Preasráitis

Fógraíonn Varadkar mórphacáiste um athchóirithe sábháilteachta othar

Tá Leo Varadkar, an tAire Sláinte, tar éis mórphacáiste um athchóirithe sábháilteachta othar a fhógairt, lena n-áirítear pleananna chun an nós imeachta gearán a shimpliú agus chun cur le cumhachtaí an Ombudsman agus an Údaráis um Fhaisnéis agus Cáilíocht Sláinte (HIQA), mar aon le sraith reachtaíocht sábháilteachta othar.  Ina theannta sin, tá sé ag obair i gcomhar le Frances Fitzgerald, an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannas, ar bhearta chun laghdú a dhéanamh ar an bhfad ama a thógtar le caingean dlí a réiteach agus chun modhanna íocaíochtaí cúitimh a athchóiriú.

Áirítear leis na bearta freisin pleananna chun suirbhé bliantúil náisiúnta a dhéanamh ar eispéireas othar agus Oifig Náisiúnta um Shábháilteacht Othar agus seirbhís tathanta othar a bhunú chun comhairle a chur ar fáil agus treochtaí sábháilteachta othar ar ábhair imní iad a bhrath i gcúram sláinte. Comhaontaíodh na bearta sin sa Chomh-aireacht an tseachtain seo agus d’fhógair an tAire go foirmiúil iad ag an gCúigiú Comhdháil Náisiúnta um Shábháilteacht Othar i Staid Aviva inniu.

Dúirt an tAire Varadkar: “Ba cheart sábháilteacht othar a bheith ina cuid dhílis de gach a ndéanaimid mar sheirbhís sláinte. Cé go ndearnadh dul chun cinn i réimsí áirithe, bhí roinnt eisceachtaí an-iomráiteach agus an-tragóideach ann freisin a rinne damáiste don mhuinín atá ag an bpobal as an tseirbhís sláinte. Is é sin an fáth ar ullmhaigh mé an pacáiste is leithne de bhearta sábháilteachta othar atá feicthe againn i stair na hÉireann.

“I gcás othar agus a ngaolta, bíonn an-deacracht acu le gearán a dhéanamh uaireanta. Simpleoimid an próiseas gearán agus féachfaimid le cumhachtaí an Ombudsman a leathnú go n-áireofar saincheisteanna cliniciúla leo. Chomh maith leis sin, gheobhaimid aiseolas pearsanta ón suirbhé bliantúil ar eispéireas othar. Is féidir linn cuid mhór a fhoghlaim trína bheith ag éisteacht le hothair agus trína gcuid tuairimí a fháil ar ospidéil nó ar sheirbhísí aonair. A bhuí leis an bpacáiste athchóirithe dlí a thabharfar isteach, laghdófar fad ama cásanna cúirte agus beidh gearánaithe i dteideal íocaíochtaí rialta innéacsnasctha cúitimh a fháil in ionad cnapshuime. An córas um Nochtadh Oscailte, áit a ndéileálann gairmithe cúram sláinte go hoscailte agus go trédhearcach le hothar tar éis drochtheagmhais, tabharfar reachtaíocht isteach chun tacú leis. Cabhróidh an Oifig Náisiúnta um Shábháilteacht Othar leis an mórchlár oibre um shábháilteacht othar a bhrú chun cinn. Ba cheart go dtabharfadh gach ceann de na tionscnaimh sin tús áite don othar, go gcuirfidís feabhas ar a n-eispéireas ar an tseirbhís sláinte, go laghdóidís dochar agus costais araon agus, ar deireadh, go sábhálfaidís beatha daoine.”
Sonraí

Is é seo a leanas atá i gceist leis na mórbhearta sábháilteachta othar:

