Preasráitis

Seoltar Clár Rochtana Cannabais Leighis lena gcumasófar rochtain atruach ar channabas ar chúiseanna leighis

Chuir Simon Harris TD, an tAire Sláinte, a lámh inniu le reachtaíocht lena gceadófar Clár Rochtana Cannabais Leighis a oibriú ar bhonn treorach ar feadh tréimhse cúig bliana.

Faoin gClár, éascófar rochtain ar tháirgí cannabasbhunaithe chun críocha leighis ar aon dul leis an reachtaíocht.

Dúirt an tAire Harris: “Bhaineamar cloch mhíle thábhachtach amach inniu. Tá teaghlaigh ag troid ar son an clár seo a bhunú le blianta fada anuas, ach bhí cuid mhór dúshlán agus bacainní le sárú againn ina leith sin ar dtús. Tá an-áthas orm bheith anseo inniu chun an Clár seo a chur ar aghaidh agus cabhrú le saol a lán teaghlach ar fud na tíre.

“Is é cuspóir an Chláir seo rochtain atruach ar channabas ar chúiseanna leighis a éascú i gcás gur theip ar an gcóireáil thraidisiúnta cheana féin. Tá sé ag teacht leis an gconair shoiléir a leag an tÚdarás Rialála Táirgí Sláinte amach sa tsaintuarascáil uaidh dar teideal Úsáid Cannabais chun Críocha Leighis – Athbhreithniú Eolaíoch.

“Ar deireadh, beidh sé faoin lia comhairleach, i gcomhairle lena othar, a chinneadh cé acu a oideasófar nó nach n-oideasófar cóireáil ar leith, lena n-áirítear cóireálacha cannabasbhunaithe, d’othar atá faoina chúram. Tá sé tábhachtach a lua, áfach, nach bhfuil sé beartaithe faoi láthair cannabas a dhéanamh dleathach sa tír seo.”

Chuir Catherine Byrne, an tAire Stáit le freagracht as Cur Chun Cinn na Sláinte agus an Straitéis Náisiúnta Drugaí, fáilte roimh an reachtaíocht thánaisteach a bheidh mar bhonn faoin gClár Rochtana Cannabais Leighis.  Dúirt an tAire Byrne: “Is céim dhearfach thábhachtach chun tosaigh é seo do na daoine aonair sin a bhfuil drochshláinte acu agus nach bhfuil ag éirí le leigheasanna traidisiúnta ina measc.”

Beifear in ann tús a chur leis an gClár Rochtana a oibriú anois tar éis shíniú na reachtaíochta atá mar bhonn faoin gClár Rochtana. Is é an chéad chéim de sin go ndéanfaidh soláthraithe féideartha iarratas go ndéanfaí measúnú ar a oiriúnaí atá a gcuid táirgí cannabais leighis dá n-úsáid chun críocha leighis. Níl aon táirgí cannabais leighis ar fáil in Éirinn faoi láthair. Mar sin féin, is é an toradh a bheidh ar an reachtaíocht seo go bhféadfaidh oibreoirí tráchtála a gcuid táirgí cannabais a sholáthar do mhargadh na hÉireann i gcás go gcomhlíonfaidh na táirgí sin na ceanglais shonraithe atá leagtha amach sa reachtaíocht agus i gcás go mbeidh na táirgí lena mbaineann liostaithe i Sceideal 1 a ghabhann leis na Rialacháin um Mí-Úsáid Drugaí (Soláthar Cannabais atá lena úsáid chun críocha Leighis a Oideasú agus a Rialú).

A luaithe a chuirfidh soláthraithe táirgí oiriúnacha cannabais leighis ar fáil, cumasófar leis an gClár Rochtana do lia comhairleach cóireáil channabasbhunaithe liostaithe a oideasú d’othar atá faoina chúram le haghaidh na riochtaí leighis seo a leanas, i gcás nár fhreagair an t-othar do chóireálacha caighdeánacha:

  • spasmacht a bhaineann le scléaróis iolrach;
  • othair ar a bhfuil masmas doleigheasta agus urlacan a bhaineann le ceimiteiripe;
  • othair ar a bhfuil diantitimeas frithleighis (atá frithsheasmhach in aghaidh cóireála).

