Preasráitis

Foilsíonn Varadkar an Bille Árachais Sláinte (Leasú) 2015

Tá Leo Varadkar, an tAire Sláinte, tar éis an Bille bliantúil Árachais Sláinte (Leasú) a fhoilsiú, rud lena ndéantar roinnt athruithe ar chreidmheasanna agus ar thobhaigh ar tháirgí árachais sláinte. Is é aidhm an Bhille rátáil phobail a choinneáil ar bun inár margadh árachais sláinte ionas go mbeidh sé d’acmhainn na saoránach is sine agus daoine a bhfuil tinneas orthu árachas sláinte a cheannach agus ionas nach ndéanfar leithcheal orthu i bhfabhar na ndaoine is óige agus is láidre sláinte ag an am céanna.

Is é an tÚdarás Árachas Sláinte a mhol na rátaí athbhreithnithe agus tiocfaidh siad i bhfeidhm an 1 Márta an bhliain seo chugainn. Táthar ag súil go n-achtóidh an tOireachtas an Bille roimh dheireadh na bliana.

Dúirt an tAire Varadkar: “Mar gheall ar athchóirithe a thug an Rialtas isteach, tá méadú 100,000 duine tagtha le 12 mhí anuas ar an líon daoine a bhfuil árachas orthu. I measc na n-athchóirithe sin, bhí lascainí d’aosaigh óga, rátáil phobail saoil agus dleacht stampa laghdaithe agus tobhaigh laghdaithe. Chomh maith leis sin, tá deireadh curtha againn le ré na méaduithe dédhigiteacha i bpréimheanna Is gá dúinn leanúint ar aghaidh lena chinntiú go mbíonn sé d’acmhainn ag an oiread daoine agus is féidir árachas sláinte a cheannach. Tá áthas orm a dheimhniú go laghdófar an tobhach ar tháirgí íseal-leibhéil faoi €38 in aghaidh an aosaigh agus faoi €13 in aghaidh an linbh. Beidh méadú beag €4 ann i bpraghsanna táirgí breischumhdaigh d’aosaigh, ach laghdófar praghsanna do leanaí.

“Leis an mBille, méadaítear na creidmheasanna aoise do dhaoine os cionn 70 bliain d’aois agus socraítear creidmheasanna aoise ag nialas do dhaoine san aoisghrúpa 60-64 bliain. Baineann an méid sin cothromaíocht amach idir an gá atá ann le rátáil phobail a choinneáil ar bun trí árachas sláinte a dhéanamh níos inacmhainne do na tomhaltóirí is sine agus is laige sláinte agus an gá atá ann lena chinntiú gur inbhuanaithe atá an margadh trí dheis a thabhairt do na tomhaltóirí is óige agus is láidre sláinte árachas sláinte a cheannach. Ceann de na príomhchúiseanna ar chinneamar creidmheasanna a shocrú ag nialas do dhaoine faoi bhun 65 bliain is ea go méadófaí an dleacht stampa faoi €34 do gach duine a bhfuil árachas sláinte acu dá gcoinneofaí creidmheasanna ar bun don aoisghrúpa sin.”

Ag trácht dó ar leathnú na gcreidmheasanna úsáide chuig cásanna lae, dúirt an tAire: “I gcás ball árachaithe, is ar bhonn cás lae a dhéantar tríocha faoin gcéad den ghníomhaíocht othar cónaitheach in ospidéil anois Mar sin féin, beart cuí a chuireann leis an scéim agus a léiríonn stádas sláinte an duine aonair is ea creidmheasanna um chothromú fiontar a leathnú chuig an réimse sin. Díreoidh an méid sin tacaíocht ar árachóirí a bhfuil baill thinne de gach aois acu. Chomh maith leis sin, tabharfaidh sé dreasacht d’ospidéil agus d’árachóirí araon tuilleadh cásobair lae a dhéanamh, seachas othair a ligean isteach an oíche roimhe agus leaba ospidéil a úsáid gan ghá.”

Tá an Scéim um Chothromú Fiontar ar bun sa mhargadh árachais sláinte ón 1 Eanáir 2013, rud lena dtugtar cúiteamh i leith an chostais bhreise a bhaineann leis na baill is sine agus is laige sláinte a árachú.  Faoin Scéim, faigheann árachóirí creidmheasanna um chothromú fiontar ón gCiste um Chothromú Fiontar.  Tá na creidmheasanna á gcistiú ag tobhaigh dhleacht stampa is iníoctha ag árachóirí an mhargaidh oscailte i leith gach polasaí.