  • An próiseas gearán a shimpliú agus féachaint le sainchúram an Ombudsman a leathnú ar fud na seirbhíse sláinte i gcomhar leis an Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe agus le páirtithe leasmhara eile;
  • Dul i mbun Suirbhé Náisiúnta ar Eispéireas Othar ar fud na n-ospidéal uile. Tabharfar faoin suirbhé sin gach bliain, agus leas á bhaint as treoirlínte aitheanta ionas gur féidir comparáidí idirnáisiúnta a dhéanamh;
  • Leanfar ar aghaidh leis an gCóras Náisiúnta um Cháilíocht Cúram Sláinte a Thuairisciú a fhoilsiú gach bliain. Foilsíodh den chéad uair é sa bhliain 2015;
  • Feachtais leanúnacha Sábháilteachta Othar a reáchtáil, agus spriocanna sainithe sábháilteachta, amhail earráidí cógais a laghdú, ag gabháil leo;
  • Oifig Náisiúnta um Shábháilteacht Othar a bhunú sa Roinn Sláinte, agus é de dhualgas uirthi tuairisc a thabhairt go díreach don Aire, maoirseacht a dhéanamh ar chlár na mbeart sábháilteachta othar, agus comhairle a chur ar Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS), ar HIQA agus ar chomhlachtaí rialála gairmithe sláinte maidir le saincheisteanna sábháilteachta othar;
  • Beidh obair na hOifige um Shábháilteacht Othar á treorú ag Comhairle Chomhairleach neamhspleách a bhunófar trí chuireadh poiblí ón tSeirbhís um Cheapacháin Phoiblí. Cuirfidh an Chomhairle comhairle ar an Oifig, foilseoidh sí tuarascálacha neamhspleácha sábháilteachta othar a bheidh bunaithe ar fhaisnéis sábháilteachta, agus gníomhóidh sí mar mheicníocht luathrabhaidh;
  • Seirbhís Náisiúnta Tathanta Othar atá neamhspleách a bhunú, faoi mar a moladh sa Tuarascáil maidir le hOspidéal Phort Laoise ó HIQA, agus é de dhualgas ar an tSeirbhís comhairle agus faisnéis a chur ar fáil go díreach d’othair;
  • Cód Iompair a chur chun feidhme do Sholáthraithe Cúram Sláinte agus Cúraim Shóisialta;
  • Córas Faireachais Náisiúnta um Shábháilteacht Othar a bhunú, rud lena mbaileofar sonraí ó gach cuid den tseirbhís sláinte, chun cabhrú le FSS faireachán a dhéanamh ar shábháilteacht othar agus chun beartas sláinte an Rialtais a threorú.

Is ann freisin do phacáiste um reachtaíocht sábháilteachta othar atá dírithe ar othair. Áirítear iad seo a leanas leis an bpacáiste:

  • Faoin mBille um Fhaisnéis Sláinte agus Sábháilteacht Othar, ar foilsíodh an scéim ghinearálta di inniu, beidh sé éigeantach eachtraí is cúis le bás nó le dochar tromchúiseach a thuairisciú;
  • Faoin mBille sin, tiocfaidh oibreoirí príobháideacha, lena n-áirítear ospidéil phríobháideacha agus gníomhaíochtaí ardriosca i gclinicí máinliachta cosmaidí, faoin sainchúram atá ar HIQA caighdeáin a leagan síos, faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh caighdeán agus imscrúduithe a dhéanamh;
  • Le hOrduithe Íocaíochtaí Tréimhsiúla, beidh daoine a d’fhulaing gortú tromchúiseach le linn cúram sláinte in ann costas an chúraim amach anseo a fháil i bhfoirm íocaíochtaí innéacsnasctha gach cúpla bliain, seachas na cnapshuimeanna a bhronntar faoin gcóras reatha (déanfar an méid sin trí reachtaíocht ón Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais);
  • Tacófar leis an gcóras um Nochtadh Oscailte trí reachtaíocht arb é is aidhm di neartú a dhéanamh ar an gcóras atá i bhfeidhm sa tseirbhís sláinte faoi láthair (déanfar an méid sin trí reachtaíocht um Orduithe Íocaíochtaí Tréimhsiúla freisin);
  • Le Prótacail Réamhchaingne, déanfar laghdú ar an bhfad ama a thógfar le himeachtaí dlí a chríochnú agus ar an gcostas lena mbaineann agus maolófar an brú ar ghearánaithe agus ar a dteaghlach (déanfar an méid sin trí Bhille ón Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais);
  • Le hachtú Bhille na Lia-Chleachtóirí sna míonna atá romhainn, ceanglófar ar gach dochtúir a chleachtann leigheas fianaise ina léirítear go bhfuil cumhdach slánaíochta imleor acu a chur ar fáil nuair a chláraíonn siad le Comhairle na nDochtúirí Leighis nó nuair a athnuann siad a gclárúchán gach bliain;
  • Beidh sé de cheart ag othair a dtaifid leighis a aistriú nuair a athraíonn siad liachleachtóir ginearálta nó gairmí sláinte;
  • Beidh sé ina chion do dhaoine a chuireann cúram sláinte ar fáil faisnéis phearsanta sláinte a cheannach nó a dhíol;
  • Tá Bille um Cheadúnú Sábháilteachta Othar á fhorbairt faoi láthair, rud lena dtabharfar córas foirmiúil ceadúnúcháin isteach do sholáthraithe cúraim shláinte phoiblí agus do sholáthraithe cúraim shláinte phríobháidigh.

