Preasráitis

Tugann an tAire Harris cead le rochtain dhíreach ar fhrithghiniúint éigeandála a thabhairt do shealbhóirí cárta liachta

Rinne Simon Harris, an tAire Sláinte, ionstraim reachtúil a shíniú inniu (Déardaoin) lena n-athrófar an rochtain a bheidh ag sealbhóirí cárta liachta ar fhrithghiniúint hormónach éigeandála.

Dúirt an tAire Harris, “Ón mí seo chugainn ar aghaidh, beidh sealbhóirí cárta liachta in ann frithghiniúint hormónach éigeandála a fháil ó chógaslann saor in aisce agus gan ghá le hoideas a fháil óna liachleachtóir ginearálta ar dtús. Is cóireáil atá ar fáil thar an gcuntar í frithghiniúint hormónach éigeandála. Mar sin féin, teastaíonn oideas liachleachtóra ghinearálta ó shealbhóirí cárta liachta faoi láthair ionas gur féidir leo í a fháil trí scéim na gcártaí liachta.

“Ón 1 Iúil ar aghaidh, beidh sealbhóirí cárta liachta in ann frithghiniúint hormónach éigeandála a fháil go díreach óna gcógaiseoir, tar éis comhairliúcháin. Ní bheidh orthu oideas a fháil óna liachleachtóir ginearálta ar dtús a thuilleadh. Is beart tábhachtach sláinte poiblí é seo, rud a chuirfidh deireadh le haon bhacainní atá sa bhealach ar othair chárta liachta maidir le cóireáil thráthúil a fháil óna gcógaslann áitiúil. Is é is aidhm don bheart cothromas rochtana a áirithiú dár saoránaigh uile”.

Críoch

Nóta d’eagarthóirí:

Conas a sholáthraítear frithghiniúint hormónach éigeandála in Éirinn?

· Is mar chóireáil thar an gcuntar atá frithghiniúint hormónach éigeandála rangaithe ag an Údarás Rialála Táirgí Sláinte. Is féidir le gach duine í a cheannach ó chógaslann gan oideas. Tá trí tháirge frithghiniúna hormónaí éigeandála ann in Éirinn faoi láthair.
· Agus frithghiniúint hormónach éigeandála á fodháileadh acu, ceanglaítear ar chógaslanna cloí leis na treoirlínte cleachtais ghairmiúil ó Chumann Cógaiseoirí na hÉireann maidir le frithghiniúint hormónach éigeandála a fhodháileadh thar an gcuntar. Ceanglaítear orthu comhairle a thabhairt d’othair ina leith freisin.

Conas is féidir le sealbhóirí cárta liachta teacht ar fhrithghiniúint hormónach éigeandála?

· Tá frithghiniúint hormónach éigeandála ar fáil saor in aisce do shealbhóirí cárta liachta trí Scéim na Seirbhísí Ginearálta Míochaine, fad atá oideas dochtúra ag an othar. Is féidir le sealbhóir cárta liachta frithghiniúint hormónach éigeandála a cheannach gan oideas freisin.
· Ón 1 Iúil ar aghaidh, beidh sealbhóirí cárta liachta in ann frithghiniúint hormónach éigeandála a fháil óna gcógaslann saor in aisce agus gan oideas. Beidh siad in ann oideas a fháil óna liachleachtóir go fóill, más fearr leo déanamh amhlaidh.

· Sa 12 mhí go mí Lúnasa 2016 (an tréimhse is déanaí dá bhfuil figiúirí ar fáil), fodháileadh beagán faoi bhun 13,000 oideas frithghiniúna hormónaí éigeandála faoi na scéimeanna drugaí pobail. Ba do shealbhóirí cárta liachta a tugadh 12,000 ceann de na hoidis sin.

An mbíonn aon fhadhbanna rochtana ann do shealbhóirí cárta liachta?

· Tagann fadhbanna chun cinn uaireanta i gcás go dteastaíonn frithghiniúint hormónach éigeandála ó dhaoine agus nach féidir leo oideas a fháil in am – mar shampla, ag an deireadh seachtaine nó i gcás nach féidir leo coinne phráinneach a fháil leis an dochtúir – agus nach bhfuil sé d’acmhainn acu í a cheannach.

Cad a tharlóidh i gcás nach gcuirfidh cógaslann nó cógaiseoir frithghiniúint hormónach éigeandála nó aon chóireáil eile ar fáil?

· Tarlaíonn sé ó am go ham nach mbíonn cógaiseoir in ann frithghiniúint éigeandála nó cóireáil eile a chur ar fáil nó go roghnaíonn sé/sí gan cóireáil den sórt sin a chur ar fáil.
· Ceanglaítear leis an gcód reachtúil iompair do chógaiseoirí gurb amhlaidh, i gcás nach féidir leo seirbhís a chur ar fáil, nach mór dóibh gníomh réasúnach a dhéanamh chun a chinntiú nach gcuirfear cúram an othair i mbaol. Sa chleachtas, ba cheart an t-othar a atreorú chuig cógaiseoir, cógaslann nó seirbhís sláinte eile i gcásanna den sórt sin.
· Ní mór do gach cógaiseoir glacadh leis an gcód. Mura bhfuil othar sásta le hiompar cógaslainne nó cógaiseora maidir leis an ní seo nó maidir le haon ní eile, ba cheart dóibh teagmháil a dhéanamh le Cumann Cógaiseoirí na hÉireann, a rialálann an ghairm sin.