Preasráitis

Síníonn Varadkar dlí nua lena gceadaítear do dhaoine oilte den phobal cógais tarrthála saoil a thabhairt – Tugtar leis an dlí nua cead dlíthiúil do Chógaiseoirí tuilleadh vacsaíní a thabhairt

Tá Leo Varadkar, an tAire Sláinte, tar éis dlíthe nua a shíniú lena gceadaítear do dhaoine oilte den phobal cógais tarrthála saoil a thabhairt i gcásanna éigeandála. I measc na gcógas sin, tá glúcagón, a úsáidtear chun hipiglicéime dhiaibéiteach a chóireáil, uath-insteallairí aidréanailín (uath-insteallairí EpiPen, Anapen, Jext, Emerade, etc.) a úsáidtear chun dian-fhrithghníomhuithe ailléirgeacha a chóireáil agus tríníotráit ghlicrile a úsáidtear chun aingíne (dianphian chliabhraigh) a chóireáil.

Tá an tAire tar éis méadú a dhéanamh freisin ar raon na vacsaíní ar féidir le cógaiseoirí iad a thabhairt.

Is trí Ionstraim Reachtúil a tugadh an dá bheart isteach.

Idir na blianta 2007 agus 2013, fuair 16,722 duine bás in Éirinn tar éis dóibh taom croí a fhulaingt de bharr cúiseanna éagsúla. Fuair 359 duine bás de bharr géarthaom asma, fuair 17 nduine bás de bharr hipiglicéime agus fuair ceathrar bás de bharr diansuaitheadh ailléirgeach.

Dúirt an tAire Varadkar: “Tá siad seo ina dtionscnaimh nua thábhachtacha chúram sláinte a d’fhéadfadh beatha daoine a shábháil. Táim ag tabhairt cead d’eagraíochtaí amhail coláistí, áiteanna oibre agus ionaid spóirt cógais éigeandála ‘tarrthála’ a shealbhú agus socrú a dhéanamh d’oiliúint a chur ar a bhfoireann in úsáid na gcógas sin. Beidh cógaiseoirí in ann na cógais sin a sholáthar agus a thabhairt do dhaoine aonair i gcúinsí éigeandála freisin.

“Ní dhéantar leis na socruithe nua aon difear do riail reatha an tSamáraigh Mhaith, lena gceadaítear d’aon duine den phobal cabhrú le duine atá i bpian agus cógas atá ordaithe don duine sin a thabhairt dó. Mar an gcéanna, ní bhaintear leis na Rialacháin seo den fhreagracht atá ar dhaoine, ná dá thábhachtaí atá sé do dhaoine, leanúint leis na cógais a dteastaíonn uathu chun a riachtanais sláinte féin a bhainistiú a choinneáil in aice láimhe.

“Chomh maith leis sin, táim ag méadú raon na vacsaíní ar féidir le cógaiseoirí iad a thabhairt. Tá cógaiseoirí in ann, ón mbliain 2011 i leith, an vacsaín fliú a thairiscint d’othair. Faoi na rialacháin nua, beidh cógaiseoirí in ann vacsaíní in aghaidh deire agus ionfhabhtuithe niúmacocúla a thairiscint freisin.”

Fáil níos leithne ar chógais éigeandála

Tá an tAire Varadkar tar éis na rialacha reatha a athrú d’fhonn fáil níos leithne ar chógais amhail uath-insteallairí aidréanailín (uath-insteallairí EpiPen), glúcagón, Salbutamol agus nalocsón a chur ar fáil i gcásanna éigeandála ar mhaithe le beatha duine a shábháil nó ar mhaithe le dianphian a laghdú.

