Preasráitis

Seolann an tAire Catherine Byrne fionnachtana an tSuirbhé ar Úsáid Drugaí

  • Léirítear i bhfionnachtana an tSuirbhé ar Úsáid Drugaí 2014/15 go bhfuil méadú tagtha ar úsáid drugaí neamhdhleathacha le déanaí agus ar úsáid reatha drugaí neamhdhleathacha araon
  • Is iad fir agus daoine idir 15-24 bliain d’aois a bhain an úsáid ba mhó as drugaí neamhdhleathacha le déanaí

Rinne Catherine Byrne TD, an tAire Stáit le freagracht as Pobail agus an Straitéis Náisiúnta Drugaí, an tuarascáil Drug Use in Ireland and Northern Ireland (Úsáid Drugaí in Éirinn agus i dTuaisceart Éireann) a sheoladh inniu, ar tuarascáil í ón gCoiste Comhairleach Náisiúnta ar Dhrugaí agus Alcól agus ón mBrainse Faisnéise agus Taighde Sláinte Poiblí laistigh den Roinn Sláinte i dTuaisceart Éireann. Tugtar sa tuarascáil léargas ar an staid drugaí neamhdhleathacha in Éirinn faoi láthair.

Dúirt an tAire Byrne, “Fáiltím roimh fhoilsiú fhionnachtana an tSuirbhé ar Leitheadúlacht Drugaí toisc go dtugtar sa tuarascáil seo an léargas is fearr ar an staid drugaí neamhdhleathacha in Éirinn faoi láthair. Cuirfidh fionnachtana an tSuirbhé bonn eolais faoi cheapadh beartais sa tréimhse atá romhainn freisin. Cé gur ábhar spéise í leitheadúlacht na húsáide roimhe seo sa saol (rud ar tomhas carnach é ar an líon iomlán daoine a bhain triail as drugaí riamh agus, dá bhrí sin, ar dóigh go méadóidh sé), is táscaire níos oiriúnaí maidir le treochtaí drugaí atá in úsáid drugaí sa bhliain seo a chuaigh thart.”

Dúirt an tAire freisin, “Tugtar le fios i bhfionnachtana an tsuirbhé nua go mbíonn gá leanúnach ann le bearta coisctheacha a dhéanamh faoin Straitéis Náisiúnta Drugaí, ar bearta iad atá dírithe ar dhaoine óga, go háirithe fir óga, a dteaghlach agus a bpobal, agus a thugann aird ar chineál inscneach na húsáide substaintí”.

Dúirt an tOllamh Catherine Comiskey, Cathaoirleach ar an gCoiste Comhairleach Náisiúnta: “Cé go raibh roinnt drugaí dleathacha amhail alcól agus tobac ar áireamh ann, ba é príomhaidhm an tsuirbhé ná teacht ar rátaí leitheadúlachta maidir le húsáid drugaí neamhdhleathacha, amhail cannabas, eacstais, cócaon agus hearóin, roimhe seo sa saol (is é sin, an líon daoine a bhain úsáid as drugaí neamhdhleathach riamh), sa bhliain seo a chuaigh thart (is é sin, an líon daoine a bhain úsáid as drugaí neamhdhleathacha le déanaí) agus sa mhí seo a chuaigh thart (is é sin, an líon daoine a bhíonn ag baint úsáid as drugaí neamhdhleathacha faoi láthair). Is suntasach an rud é gur tháinig méadú ar úsáid drugaí neamhdhleathacha le déanaí agus ar úsáid reatha drugaí neamhdhleathacha araon idir na blianta 2010/11 agus 2014/15.”

Dúirt an tOllamh Comiskey freisin: “Sa bhliain 2014/15, ba chothrom le 8.9% a bhí an ráta foriomlán leitheadúlachta maidir leis an líon daoine a bhain úsáid as aon druga neamhdhleathach sa bhliain seo a chuaigh thart. I gcomparáid leis sin, bhí an ráta ina leith sin cothrom le 7% sa bhliain 2010/11.  Is é cannabas an druga neamhdhleathach is mó úsáid go fóill. Dúirt 27.9% de fhreagróirí idir 15-64 bliain d’aois gur bhain siad úsáid as an druga roimhe seo; thuairiscigh 7.7% díobh gur bhain siad úsáid as sa bhliain seo a chuaigh thart; agus thuairiscigh 4.4% díobh gur bhain siad úsáid as sa mhí seo a chuaigh thart.  Tá laghdú suntasach tagtha ar úsáid substaintí sícighníomhacha nua. Bhain 3.5% de fhreagróirí ar an suirbhé sa bhliain 2010/11 úsáid astu sa bhliain roimhe sin, i gcomparáid le 0.8% de fhreagróirí ar an suirbhé sa bhliain 2014/15”.

