Preasráitis

Seoladh an tSuirbhé Éire Shláintiúil 2018

Meastar gur éirigh 80,000 duine as an tobac

Téann d’áit chónaithe i bhfeidhm ar do shláinte

Is fadhb é ragús óil go fóill

 

Rinne Catherine Byrne TD, an tAire Stáit le freagracht as Cur Chun Cinn na Sláinte, torthaí an tSuirbhé bhliantúil Éire Shláintiúil a fhoilsiú inniu. Ba é an Roinn Sláinte a chistigh an suirbhé agus ba é Ipsos MRBI a sheol é.

Tháinig laghdú ar an ráta caitheamh tobac ó 23% sa bhliain 2015 go 20% sa bhliain 2018. Is é sin le rá gur éirigh thart ar 80,000 duine as an tobac sna trí bliana seo a chuaigh thart.  Luaigh 23% de chaiteoirí gur thug an pacáistiú pléineáilte nua a bhfuil rabhaidh shláinte orthu spreagadh dóibh éirí as.  Rinne 40% de chaiteoirí iarracht éirí as sa 12 mhí seo a chuaigh thart.

Chuir an tAire Byrne fáilte roimh fhoilsiú na tuarascála, agus í ag rá, “Tháinig roinnt torthaí dearfacha ar údair mhisnigh iad as an suirbhé i mbliana, go háirithe an laghdú a tháinig ar rátaí caitheamh tobac don dara bliain as a chéile. Níor cheart dúinn bheith réchúiseach faoin scéal, áfach”.

Ceann de na rudaí ar díríodh orthu den chéad uair i suirbhé na bliana 2018 ba ea na príomhfhadhbanna sláinte atá ann sna limistéir is saibhre agus sna limistéir is díothaí agus na príomhdhifríochtaí eatarthu. Sna limistéir is díothaí, caitheann 26% de dhaoine tobac, déanann 43% díobh ragús óil agus tá tinneas buan ar 33% díobh. Sna limistéir is saibhre, caitheann 16% de dhaoine tobac, déanann 33% díobh ragús óil agus tá tinneas buan ar 24% díobh.

Dúirt an tAire Byrne freisin, “Tá sé ríshoiléir go bhfuil grúpaí áirithe inár sochaí fós i mbaol méadaithe an drochshláinte a fhulaingt. Mar sin, is gá dúinn teacht ar bhealaí níos fearr chun dul i dteagmháil leis na daoine sin agus chun cabhrú leo saol níos sláintiúla a chaitheamh. Tá muinín agam, a bhuí leis an obair leanúnach atá ar bun faoin gcreat Éire Shláintiúil ar mhaithe le tacaíocht trasrialtais agus comhpháirtíochtaí trasphobail a neartú, go mbraithfidh gach duine go bhfuil na tacaí agus na deiseanna céanna acu, is cuma cén áit a gcónaíonn siad.”

Léirítear sna figiúirí maidir le húsáid alcóil don bhliain 2018 go ndéanann 37% den daonra ragús óil, i.e. ólann siad sé aonad chaighdeánacha nó níos mó i seisiún ólacháin amháin. Is cúis imní é sin.

Dúirt an tAire Byrne, “Léirítear go soiléir i dtorthaí na Suirbhéanna a rinneadh le déanaí na fadhbanna atá againn le halcól agus go n-ólaimid barraíocht alcóil. Tá sé ríthábhachtach go n-athraímid an ról a imríonn an t-alcól inár saol agus inár sochaí. Tá lúcháir orm, mar sin, go bhfuil an Bille Sláinte Poiblí (Alcól) achtaithe anois. Is dóigh, mar thoradh ar an reachtaíocht cheannródaíoch sin, go laghdófar ar deireadh an dochar a dhéanann alcól.”

Dúirt Kate O’Flaherty, an Ceann Sláinte agus Folláine sa Roinn Sláinte: “Tá na sonraí ón Suirbhé seo ina sócmhainn an-luachmhar lena gcabhraítear leis an Roinn Sláinte agus le gach geallsealbhóir eile oibriú ar son Éire Shláintiúil a bhaint amach. Cabhróidh na torthaí ón Suirbhé linn tomhas níos fearr a dhéanamh ar threochtaí tosca riosca le himeacht ama agus ar an tionchar atá á imirt ag cur chun feidhme beartais ar thacú le daoine roghanna níos sláintiúla a dhéanamh.”