Ghabh an tAire Harris buíochas leis an Sainghrúpa Tagartha atá faoi chathaoirleacht ag an Dr Máirín Ryan, Leas-Phríomhfheidhmeannach an Údaráis um Fhaisnéis agus Cáilíocht Sláinte (HIQA), a dhréachtaigh na Treoirlínte Cliniciúla mionsonraithe don Chlár Rochtana. D’aithin an tAire freisin gur chuir an “obair thábhachtach a rinne an Sainghrúpa Tagartha maidir le treoirlínte cliniciúla atá soiléir agus beacht a tháirgeadh bonn eolais faoin gClár Rochtana a fhorbairt, a threorú agus a sholáthar ar deireadh.”

Cuireadh tús leis an gClár a bhunú i mí an Mhárta 2017, bunaithe ar na conclúidí ar thángthas orthu sa tsaintuarascáil ón Údarás Rialála Táirgí Sláinte dar teideal Úsáid Cannabais chun Críocha Leighis – Athbhreithniú Eolaíoch, rud a ullmhaíodh ar iarratas ón Aire Sláinte.  Thug an tAire Sláinte buíochas ó chroí leis an Dr Lorraine Nolan, le foireann an Údaráis Rialála Táirgí Sláinte agus leis an Sainghrúpa Oibre as an mbunchloch a leagan le haghaidh an Clár Rochtana a fhorbairt agus as cabhrú leis an gClár a chur i bhfeidhm d’othair.

Tuilleadh faisnéise faoin gClár Rochtana Cannabais Leighis:

  • Soláthraithe/Allmhaireoirí: Féadfaidh aon soláthraí ionchasach iarratas a dhéanamh chuig an Údarás Rialála Táirgí Sláinte, ag gníomhú dó thar ceann an Aire, go ndéanfaí breithniú ar tháirge lena chur ar áireamh sa Sceideal ‘drugaí rialaithe sonraithe’ a ghabhann leis an bpíosa reachtaíochta nua seo (féach an fhaisnéis thíos faoin teideal ‘Faisnéis Bhreise – Treoir do Sholáthraithe/Allmhaireoirí’). Ós rud é go dtiocfaidh drugaí rialaithe sonraithe faoi Sceideal 2 a ghabhann leis na Rialacháin um Mí-Úsáid Drugaí, 2017, beidh ceadúnas drugaí rialaithe ag teastáil le haghaidh táirgí cannabais den sórt sin a shealbhú, a sholáthar nó a allmhairiú. Próiseálfaidh an tÚdarás Rialála Táirgí Sláinte an ceadúnas sin thar ceann an Aire.
  • Ba cheart d’othair a bhfuil riocht leighis sonraithe orthu dul chuig a lia comhairleach chun comhairle a fháil. Tá sé tábhachtach a thuiscint nach bhféadfaidh sainlianna comhairleacha drugaí rialaithe sonraithe (táirgí cannabais leighis) a oideasú faoin gClár Rochtana ach amháin tar éis do na soláthraithe na táirgí lena mbaineann a chur ar fáil ar mhargadh na hÉireann.
  • Féadfaidh oideasóirí (lianna comhairleacha atá ar an gclár sainlianna comhairleacha) cannabas atá lena úsáid chun críocha leighis a oideasú d’othair ar an mbealach atá leagtha amach sa reachtaíocht. Tá sé tábhachtach a thuiscint nach bhféadfaidh sainlianna comhairleacha drugaí rialaithe sonraithe (táirgí cannabais leighis) a oideasú faoin gClár Rochtana ach amháin tar éis do na soláthraithe na táirgí lena mbaineann a chur ar fáil ar mhargadh na hÉireann. Ba cheart d’oideasóirí na treoirlínte cliniciúla ón Sainghrúpa Tagartha a léamh freisin, atá ar fáil ar shuíomh Gréasáin na Roinne Sláinte.
  • A luaithe a chuirfidh soláthraithe na drugaí rialaithe sonraithe ar fáil ar mhargadh na hÉireann, féadfaidh cógaiseoirí, tar éis dóibh oideas bailí a fháil, cannabas atá lena úsáid chun críocha leighis a dháileadh ar othair ar an mbealach atá leagtha amach sa reachtaíocht. Ba cheart do chógaiseoirí na Treoirlínte Cliniciúla ón Sainghrúpa Tagartha a léamh freisin, atá ar fáil ar shuíomh Gréasáin na Roinne Sláinte.

