Preasráitis

Léirítear i bhfigiúirí nua go bhfuil laghdú faoina leath tagtha ar an líon othar atá ag feitheamh le cóireáil le níos mó ná 18 mí – an tAire Harris

Déanfar tuilleadh dul chun cinn sa bhliain 2017 ar son na n-othar atá ag feitheamh leis an tréimhse is faide

Chuir Simon Harris, an tAire Sláinte, fáilte inniu roimh an deimhniú a fuarthas gur éirigh le Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) an líon othar atá ag feitheamh le gnáthamh othar cónaitheach nó cás lae le 18 mí nó níos mó a laghdú faoi 50%, de réir na sonraí is déanaí do mhí na Nollag 2016 ón gCiste Náisiúnta um Cheannach Cóireála (NTPF).

“Is scéala an-mhaith é gur éirigh le FSS an sprioc atá leagtha síos sa Phlean Gníomhaíochta ar Liostaí Feithimh uaithi a bhaint amach, agus laghdú faoina leath déanta aici ar an líon othar atá ag feitheamh le gnáthamh othar cónaitheach nó cás lae le níos mó ná 18 mí.  Léirítear sna figiúirí ón NTPF go bhfuil laghdú tagtha ar an liosta foriomlán feithimh le haghaidh Gnáthaimh Othar Cónaitheach/Chás Lae agus le haghaidh Gnáthaimh Othar Seachtrach araon ón mí seo caite i leith.

“Is fíordhul chun cinn é sin do na hothair atá ag feitheamh leis an tréimhse is faide le gnáthamh a fháil inár n-ospidéil. Ó cheadaigh mé an Plean Gníomhaíochta ar Liostaí Feithimh ó FSS i mí Lúnasa anuraidh, tá 11,519 n-othar bainte den liosta feithimh le haghaidh Gnáthaimh Othar Cónaitheach/Chás Lae. Fágann sé sin nach bhfuil ach 1,800 duine ag feitheamh le cóireáil le níos mó ná 18 mí anuas. Ba é an líon iarbhír othar a bhí ag feitheamh le gnáthamh ag deireadh mhí na Nollag ná 1,738 nduine.  Níl aon othar ann atá ag feitheamh le níos mó ná 36 mhí anuas.

“Léirítear sna figiúirí a foilsíodh inniu gurbh amhlaidh, tríd an bPlean Gníomhaíochta ar Liostaí Feithimh uaithi, gur éirigh le FSS laghdú suntasach a dhéanamh ar an líon othar atá ag feitheamh leis an tréimhse is faide le gnáthamh othar cónaitheach nó cás lae a fháil.  Ag deireadh mhí Iúil, bhí an líon othar a bhí ag feitheamh le níos mó ná 18 mí freagrach as 4.5% den liosta iomlán feithimh le haghaidh Gnáthaimh Othar Cónaitheach/Chás Lae. Laghdaíodh an figiúr sin go 2% faoi dheireadh mhí na Nollag.    Tá an t-éacht sin mar thoradh ar an obair an-dian atá á déanamh ag lucht bainistíochta FSS agus ag na hospidéil le cúig mhí anuas.

“Chuir sé áthas ar leith orm gurbh amhlaidh, chun an toradh sin a bhaint amach, gur bhain FSS leas as na deiseanna atá ann an chuid ab fhearr a bhaint as acmhainn na n-ospidéal poiblí. D’oibrigh ospidéil laistigh den aon ghrúpa ospidéal i gcomhar le chéile agus i gcomhar le hospidéil i ngrúpaí eile ospidéal chun a chinntiú go bhféadfaí a gcuid acmhainní a uasmhéadú agus othair a fheiceáil ar bhealach ní ba thráthúla.

“Bhí an-rath ar Thionscnamh Ionscópachta an NTPF sa bhliain 2016. Ní raibh ach 11 othar ag feitheamh leis an ngnáthamh le níos mó ná 12 mhí ag deireadh mhí na Nollag. Bhí an figiúr ina leith sin cothrom le 5,700 duine i mí an Mheithimh.  Is ionann é sin agus laghdú sármhaith 99.4% ar an líon othar a bhí ag feitheamh le gnáthionscópacht le níos mó ná 12 mhí.

