Preasráitis

Foilsíonn Kathleen Lynch TD Athbhreithniú ar an Scéim Tacaíochta do Thithe Altranais

Foilsíodh an tAthbhreithniú ar an Scéim Tacaíochta do Thithe Altranais inniu, Dé Luain an 20 Iúil 2015. Tá an tAthbhreithniú ar fáil ar shuíomh Gréasáin na Roinne anseo.

Thug an Roinn faoin Athbhreithniú i gcomhar le Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS), agus ionchur faighte ó Deloitte and Touche mar shainchomhairleoirí seachtracha. Bunaithe ar an taithí a bhí ann ar an Scéim a fheidhmiú thar na cúig bliana seo a chuaigh thart, mar aon leis na torthaí ar an Athbhreithniú féin, bhíothas in ann roinnt feabhsuithe riaracháin a shainaithint.  Is iad seo a leanas roinnt de na moltaí sonracha:

  • próisis riaracháin áirithe a chaighdeánú nó a lárú;
  • forbairt a dhéanamh ar an úsáid a bhaintear as teicneolaíocht na faisnéise agus as córais Ghréasánbhunaithe;
  • feabhas a chur ar ábhair iarratais agus iad a dhéanamh níos sothuigthe;
  • feabhas a chur ar na nósanna imeachta a úsáidtear chun faisnéis airgeadais a chuireann iarratasóirí isteach a dheimhniú agus chun ranníocaíochtaí iarchurtha a aisghabháil; agus
  • cineálacha cur chuige nua a fhorbairt i leith praghsanna teach altranais a shocrú chun a chinntiú go mbaintear luach, acmhainn leordhóthanach agus trédhearcach amach.

Chinn an Rialtas Grúpa Oibre a chur ar bun, rud a bheidh comhdhéanta d’ionadaithe ó roinnt Ranna Rialtais, ó FSS agus ón gCiste Náisiúnta um Cheannach Cóireála (nuair is iomchuí) chun maoirseacht a dhéanamh ar fhorfheidhmiú na moltaí sin.

Sainaithnítear san Athbhreithniú go gcuireann an Scéim go mór leis na riachtanais chúraim fhadtéarmaigh atá ag daoine scothaosta agus, ar aon dul leis na roghanna atá ag daoine scothaosta i gcoitinne, sainaithnítear ann freisin go bhfuil raon tacaí eile ag teastáil chun daoine scothaosta a chumasú fanacht sa bhaile ar feadh téarma níos faide nó i gcóiríocht oiriúnaithe.  Tá an méid sin ag teacht leis an mbeartas reatha agus ba chóir go dtreoródh sé sinn raon níos leithne seirbhísí pobail a fhorbairt ar shlí atá comhthreomhar le feidhmiú leanúnach na Scéime Tacaíochta do Thithe Altranais.

Déantar breithniú san Athbhreithniú freisin ar an dóigh a maoineofar an Scéim amach anseo.  Chinn an Rialtas gan aon athruithe a dhéanamh ina leith sin.  Táthar den tuairim gur éirigh go maith leis an Scéim sna chéad chúig bliana ina raibh sí ar bun. Sa chéad chéim eile, tabharfar tosaíocht do na feabhsuithe riaracháin atá leagtha amach thuas a fhorfheidhmiú. Mar gheall ar lánchistiú na Scéime sa bhliain 2015 agus ar na riachtanais réamh-mheasta a bheidh ann thar na chéad trí bliana eile, beifear in ann timpeallacht airgeadais chobhsaí a chur ar fáil inar féidir na hathchóirithe riaracháin sin a sholáthar.

Dúirt Kathleen Lynch, an tAire le Freagracht as Cúram Príomhúil, Cúram Sóisialta agus Meabhairshláinte: “Gan aon scéim atá nua go hiomlán a bheith ann, tá ciall le machnamh a dhéanamh tar éis na tréimhse tosaigh leabaithe.  Rinneamar amhlaidh i gcás na Scéime Tacaíochta do Thithe Altranais dá bharr sin.  Tugtar san Athbhreithniú léargas fíordhearfach ar an Scéim, rud a chomhlíonann riachtanas ríthábhachtach ar bhealach an-chóir an-trédhearcach.