Ag labhairt dó faoi fhionnachtana an tsuirbhé i dTuaisceart Éireann, dúirt an Dr Mervyn Wilson ón mBrainse Faisnéise agus Taighde Sláinte Poiblí, “Thuairiscigh níos mó ná ceathrú de na daoine a ndearnadh suirbhé orthu (28%) gur bhain siad úsáid as druga neamhdhleathach roimhe seo sa saol. Bhain 6% de na daoine sin úsáid as druga neamhdhleathach sa bhliain seo a chuaigh thart agus rinne 3% díobh amhlaidh sa mhí seo a chuaigh thart.  Bhí cannabas ar an druga neamhdhleathach ba choitianta i measc na ndaoine sin. Thuairiscigh ceathrú de na freagróirí (25%) gur bhain siad úsáid as an druga roimhe seo; thuairiscigh 5% díobh gur bhain siad úsáid as le déanaí; agus thuairiscigh 3% díobh go mbíonn siad ag baint úsáid as faoi láthair.  Tar éis cannabais, ba iad eacstais (10%), popairí (7%) agus púdar cócaoin (7%) na drugaí ba mhó úsáid.”

Príomhfhionnachtain na tuarascála is ea gur tháinig méadú ar úsáid drugaí neamhdhleathacha in Éirinn idir na blianta 2010/11 agus 2014/15.  Nochtadh an fhionnachtain sin sa staidéar Drug Use in Ireland and Northern Ireland (Úsáid Drugaí in Éirinn agus i dTuaisceart Éireann) ar eisigh an Coiste Comhairleach Náisiúnta ar Dhrugaí agus Alcól agus an Brainse Faisnéise agus Taighde Sláinte Poiblí laistigh den Roinn Sláinte i dTuaisceart Éireann inniu é.

Fuarthas amach sa suirbhé go bhfuil méadú suntasach tagtha ón mbliain 2010/11 i leith ar an líon daoine a bhain úsáid as eacstais roimhe seo sa saol, sa bhliain seo a chuaigh thart agus sa mhí seo a chuaigh thart. Thuairiscigh 4.4% de dhaoine idir 15-34 bliain d’aois gur bhain siad úsáid as eacstais sa bhliain seo a chuaigh thart, i gcomparáid le 0.9% díobh sa bhliain 2010/11. San aoisghrúpa de dhaoine idir 25-34 bliain d’aois, thuairiscigh 22.7% d’fhir agus 10.4% de mhná gur bhain siad úsáid as eacstais roimhe seo.

Bhí leitheadúlacht an chearrbhachais in Éirinn ar áireamh sa suirbhé den chéad uair riamh. Tugtar le fios sna fionnachtana go ndearna 64.5% de dhaoine atá 15 bliana d’aois nó níos sine cearrbhachas sa 12 mhí roimh an suirbhé. Thuairiscigh 41.4% de fhreagróirí go ndearna siad cearrbhachas sa 30 lá roimh an suirbhé freisin.  Déanfar anailís níos mionsonraithe ar an méid sin i bhfeasachán a fhoilseofar amach anseo.

Thuairiscigh beagnach ceathrú de na freagróirí (24%) gur thóg siad frithdhúlagráin roimhe seo. Thuairiscigh níos mó ná cúigiú díobh gur thóg siad codlaidínigh (22%) agus támhacháin nó suaimhneasáin (21%) roimhe seo.  Ina theannta sin, bhí méadú suntasach ann idir na blianta 2010/11 agus 2014/15 ar chéatadán na bhfreagróirí a thóg codlaidínigh eile le linn na dtréimhsí leitheadúlachta uile agus ar chéatadán na bhfreagróirí a thóg frithdhúlagráin sa bhliain seo a chuaigh thart agus sa mhí seo a chuaigh thart araon.”

Úsáid Drugaí in Éirinn agus i dTuaisceart Éireann

CRÍOCH

Nótaí don Eagarthóir

Tabhair faoi deara
Leitheadúlacht roimhe seo sa saol = freagróir(í) a bhain úsáid as druga riamh
Úsáid le déanaí = freagróir(í) a bhain úsáid as druga sa bhliain roimh an suirbhé
Úsáid reatha = freagróir(í) a bhain úsáid as druga sa mhí roimh an suirbhé

Modheolaíocht an tSuirbhé
Tá an suirbhé ar an bpobal i gcoitinne ina chomhthionscadal idir an Coiste Comhairleach Náisiúnta ar Dhrugaí agus Alcól agus a chuid comhghleacaithe ón mBrainse Faisnéise agus Taighde Sláinte Poiblí laistigh den Roinn Sláinte i dTuaisceart Éireann. An babhta seo, ba é Ipsos MRBI a chuir an obair allamuigh i gcrích in Éirinn. Leis an suirbhé nua, nuashonraítear an fhaisnéis a bailíodh sna suirbhéanna roimhe a rinneadh sna blianta 2002/03, 2006/07 agus 2010/2011.