“Tá sé tábhachtach go bhféachfar ar ár dtuarascálacha míosúla ar liostaí feithimh i gcomhthéacs an mhórmhéadaithe atá tagtha ar an éileamh ar sheirbhísí ospidéil ghéarmhíochaine le blianta beaga anuas.  I gcás gnáthamh roghnach cás lae, mar shampla, tá méadú faoi cheathair tagtha ón mbliain 2000 i leith ar an líon gnáthamh a bhíonn á ndéanamh ar othair atá 65 bliana d’aois nó níos sine. Tá méadú faoi dhó tagtha ar an líon gnáthamh a bhíonn á ndéanamh ar dhaoine faoi bhun 65 bliana d’aois sa tréimhse chéanna.  I gcomparáid leis an mbliain 2015, tá méadú 4% tagtha ar ghníomhaíocht othar cónaitheach agus cás lae i mbliana amháin.

“Níor cheart d’aon duine bheith ag feitheamh le gnáthamh othar cónaitheach/cás lae le 18 mí nó níos mó, ar ndóigh, agus is gá dúinn 1,700 duine a bhaint den liosta go fóill chun an scéal sin a réiteach.  Mar sin, tá rún daingean agam a chinntiú go bhfaighidh na hothair atá ag feitheamh leis an tréimhse is faide an cúram a theastaíonn uathu trí na tionscnaimh liostaí feithimh a gcuirfidh an NTPF agus FSS chun feidhme i gcomhar le chéile iad le linn na bliana 2017.

“Tá obair mhionsonraithe ar bun idir an NTPF, FSS agus an Roinn seo cheana féin chun tionscnaimh chomhordaithe liostaí feithimh a sholáthar i mbliana, agus tacóidh cistiú €20 milliún linn déanamh amhlaidh.  I mí na Nollag, thug mé cead don NTPF an chéad €5 mhilliún den chistiú sin a chaitheamh ar thionscnamh atá dírithe ar ghnáthaimh Chás Lae, atá freagrach as 70% den Liosta Feithimh le haghaidh Gnáthaimh Othar Cónaitheach/Chás Lae.  Measann an NTPF gur féidir 2,500 duine de na hothair Chás Lae atá ag feitheamh leis an tréimhse is faide a chóireáil faoin tionscnamh sin, agus é mar aidhm leis a chinntiú nach mbeidh aon othar ag feitheamh le gnáthamh cás lae le níos mó ná 18 mí faoi mhí an Mheithimh an bhliain seo chugainn.

“Chomh maith leis sin, d’iarr mé ar FSS Pleananna Gníomhaíochta nua ar Liostaí Feithimh don bhliain 2017 a chur isteach go luath i ndáil leis an Liosta Feithimh le haghaidh Gnáthaimh Othar Cónaitheach/Chás Lae agus i ndáil leis an Liosta Feithimh le haghaidh Gnáthaimh Othar Seachtrach araon.  Beidh sé mar aidhm leis na Pleananna sin a chinntiú nach mbeidh aon othar ar cheachtar Liosta ag feitheamh le cóireáil le níos mó ná 15 mhí faoi dheireadh mhí Dheireadh Fómhair 2017.

“Le linn na bliana 2017, leanfaidh an Roinn Sláinte de bheith ag obair le FSS agus leis an NTPF chun a chinntiú go mbainfear an úsáid is fearr as acmhainn na n-ospidéal poiblí agus as an gcóras ospidéal príobháideach ionas go mbeifear in ann freastal ar riachtanais na n-othar atá ag feitheamh le seirbhísí othar cónaitheach, cás lae agus othar seachtrach.

“Mar fhocal scoir, ba mhaith liom an deis seo a thapú aitheantas a thabhairt don obair shuntasach atá á déanamh sna hospidéil ó mhí Lúnasa i leith chun Plean Gníomhaíochta FSS ar Liostaí Feithimh don bhliain 2016 a bhaint amach.  Glacaim leis go bhfuil sé dúshlánach do na hospidéil agus do Ghrúpaí Ospidéal araon díriú ar amanna feithimh a laghdú do na hothair atá ar an Liosta Feithimh Othar Cónaitheach/Cásanna Lae agus an t-éileamh méadaitheach ar chúram éigeandála a bhainistiú ag an am céanna.”