chaipitil do bhardaí tiomnaithe tráma, do limistéir ghlactha tráma agus d’obrádlanna tráma.An tIniúchadh Mórthráma·   Cheadaigh an tAire Sláinte an formhuiniú go mbeadh an tIniúchadh Mórthráma a rinne an Oifig Náisiúnta um Iniúchóireacht Chliniciúil i mí na Nollag 2016 ar an gcéad iniúchadh cliniciúil náisiúnta a d’fhoilseofaí mar Iniúchadh Cliniciúil Náisiúnta ón gCoiste Náisiúnta um Éifeachtacht Chliniciúil (CNÉC). Ullmhaíodh an tuarascáil ar an Iniúchadh Mórthráma sa bhliain 2016 agus foilsíodh an 31 Eanáir anuraidh í.·   Trí iniúchadh cliniciúil ar dhea-chaighdeán a sheoladh, táthar in ann sláinte othar a fheabhsú trína dtorthaí sláinte agus na próisis a dtéann siad tríothu sa chóras sláinte a thomhas in aghaidh caighdeán atá bunaithe ar an bhfianaise is fearr atá ar fáil. Is fianaise é sin a bhíonn ar fáil i dtreoirlíne de ghnáth.  Is féidir difríochtaí ó thaobh cleachtais de a shainaithint le linn iniúchtaí agus is féidir na sonraí iniúchta a úsáid ansin chun bonn eolais a chur faoi fheabhsú cáilíochta sula ndéanfar aon atomhas.·   Tá sé beartaithe go n-úsáidfear an Creat maidir le hIniúchóireacht Chliniciúil Náisiúnta ó CNÉC chun bonn eolais a chur faoi fheabhsú áitiúil, chun comparáidí a dhéanamh agus chun faisnéis luachmhar a chur ar fáil le haghaidh pleanáil straitéiseach seirbhísí ar leibhéal náisiúnta. Úsáidfear an Creat formhuinithe foilsithe sin freisin chun eolas agus dearbhú a thabhairt d’othair go mbíonn faireachán agus meastóireacht á ndéanamh go córasach agus go láidir ar an gcúram a fhaigheann siad.