Cuireadh an suirbhé i gcrích de réir na gcaighdeán beacht arna leagan síos ag an Lárionad Faireacháin Eorpach um Dhrugaí agus um Andúil i nDrugaí (EMCDDA).

Suirbhé ar leitheadúlacht drugaí is ea an suirbhé ar an bpobal. Is é an aidhm atá leis úsáid drugaí i measc an phobail i gcoitinne a léiriú.  Chun críocha an tsuirbhé, féachaimid ar an bpobal i gcoitinne mar dhaoine atá 15 bliana d’aois nó níos sine agus a bhfuil gnáthchónaí orthu in Éirinn agus i dTuaisceart Éireann.  Ní áirítear leis daoine a bhfuil cónaí orthu in institiúidí amhail príosúin, ionaid chúram cónaithe, tithe altranais, ospidéil, etc.

Mar gheall air sin, agus mar gheall ar chineál casta fadhbach a saoil, d’fhéadfadh go ndéanfaí tearcionadaíocht d’úsáideoirí fadhbacha drugaí sa chineál seo suirbhé.

Is iad seo a leanas príomhfhionnachtana na tuarascála:

  • Thuairiscigh 26.4% d’aosaigh Éireannacha atá 15 bliana d’aois nó níos sine gur bhain siad úsáid as druga neamhdhleathach roimhe seo sa saol.
  • Is airde i bhfad úsáid cannabais roimhe seo sa saol (24.0%) ná úsáid aon druga eile. Is í eacstais an dara druga is mó úsáid (7.8%). Thuairiscigh 6.6% agus 6.4% de fhreagróirí gur bhain siad úsáid as cócaon (cnagchócaon san áireamh) agus as púdar cócaoin faoi seach roimhe seo sa saol.
  • Bhain 7.5% d’aosaigh úsáid as druga neamhdhleathach sa 12 mhí seo a chuaigh thart. Amhail i gcás leitheadúlacht a húsáide roimhe seo sa saol, is airde i bhfad úsáid cannabais (6.5%) ná úsáid aon druga eile. Baintear úsáid as eacstais (1.8%), as cócaon (cnagchócaon san áireamh) (1.3%) agus as púdar cócaoin (1.2%) níos minice ná cineálacha eile drugaí neamhdhleathacha.
  • Thuairiscigh fear amháin as gach ceathrar idir 15-24 bliain d’aois gur bhain sé úsáid as druga neamhdhleathach sa bhliain seo a chuaigh thart; thuairiscigh fear amháin as gach cúigear idir 25-34 bliain d’aois gur bhain sé úsáid as druga neamhdhleathach sa tréimhse chéanna; agus thuairiscigh thart ar bhean amháin as gach ochtar idir 15-24 bliain d’aois gur bhain sí úsáid as druga neamhdhleathach sa tréimhse sin.
  • Bhain 4.0% de na haosaigh uile atá 15 bliana d’aois nó níos sine úsáid as druga neamhdhleathach sa mhí seo a chuaigh thart, figiúr is comhionann le níos mó ná leath na ndaoine a bhain úsáid as druga neamhdhleathach sa 12 mhí seo a chuaigh thart. Arís eile, ba é cannabas an druga neamhdhleathach ba mhó úsáid. Bhain 3.7% de dhaoine úsáid as sa mhí seo a chuaigh thart.
  • Bhain beagnach cúigiú (19.9%) d’aosaigh Éireannacha úsáid as codlaidínigh eile sa mhí seo a chuaigh thart. Bhain 43.4% díobh úsáid astu sa 12 mhí seo a chuaigh thart agus rinne 61.5% díobh amhlaidh ag am éigin le linn a saoil. Mar gheall ar athruithe san fhoclaíocht agus sna cártaí fógraíochta a úsáideadh, ní féidir na fionnachtana do chodlaidínigh eile a chur i gcomparáid le fionnachtana na suirbhéanna roimhe seo.
  • D’ól níos mó ná seisear aosach Éireannach as gach deichniúr (62.1%) alcól sa mhí seo a chuaigh thart, agus rátaí úsáide sa bhliain seo a chuaigh thart agus roimhe seo sa saol cothrom le 77.0% agus le 82.8% faoi seach.
  • Chaith beagán níos mó ná ceathrú de dhaoine (25.1%) táirge tobac sa mhí seo a chuaigh thart agus rinne a dhá oiread (50.9%) amhlaidh am éigin le linn a saoil.