CRÍOCH

Tá tuilleadh faisnéise le fáil thíos

Tuilleadh faisnéise

Nóta d’Eagarthóirí

Cur Chuige Trasrannach i leith Athchóiriú agus Reachtaíocht Torta

D’fhormheas an Rialtas dréachtú forálacha lena dtacaítear le Nochtadh Oscailte maidir le teagmhais sábháilteachta othar.  Beidh na forálacha sin ar áireamh sa dréacht-Bhille um Orduithe Íocaíochtaí Tréimhsiúla ón Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais, rud atá ag ardchéim a fhorbartha faoi láthair. Tá an reachtaíocht mar chuid de mhórphacáiste athchóirithe arb é an aidhm atá leo feabhas a chur ar eispéireas na ndaoine sin atá faoi réir drocheachtraí. Le hachtú na reachtaíochta um Orduithe Íocaíochtaí Tréimhsiúla, gheobhaidh daoine atá gortaithe go trom íocaíochtaí innéacsnasctha gach cúpla bliain chun freastal ar chostas an chúraim amach anseo. Is gá dóibh a bheith ag brath ar dhámhachtain cnapshuime faoin gcóras reatha.

Leis an reachtaíocht sin, cuirfear leis an obair atá déanta ag FSS agus ag an nGníomhaireacht um Éilimh ar an Stát chun Beartas Náisiúnta um Nochtadh Oscailte a fhorbairt i gcomhar le chéile.  Tá dhá bhliain dulta thart anois ó sheol FSS an beartas sin, ach tá seans ann nach mbeidh lántionchar an bheartais le sonrú go dtí go mbeidh an reachtaíocht i bhfeidhm.

Tá reachtaíocht á hullmhú ag an Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais mar chuid de Bhille um Sheirbhísí Dlí freisin. Is é an aidhm atá leis an reachtaíocht Prótacail Réamhchaingne a thabhairt isteach lena n-éascófar próiseáil níos éifeachtúla agus lena gcabhrófar le cásanna cúirte a chríochnú níos tapa. Tá an méid sin chun leas gach duine lena mbaineann agus déanfaidh sé laghdú suntasach ar an bhfad ama a thógtar le himeachtaí dlí a chríochnú agus ar chostas na n-imeachtaí sin.  Ba cheart go laghdódh sé an strus lena mbaineann do ghearánaithe agus dá dteaghlach freisin.

Ina theannta sin, chomhaontaigh an Rialtas an mhí seo caite go ndéanfaí athbhreithniú ar an nGníomhaireacht um Éilimh ar an Stát agus ar an dóigh a ndéileáiltear le héilimh a bhaineann le faillí chliniciúil.

Bille na Lia-Chleachtóirí (Leasú)

Ritheadh reachtaíocht sa Seanad an tseachtain seo caite lena gceanglófar ar gach dochtúir a chleachtann leigheas fianaise ina léirítear go bhfuil cumhdach slánaíochta imleor acu a chur ar fáil nuair a chláraíonn siad le Comhairle na nDochtúirí Leighis nó nuair a athnuann siad a gclárúchán gach bliain. Achtófar an reachtaíocht sin sna míonna atá romhainn.  Is í an Ghníomhaireacht um Éilimh ar an Stát a leagfaidh síos na híosleibhéil slánaíochta do gach cineál liachleachtóra. Measann roinnt dochtúirí go bhfuil cumhdach imleor acu faoi láthair, ach tá baol ann nach mar sin atá.