Ní bheidh aon athrú ann ar na cionta agus na pionóis a ghabhann le substaintí rialaithe a sholáthar agus a shealbhú gan údarú.

Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara gurb amhlaidh, i gcás gurb ionann táirge cannabais agus druga rialaithe sonraithe a cheadaítear le dlí lena úsáid chun críocha leighis faoin gClár Rochtana Cannabais Leighis, nach gá go gciallóidh sé sin go mbeifear ag tacú le sábháilteacht, cáilíocht ná éifeachtúlacht an druga rialaithe shonraithe chun na críche a oideasófar é. Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara freisin nach mbeidh an tAire Sláinte faoi dhliteanas ar aon bhealach i leith úsáid na dtáirgí sin ag duine a n-eiseoidh a c(h)liniceoir oideas chuige/chuici faoin Rialachán. Is leis an othar agus lena c(h)omhairleoir leighis, agus leosan amháin, a bhainfidh an úsáid a bhainfear as táirge cannabais chun críocha an Chláir Rochtana Cannabais Leighis.

CRÍOCH

Nótaí don Eagarthóir

Faisnéis Chúlra Bhreise

Tionscnaíodh an Clár Rochtana Cannabais Leighis de bhun na saintuarascála ón Údarás Rialála Táirgí Sláinte dar teideal Úsáid Cannabais chun Críocha Leighis – Athbhreithniú Eolaíoch, rud a ullmhaíodh ar iarratas ón Aire sa bhliain 2016. Ag teacht sna sála ar fhoilsiú na tuarascála, chuir an tAire Sainghrúpa Tagartha ar bun chun comhairle a thabhairt maidir le Clár Rochtana Cannabais Leighis a fhorbairt.

Chuir an Grúpa treoirlínte cliniciúla mionsonraithe le chéile don Chlár, atá ar fáil ar shuíomh Gréasáin na Roinne Sláinte.

Déanfaidh Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) Clár don Chlár Rochtana Cannabais Leighis a bhunú agus a chothabháil chun go bhféadfar sonraí áirithe a rollú agus a thaifeadadh, lena n-áirítear aitheantóirí othar (gan ainm), na hoideasóirí atá rollaithe sa chlár agus na táirgí cannabais a bhíonn á n-oideasú/á soláthar.

Áirítear iad seo a leanas leis an reachtaíocht thánaisteach atá mar bhonn faoin gClár:

  • Na Rialacháin um Mí-Úsáid Drugaí (Soláthar Cannabais atá lena úsáid chun críocha Leighis a Oideasú agus a Rialú), 2019, lena leagtar amach na forálacha dlíthiúla don Chlár Rochtana Cannabais Leighis a oibriú agus na hoibleagáidí dlíthiúla atá ar ghairmithe cúram sláinte agus ar oibreoirí tráchtála;
  • An tOrdú um Mí-Úsáid Drugaí (Ainmniú) (Leasú), 2019, lena leasaítear I.R. Uimh. 533 de 2017 – an tOrdú um Mí-Úsáid Drugaí (Ainmniú), 2017 – chun táirgí cannabasbhunaithe áirithe, a gceadófar a n-úsáid faoin gClár Rochtana Cannabais Leighis, a bhaint ó raon feidhme an Ordaithe;
  • Na Rialacháin um Mí-Úsáid Drugaí (Leasú), 2019, lena leasaítear I.R. Uimh. 173 de 2017 – na Rialacháin um Mí-Úsáid Drugaí, 2017 – chun táirgí cannabasbhunaithe áirithe a bheidh inghlactha dá n-úsáid leighis faoin gClár Rochtana Cannabais Leighis a athsceidealú ó Sceideal 1 go Sceideal 2.