Is é seo a leanas raon iomlán na gcógas éigeandála a chuimsítear leis na rialacháin nua –

  • uath-insteallairí aidréanailín (uath-insteallairí EpiPen) (a úsáidtear chun anaifiolacsas a chóireáil)
  • tríníotráit ghlicrile (a úsáidtear chun aingíne éagobhsaí a chóireáil)
  • Salbutamol (a úsáidtear chun taomanna asma a chóireáil)
  • glúcagón (a úsáidtear chun hipiglicéime dhiaibéiteach a chóireáil)
  • nalocsón (a úsáidtear chun ródháileog ópóideach a chóireáil)
  • Entonox (meascán gáis a bhfuil 50% de comhdhéanta d’ocsaíd nítriúil agus a bhfuil 50% de comhdhéanta d’ocsaigin (a úsáideann eagraíochtaí tarrthála éigeandála, e.g. foirne tarrthála sléibhe, chun dianphian a bhainistiú).

Beidh cead ag eagraíochtaí amhail coláistí, áiteanna oibre agus ionaid spóirt na cógais sin a shealbhú agus socrú a dhéanamh d’oiliúint a chur ar a bhfoireann ina n-úsáid. Agus í freagrach as paraimhíochaineoirí a chreidiúnú, beidh sé de dhualgas ar an gComhairle um Chúram Éigeandála Réamhospidéil cúrsaí a chreidiúnú do dhaoine den phobal. Beidh na cúrsaí sin ar fáil sna míonna atá le teacht.

Chomh maith leis sin, beidh cógaiseoirí in ann na cógais sin a sholáthar agus a thabhairt do dhaoine aonair i gcúinsí éigeandála. Tá caighdeáin oiliúna á bhforbairt ag Cumann Cógaiseoirí na hÉireann faoi láthair agus táthar ag súil go mbeidh sé in ann cúrsaí a choimisiúnú agus a chreidiúnú sna míonna atá le teacht.

Tuilleadh vacsaíní ar fáil ó Chógaiseoirí 
Ceadófar leis na rialacháin nua do chógaiseoirí vacsaíní in aghaidh deire agus ionfhabhtuithe niúmacocúla a sholáthar agus a thabhairt. Is le daoine os cionn 50 bliain d’aois a bhaineann dhá dtrian de na cásanna deire a thagann chun cinn. Is é ionfhabhtú niúmacocúil an chúis is coitianta le niúmóine.

Léirítear i bhfianaise idirnáisiúnta go méadaítear úsáid na vacsaíní nuair a sholáthraítear iad trí chógaslanna. Táthar ag súil go mbeidh na vacsaíní nua ar fáil go luath an bhliain seo chugainn. San am i láthair, níl na vacsaíní sin ar fáil ach amháin ó liachleachtóir ginearálta nó ó ospidéal.

Críoch

Básanna de bharr riochtaí ar leith idir na blianta 2007 agus 2013

Asma:         
Meastar go bhfuil asma ar 470,000 duine. Léirítear i bhfigiúirí ón bPríomh-Oifig Staidrimh (POS) go bhfuair 359 duine bás in Éirinn de bharr géarthaom asma le linn na tréimhse.

Pian chairdiach chliabhraigh (aingíne):
Léirítear i bhfigiúirí ó POS go bhfuair 16,722 duine bás in Éirinn tar éis dóibh taom croí a fhulaingt de bharr cúiseanna éagsúla.

Ródháileog ópóideach
Léirítear i bhfigiúirí ó POS go bhfuair 987 duine san iomlán bás in Éirinn de bharr ródháileog thámhshuanach le linn na tréimhse.

Anaifiolacsas: 
Léirítear i bhfigiúirí ó POS go bhfuair ceathrar bás in Éirinn de bharr anaifiolacsais le linn na tréimhse. (Is sealadach atá na sonraí don bhliain 2013 ó POS. Níl na sonraí don bhliain 2014 ar fáil go fóill).

Hipiglicéime: 
Léirítear i bhfigiúirí ó POS go bhfuair 17 nduine bás in Éirinn le linn na tréimhse tar éis dóibh taom hipiglicéimeach a fhulaingt.