An Bille um Fhaisnéis Sláinte agus Sábháilteacht Othar

D’fhormheas an Rialtas dréachtú an Bhille um Fhaisnéis Sláinte agus Sábháilteacht Othar Dé Máirt an 10 Samhain 2015. Cuimseofar raon saincheisteanna éagsúla sa Bhille, lena n-áireofar bearta chun tacú le hiniúchadh cliniciúil agus le fógraí faoi theagmhais sábháilteachta othar. Na bearta maidir le tuairisciú drochtheagmhas agus le hiniúchadh cliniciúil a bheidh sa Bhille, cabhróidh siad le cultúr sábháilteachta othar a chur chun cinn agus seirbhís sláinte a fhorbairt ar féidir léi earráidí a shainaithint, freagairt dóibh agus foghlaim uathu agus faireachán a dhéanamh ar fheabhas leanúnach ó thaobh cáilíochta de agus gabháil uirthi an feabhas sin amach trí dheiseanna le haghaidh feabhais a shainaithint.

Éascaítear leis an mBille freisin comhroinnt chuí faisnéise idir comhlachtaí rialála i gcásanna ina bhfuil creideamh réasúnta ag an gcomhlacht a bhfuil faisnéis á nochtadh aige go bhfuil an fhaisnéis sin ábhartha do rialálaithe eile.

Tá cur chuige céimnithe á ghlacadh ag an Aire i leith seirbhísí cúram sláinte a rialáil. Tá formheas tugtha ag an Rialtas cead a thabhairt don Roinn leasuithe a dhréachtú ar an Acht Sláinte 2007, leasuithe lena dtabharfar de chumhacht do HIQA caighdeáin a leagan síos le haghaidh ospidéil phríobháideacha agus gnáthaimh áirithe mháinliachta cosmaidí agus faireachán a dhéanamh ar na caighdeáin sin. Beidh na bearta sin ar áireamh sa Bhille um Fhaisnéis Sláinte agus Sábháilteacht Othar, rud a dhréachtófar sa bhliain 2016. Tá Bille um Cheadúnú Sábháilteachta Othar á fhorbairt faoi láthair chomh maith, rud lena dtabharfar córas foirmiúil ceadúnúcháin isteach do sholáthraithe cúraim shláinte phoiblí agus do sholáthraithe cúraim shláinte phríobháidigh.

Gearáin Othar agus Tathant Othar

Tá scrúdú á dhéanamh faoi láthair ar an dóigh a mbainistítear gearáin chliniciúla agus gearáin neamhchliniciúla. San am i láthair, tá idirdhealú ann idir an dóigh a mbainistítear gearáin chliniciúla agus an dóigh a mbainistítear gearáin neamhchliniciúla Tá sé beartaithe ag an Aire a chinntiú go bhféadann soláthraithe seirbhíse sláinte agus, dá bhrí sin, an tOmbudsman déileáil sa chéad ásc le gearáin othar a bhaineann le saincheisteanna cliniciúla.
Chomh maith leis sin, tá tús curtha le hobair ar shamhail náisiúnta neamhspleách nua um thathant othar a fhorbairt, faoi mar a moladh sa Tuarascáil maidir le hOspidéal Phort Laoise ó HIQA. Ní bheidh an tseirbhís tathanta sin ina cuid den Roinn ná de FSS agus reáchtálfar de réir an dea-chleachtais idirnáisiúnta í.

Faisnéis Sláinte agus Eispéireas Othar

I mí an Mhárta i mbliana, foilsíodh an chéad tuarascáil bhliantúil ón gCóras Náisiúnta um Cháilíocht Cúram Sláinte a Thuairisciú. Leis an gcóras sin, tabharfar tuairisc phoiblí gach bliain ar tháscairí feidhmíochta a léiríonn cáilíocht an chúraim shláinte a bhíonn á sholáthar ar bhonn náisiúnta, ar bhonn réigiúnach agus ar bhonn ospidéil. Mar sin, beifear in ann comparáid a dhéanamh idir cáilíocht an chúraim shláinte ar fud na tíre seo agus cáilíocht an chúraim shláinte ar leibhéal idirnáisiúnta.