Is é seo an ceathrú hachoimre ar na torthaí ón suirbhé. Cuirfear na torthaí sin leis na sonraí a bailíodh sna suirbhéanna roimhe, ar foilsíodh na torthaí uathu sna blianta 2015, 2016 agus 2017.

Bhí breis agus 7,500 duine a bhí 15 bliana d’aois nó ní ba shine agus a chónaíonn in Éirinn páirteach sa suirbhé. Tugtar sa tuarascáil léargas cothrom le dáta dúinn ar shláinte an náisiúin agus leagtar amach inti roinnt mhaith iompraíochtaí stíl mhaireachtála amhail caitheamh tobac, úsáid alcóil, réim bia, sláinte bhéil agus seirbhísí sláinte.

Rinneadh agallamh ar shampla ionadaíoch 7,701 duine a bhí 15 bliana d’aois nó ní ba shine idir mí Mheán Fómhair 2017 agus mí an Mheithimh 2018.

Tá na sonraí ó Shuirbhéanna Éire Shláintiúil á n-úsáid chun buntacú le beartais a fhorbairt agus a chur chun feidhme, chun faireachán, tomhas agus meas a dhéanamh ar an dul chun cinn ar ghnéithe éagsúla den Chreat Éire Shláintiúil a chur chun feidhme agus chun lear mór oibleagáidí tuairiscithe idirnáisiúnta a chomhlíonadh, lena n-áirítear oibleagáidí tuairiscithe don Eagraíocht um Chomhar agus Fhorbairt Eacnamaíochta, don Aontas Eorpach agus don Eagraíocht Dhomhanda Sláinte.

Tuilleadh eolais:

 

CRÍOCH

Nótaí don Eagarthóir

Príomhthorthaí

Caitheamh Tobac
•        Caitheann 20% den daonra tobac faoi láthair. Is laghdú é sin ar an bhfigiúr 22% don bhliain seo caite agus ar an bhfigiúr 23% don bhliain 2015-16
•        Caitheann 17% den daonra tobac gach lá, síos ó 19% an bhliain seo caite
•        Rinne 44% de dhaoine a chaith tobac sa 12 mhí seo a chuaigh thart iarracht éirí as
•        Tá 71% den daonra i bhfabhar pacáistiú pléineáilte. Rinneadh an suirbhé sular tugadh pacáistiú pléineáilte isteach
•        Dúirt 23% de chaiteoirí gur thug na rabhaidh shláinte ar phacáistiú tobac spreagadh dóibh, go pointe éigin, éirí as

Alcól
•        Déanann 37% d’óltóirí ragús nuair a théann siad ag ól de ghnáth
•        Is mó óltóirí sna limistéir is mó faoi mhíbhuntáiste a dhéanann ragús óil (43%) ná iad sin sna limistéir is saibhre (33%)
•        Theip ar 8% d’óltóirí rud lena rabhthas ag súil uathu a dhéanamh de bharr a n-úsáide alcóil

Réim Bia agus Cothú
•        Ólann 15% de dhaoine óga faoi bhun 24 bliana d’aois deochanna siúcraithe gach lá
•        Itheann 34% de dhaoine aon bhia míshláintiúil amháin ar a laghad gach lá
•        Ólann 86% de dhaoine uisce uair amháin ar a laghad gach lá

Sláinte Ghinearálta
•        Thuairiscigh 25% de dhaoine go bhfuair siad an vacsaín fliú le linn an gheimhridh roimhe. Fuair 66% de dhaoine os cionn 65 bliana d’aois an vacsaín
•        Fuair 66% de dhaoine tomhas ar a mbrú fola le linn an 12 mhí seo a chuaigh thart

Úsáid Seirbhísí Sláinte
•        Thug 74% de dhaoine cuairt ar liachleachtóir ginearálta sa 12 mhí seo a chuaigh thart
•        Bhain 8% de dhaoine úsáid as seirbhís liachleachtóirí ginearálta lasmuigh de ghnáthuaireanta oibre
•        Bhain 10% de dhaoine úsáid as rannóg éigeandála in ospidéal poiblí

Sláinte Bhéil
•        Dúirt 79% de dhaoine go bhfuil sláinte bhéil an-mhaith acu
•        Thug 47% de dhaoine cuairt ar fhiaclóir sa 12 mhí seo a chuaigh thart