Shainaithníomar roinnt nithe ar gá aird a thabhairt orthu agus iad a choigeartú, ar ndóigh. Ní ábhar iontais iad sin agus cuirfimid tús láithreach le hobair ar na réimsí sin, go háirithe na cinn ar féidir aghaidh a thabhairt orthu go tapa ar bhonn riaracháin. Tógfaidh sé níos mó ama aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna eile, cosúil le tuilleadh béime ar chúram pobail agus múnlaí nua cúraim chónaithe a fhorbairt, ach tá siad an-tábhachtach go fóill féin.

Féachtar san Athbhreithniú ar an dóigh a maoineofar an Scéim amach anseo agus leagtar roinnt roghanna éagsúla amach ann. Mar sin féin, teachtaireacht thábhachtach do dhaoine a mbraitheann go mbeidh riachtanas acu féin nó ag a muintir le cúram cónaithe fadtéarmach roimh i bhfad is ea go bhfuil an Rialtas tiomanta dona chinntiú go leanfar ar aghaidh le cúram teach altranais a chur ar fáil dóibh siúd a bhfuil riachtanas acu leis. Níl an Rialtas ag smaoineamh ar aon athrú bunúsach a dhéanamh ar incháilitheacht don Scéim ná ar na rátaí ranníocaíochta a iarrtar ar rannpháirtithe a thabhairt.”

Críoch

Faisnéis Bhreise

22,605 duine a bhfuil riachtanas acu le cúram fadtéarmach teach altranais, baineann siad tairbhe as an Scéim seo faoi láthair.  Deimhnítear sa Tuarascáil gur baineadh feabhsuithe suntasacha amach mar gheall ar thabhairt isteach na Scéime níos mó ná cúig bliana ó shin. Is é a bhí i gceist le socruithe roimhe seo ná socrúcháin i dtithe altranais poiblí agus áiteanna ar conradh nó faoi thacaíocht i dtithe altranais príobháideacha. Mar sin féin, ní cuimsitheach ná cothrom a bhí an tacaíocht a tugadh do na socruithe sin.  I gcodarsnacht leis an méid sin, cuireann an Scéim Tacaíochta um Thithe Altranais cúram teach altranais ar fáil do gach duine ar measúnaíodh go bhfuil riachtanas acu leis; éascaíonn an Scéim ranníocaíochtaí atá bunaithe ar acmhainn agus tugann sí deis do dhaoine an tsaoráid a oireann is fearr dá riachtanais ar leith agus dá sainroghanna ar leith a roghnú.

Is é €993 milliún an buiséad formheasta don Scéim, rud a thacóidh le 23,960 duine faoi chúram teach altranais faoi dheireadh na bliana 2015.  Mhéadaigh an Rialtas an buiséad sin faoi €54 milliún i mbliana, rud a chabhraigh leis an am feithimh tar éis formheas a laghdú go ceithre seachtaine.  Réamh-mheastar sa Tuarascáil líon na ndaoine ar dóigh dóibh tairbhe a bhaint as an Scéim thar na blianta atá le teacht. Réamh-mheastar na costais bhreise lena mbaineann inti freisin.  Faoin mbliain 2018, réamh-mheastar go mbeidh 1,126 duine eile ag baint tairbhe as an Scéim thar an tréimhse trí bliana atá i gceist, agus costas breise €49 milliún ann don Státchiste.  Idir an méantéarma agus an fadtéarma, tugann treochtaí déimeagrafacha le fios go méadóidh líon na ndaoine a bhaineann tairbhe as an Scéim ó 22,605 duine i mí na Bealtaine 2015 go 33,070 duine faoi dheireadh na bliana 2024.  Tá an méadú réamh-mheasta sin ag teacht leis an bhfás réamh-mheasta a bheidh ann ar líon na ndaoine sna haoisghrúpaí is sine, mar shampla, daoine os cionn 85 bliain d’aois.