Ceann de na moltaí a rinneadh sa Tuarascáil maidir le hOspidéal Phort Laoise ón bPríomhoifigeach Míochaine ba ea Córas Faireachais Náisiúnta um Shábháilteacht Othar a fhorbairt.

Bunófar Córas Faireachais Náisiúnta um Shábháilteacht Othar sa bhliain 2016.  Úsáidfear an córas chun próifílí sábháilteachta othar a tháirgeadh trí leas a bhaint as sonraí ó raon acmhainní éagsúla faisnéise sláinte. Tabharfaidh an fhaisnéis a bhaileofar eolas dúinn nuair a bhíonn tosaíochtaí á leagan síos do FSS agus nuair a bhíonn faireachán á dhéanamh ar chur chun feidhme.

Ón mbliain seo chugainn amach, tá sé beartaithe feachtais náisiúnta sábháilteachta othar a reáchtáil, agus iad bunaithe ar réimsí tosaíochta sábháilteachta othar. I bhfeachtais áirithe, mar shampla, beifear ag díriú ar earráidí cógais.

Comhairle Chomhairleach Náisiúnta um Shábháilteacht Othar a Cheapadh
Tá sé i gceist Comhairle Chomhairleach Náisiúnta um Shábháilteacht Othar a cheapadh go luath sa bhliain 2016. Beidh cathaoirleach neamhspleách i gceannas ar an gComhairle sin, agus ionadaíocht shuntasach ann ó cheannairí cúram sláinte agus ó othair, i measc daoine eile. Is trí chuireadh poiblí ón tSeirbhís um Cheapacháin Phoiblí a roghnófar na comhaltaí den Chomhairle. Cuirfidh an Chomhairle comhairle agus treoir ar fáil chun an Oifig Náisiúnta nua um Shábháilteacht Othar sa Roinn a threorú maidir leis na trí chroífheidhm atá aici a chomhlíonadh, is iad sin: faireachas ar shábháilteacht othar, tathant othar agus cur le hobair an Choiste Náisiúnta um Éifeachtacht Chliniciúil.

Foilseoidh an Chomhairle Chomhairleach Náisiúnta um Shábháilteacht Othar tuarascálacha neamhspleácha sábháilteachta othar lena leagan faoi bhráid Thithe an Oireachtais. Úsáidfear na tuarascálacha sin, ina scrúdófar an fhaisnéis sábháilteachta othar atá ar fáil, chun cabhrú leis an tseirbhís sláinte agus le rialálaithe aithint a dhéanamh ar na dálaí a chuidíonn lena thuar cé acu is dóigh nó nach dóigh go dtiocfaidh dochar chun cinn.

Éifeachtacht Chliniciúil

Coiste aireachta a bunaíodh mar chuid den Tionscnamh Tús Áite do Shábháilteacht Othar is ea an Coiste Náisiúnta um Éifeachtacht Chliniciúil (CNÉC). Tá CNÉC ina chomhpháirtíocht idir príomh-gheallsealbhóirí ó thaobh sábháilteacht othar de.

Trína théarmaí tagartha, cuireann CNÉC creat ar fáil maidir le formhuiniú náisiúnta na dtreoirlínte cliniciúla agus le hiniúchadh cliniciúil chun cúram othar agus cúram úsáideoirí seirbhíse a bharrfeabhsú. Is ionann treoirlínte ardchaighdeáin agus an modh a aithnítear go hidirnáisiúnta um chleachtas fianaisebhunaithe a threorú agus um éagsúlacht ó thaobh cleachtais de a laghdú d’fhonn feabhas a chur ar thorthaí cliniciúla agus ar shábháilteacht othar. Faoi mar a comhaontaíodh le Stiúrthóir na gClár Cliniciúil, tá sé beartaithe go mbeidh na Treoirlínte Cliniciúla Náisiúnta mar bhonn leis na samhlacha cúraim.