CRÍOCH

Tuilleadh faisnéise

Leis an mBille Árachais Sláinte (Leasú) 2015, is mar seo a leanas a athbhreithneofar na creidmheasanna is infheidhme agus na tobhaigh chomhfhreagracha ar pholasaithe a chomhaontófar ón 1 Márta 2016 i leith:

  • méadú i gcreidmheasanna um chothromú fiontar do dhaoine os cionn 65 bliain d’aois, agus an creidmheas um chothromú fiontar á shocrú ag nialas do dhaoine idir 60 bliain d’aois agus 64 bliain d’aois;
  • leanúint ar aghaidh leis an gcreidmheas úsáide €90 a chur ar fáil i leith fanachtaí thar oíche san ospidéal;
  • creidmheas úsáide €30 a thabhairt isteach i leith daoine a ligtear isteach le haghaidh cásanna lae

I gcás an tobhaigh chomhfhreagraigh a bheidh infheidhme ar dhleacht stampa rátáil phobail:

  • is ó €240 go €202 (-€38) d’aosach agus ó €80 go €67 (-€13) do leanbh a laghdófar an tobhach ar tháirgí ‘nach soláthraítear breischumhdach leo’;
  • is go €403 in aghaidh an aosaigh (+€4) a mhéadófar beagáinín an tobhach ar tháirgí ‘a soláthraítear breischumhdach leo’ agus is go €134 (-€1) a laghdófar an tobhach in aghaidh an linbh.

Nóta d’Eagarthóirí

Is é is aidhm do chothromú fiontar tacú le margadh árachais sláinte ina bhfuil rátáil phobail i bhfeidhm, áit a n-íocann gach custaiméir an t-aon ghlanphréimh (arna coigeartú chun aon lódálacha is infheidhme faoi rátáil phobail saoil a léiriú) as an aon táirge árachais sláinte beag beann ar aois, ar inscne agus ar stádas sláinte.

Is leis na hAchtanna Árachais Sláinte, 1994 go 2014, a fhoráiltear do Scéim um Chothromú Fiontar don mhargadh árachais sláinte, rud atá i bhfeidhm ón 1 Eanáir 2013. Faoin Scéim sin, faigheann árachóirí creidmheasanna um chothromú fiontar mar chúiteamh i leith an chostais bhreise a bhaineann leis na baill is sine agus is laige sláinte a árachú. Tá na creidmheasanna á gcistiú ag tobhaigh dhleacht stampa is iníoctha ag árachóirí an mhargaidh oscailte i leith gach duine árachaithe atá cumhdaithe. Is iad na Coimisinéirí Ioncaim a bhailítear na tobhaigh dhleacht stampa agus aistrítear iad chuig ciste um chothromú fiontar atá á riar ag an Údarás Árachas Sláinte. Bíonn reachtaíocht ag teastáil gach bliain chun athbhreithniú a dhéanamh ar na creidmheasanna um chothromú fiontar is infheidhme agus ar na tobhaigh chomhfhreagracha dhleacht stampa a theastaíonn chun na creidmheasanna a chistiú.

Foráiltear leis an mBille seo don méid seo a leanas:

  1. na creidmheasanna um chothromú fiontar is iníoctha le daoine os cionn 65 bliain d’aois a mhéadú, bunaithe ar aois, ar inscne agus ar an leibhéal cumhdaigh (is socraithe ag nialas atá creidmheasanna do dhaoine árachaithe idir 60-64 bliain d’aois),
  2. an seachbheart stádas sláinte a neartú trí mhéadú a dhéanamh ar an líon cúinsí ina bhfuil creidmheas úsáide iníoctha chun go n-íocfar €90 i leith gach fanachta thar oíche san ospidéal agus €30 i leith cásanna lae,
  3. an dleacht stampa ar tháirgí ‘nach soláthraítear breischumhdach leo’ a laghdú ó €240 go €202 (-€38) d’aosach agus ó €80 go €67 (-€13) do leanbh, agus
  4. rátaí dleacht stampa do tháirgí ‘a soláthraítear breischumhdach leo’ a mhéadú beagáinín go €403 (+€4) in aghaidh an aosaigh agus a laghdú beagáinín go €134 (-€1) in aghaidh an linbh.