Treoir do Sholáthraithe/Allmhaireoirí táirgí cannabasbhunaithe

  • Tá na táirgí cannabais a fhéadfar a úsáid sa Chlár Rochtana Cannabais Leighis sainmhínithe mar ‘dhrugaí rialaithe sonraithe’ sa reachtaíocht, ina leagtar amach na ceanglais shonracha a bhaineann leis na táirgí sin.
  • Is iad na táirgí atá ar áireamh sa sceideal drugaí rialaithe sonraithe na haon táirgí amháin a fhéadfar lianna comhairleacha a oideasú faoin gClár Rochtana Cannabais Leighis.
  • Is leagtha amach sa reachtaíocht atá na critéir nach mór do tháirgí cannabais iad a chomhlíonadh sula bhféadfaidh an tAire iad a bhreithniú lena gcur ar áireamh sa sceideal. Tá na critéir sin ar fáil sa treoir d’oibreoirí ón Údarás Rialála Táirgí Sláinte chomh maith.
  • Is ar fáil sa treoir d’oibreoirí ón Údarás Rialála Táirgí Sláinte freisin atá sonraí faoi conas is féidir iarratas a dhéanamh ar cheadúnas le haghaidh táirgí cannabais leighis a shealbhú, a sholáthar nó a allmhairiú lena n-úsáid faoin gClár Rochtana Cannabais Leighis de réir na gceanglas do tháirgí Sceideal 2 a ghabhann leis na Rialacháin um Mí-Úsáid Drugaí, 2017.

Chun tuilleadh faisnéise a fháil, ba cheart d’oibreoirí teagmháil a dhéanamh leis an Údarás Rialála Táirgí Sláinte ach ríomhphost a sheoladh chuig controlleddrugs@hpra.ie

Aisíocaíocht

Íocfaidh FSS costas na dtáirgí cannabais atá liostaithe i Sceideal 1 a ghabhann leis na Rialacháin um Mí-Úsáid Drugaí (Soláthar Cannabais atá lena úsáid chun críocha Leighis a Oideasú agus a Rialú) faoin gClár Rochtana Cannabais Leighis agus a sholáthrófar trí chógaslanna pobail d’othair a bhfuil riocht leighis cáilitheach orthu, ar aon dul leis na scéimeanna tacaíochta atá ann cheana do chógais a dháiltear trí chógaslanna pobail, amhail Scéim na dTinneas Fadtéarmach, Scéim na Seirbhísí Ginearálta Leighis (Cárta Liachta) agus an Scéim Íocaíochta Drugaí. Ní liostófar táirgí i Sceideal 1 a ghabhann leis na Rialacháin um Mí-Úsáid Drugaí (Soláthar Cannabais atá lena úsáid chun críocha Leighis a Oideasú agus a Rialú) ach amháin nuair a mheasfar iad a bheith oiriúnach dá n-úsáid leighis faoin gClár Rochtana Cannabais Leighis.

Tabharfar údarú ar bhonn othair ainmnithe agus beidh sé faoi réir na gcoinníollacha seo a leanas:

  • Tionscnóidh lia comhairleach an chóireáil
  • Beidh ceadú aisíocaíochta ar líne ag teastáil do gach othar
  • Bhain an t-othar triail as na cóireálacha caighdeánacha ceadaithe uile cheana féin
  • Dáilfear táirgí a sholáthraítear i gcógaslanna in Éirinn ar othair nua ar dtús

Ní gá go gceadófar duine le haghaidh aisíocaíocht a fháil i leith táirgí cannabasbhunaithe nuair a rollaítear é/í ar an gClár Rochtana Cannabais Leighis.