Foilsíodh deich gcinn de Threoirlínte Cliniciúla Náisiúnta ó CNÉC go dtí seo agus foilseofar ceithre cinn eile faoi dheireadh mhí na Samhna.

Dul Chun Cinn ar Shábháilteacht Othar

 Tá na Caighdeáin Náisiúnta um Chúram Sláinte Níos Fearr agus Níos Sábháilte ó HIQA glactha ag an Roinn anois. Beidh na soláthraithe cúram sláinte uile in ann na caighdeáin sin a úsáid mar threoirphlean maidir le cúram sábháilte éifeachtach a chur ar fáil, áit a dtugtar ról lárnach don othar sa dóigh a soláthraítear cúram. San am i láthair, tá FSS agus HIQA i mbun an phróisis um na Caighdeáin sin a chur chun feidhme agus faireachán a dhéanamh orthu.

Cuireadh an Clár Sláinte Náisiúnta do Mhná agus do Naíonáin ar bun ní ba luaithe i mbliana ar mhaithe le seirbhísí máithreachais a chaighdeánú agus a fheabhsú ar fud na tíre. Sa Straitéis Máithreachais Náisiúnta atá á forbairt faoi láthair, leagfar amach an beartas a chuirfidh bonn taca faoin gClár Sláinte do Mhná agus do Naíonáin.  An Grúpa Stiúrtha Straitéise a bunaíodh chun comhairle a chur ar fáil maidir leis an Straitéis, lean sé de bheith ag teacht le chéile le linn na bliana 2015 agus meastar go dtabharfaidh an Grúpa tuairisc go luath i mí na Nollag.

Tugadh Córas Náisiúnta nua um Theagmhais a Bhainistiú ar a dtugtar NIMS isteach sa bhliain 2014. Tá gach teagmhas san earnáil cúram sláinte á dtuairisciú go díreach trí NIMS ó Mheitheamh 2015 i leith. Cabhraítear leis an gCóras teagmhais a thuairisciú ar bhealach níos mine agus níos comhsheasmhaí.

Ina theannta sin, tá ráiteas nua maidir le sábháilteacht othar máithreachais tugtha isteach anois i ngach ceann de na 19 n-aonad máithreachais. Is é an chéad chéim eile ráiteas maidir le sábháilteacht othar a thabhairt isteach sna hospidéil ghéarmhíochaine uile. Tabharfaidh ospidéil tuairisc mhíosúil sna ráitis sin ar phríomhthreochtaí sábháilteachta othar amhail gearáin, rátaí seipsise etc., agus beidh na ráitis ina mbonn le cláir leanúnacha um shábháilteacht othar a fheabhsú.

Tá roinnt treoirlínte náisiúnta maidir le sábháilteacht othar foilsithe ag an gCoiste Náisiúnta um Éifeachtacht Chliniciúil, treoirlínte arb é is aidhm dóibh cineálacha caighdeánaithe cur chuige a sholáthar i leith meath cliniciúil, aistriú cliniciúil agus seipsis a bhainistiú. Tá na treoirlínte sin á gcur chun feidhme ina n-iomláine sa tseirbhís sláinte san am i láthair.

Chomh maith leis sin, tá Grúpa Maoirseachta atá faoi chathaoirleacht ag Príomhoifigeach Míochaine na Roinne ar bun freisin, agus é de dhualgas air maoirseacht a dhéanamh ar mhéid an dul chun cinn atá á dhéanamh ar chur chun feidhme na moltaí atá sa Tuarascáil maidir le hOspidéal Phort Laoise ó HIQA. Tá sé de dhualgas air chomh maith tuairisc a thabhairt ar an dul chun cinn sin agus aird a tharraingt air.

Chríochnaigh an Roinn obair le déanaí ar ‘Cód Iompair do Sholáthraithe Seirbhíse Sláinte agus Seirbhíse Sóisialta’ a fhorbairt, rud ina leagtar amach na freagrachtaí atá ar fhostóirí maidir leis an gcultúr sábháilteachta, leis an rialachas agus leis an bhfeidhmíocht is fearr don eagraíocht a bhaint amach.

CRÍOCH