Preasráitis

Fógraíonn an tAire McEntee go gcuirfear maoiniú is fiú €10 milliún ar fáil chun leanúint le TILDA, Staidéar Fadaimseartha na hÉireann um Aosú

Dheimhnigh Helen McEntee TD, an tAire le freagracht as Meabhairshláinte agus Daoine Scothaosta, inniu go gcuirfeadh a Roinn €10 milliún ar fáil sna blianta idir 2017 agus 2021 ionas go mbeifear in ann leanúint le TILDA, Staidéar Fadaimseartha na hÉireann um Aosú.

Ag fógairt an cheangaltais ón Rialtas di tráth Lá Idirnáisiúnta na Náisiún Aontaithe do Dhaoine Scothaosta, dúirt an tAire: “Le himeacht ama, tá bunachar sonraí fíorthábhachtach á fhorbairt ag TILDA ina gcuimsítear sonraí faoin dóigh a dtéimid in aois. Chomh maith leis sin, is foinse thábhachtach é don lucht déanta beartas agus iad ag pleanáil le haghaidh sochaí ag a bhfuil pobal atá ag dul in aois.  Aithnítear ag leibhéal náisiúnta go bhfuil TILDA ag socrú na gcaighdeán is airde le haghaidh an chineáil seo taighde agus tá ríméad orm bheith in ann tacaíocht a thabhairt ionas go mbeifear in ann leanúint leis.”

Seoladh TILDA i mí na Samhna 2006. Tá sé ina staidéar fadaimseartha ilbhliantúil ar na cora sláinte, sóisialta agus eacnamaíocha a bhaineann le sampla 8,000 duine atá 50 bliain d’aois nó níos sine.  Is é an chéad staidéar dá chineál in Éirinn é agus is i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, atá an obair ar bun ó seoladh é.

Bailítear le TILDA faisnéis mhionsonraithe ar gach príomhghné de shaol rannpháirtithe, lena n-áirítear faisnéis faoi na nithe seo a leanas:

  • Sláinte (sláinte fhisiciúil, meabhairshláinte, riachtanais seirbhíse agus úsáid seirbhíse, etc.);
  • An ghné eacnamaíoch (pinsin, fostaíocht, ioncam agus sócmhainní, etc.);
  • An ghné shóisialta (teagmháil le cairde agus le gaolta, cúram foirmiúil agus neamhfhoirmiúil, rannpháirtíocht shóisialta, etc.).

Mar thoradh ar an taithí atá aige ar thionscadail shonracha a choimisiúnú agus a bhainistiú, bhainistigh an Bord Taighde Sláinte (HRB) an chaibidlíocht le Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, thar ceann na Roinne Sláinte. Is é sainchúram an Bhoird Taighde Sláinte ina leith ná a chinntiú go soláthrófar babhtaí amach anseo de TILDA ar aon dul leis an dea-chleachtas idirnáisiúnta taighde agus go soláthrófar luach ar infheistíocht an Stáit leo.

Baineadh úsáid as sonraí TILDA cheana féin chun eolas a dhéanamh d’fhorbairt na nithe seo: an Tionscnamh Éire Shláintiúil, an Straitéis Náisiúnta um Aosú Dearfach, an Straitéis Náisiúnta do Chúramóirí, an Straitéis Náisiúnta um Néaltrú agus an Tionscnamh um Aosú Cliste. Ó thaobh cúrsaí cliniciúla de, táthar ag déanamh eolas le sonraí TILDA do chineálacha cuir chuige chliniciúil maidir le déileáil le hardbhrú fola, le titim agus le riosca stróc. Tá úsáid á baint ag an Roinn Coimirce Sóisialaí, an Roinn Iompair agus an Roinn Leanaí as sonraí TILDA freisin chun cabhrú le forbairt beartais agus le hanailís.

Dúirt an tAire: “is soiléire i bhfad a bheidh an tábhacht a bhaineann le staidéar fadaimseartha amhail TILDA de réir mar a théann an Staidéar ar aghaidh agus a chuirtear leis na sonraí. Is féidir linn a bheith ag súil freisin go n-úsáidfear na sonraí tábhachtacha sin ar bhonn níos leithne sa todhchaí agus beartais sláinte agus beartais shóisialacha á ndéanamh.”

D’fhreastail an tAire McEntee ar ócáid ceiliúrtha Lá Idirnáisiúnta na Náisiún Aontaithe do Dhaoine Scothaosta i bPáirc Choláiste Ailbhe in aice Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath.  Tá an ócáid ceiliúrtha á reáchtáil ag Third Age i gcomhpháirt le hOllscoil Chathair Bhaile Átha Cliath, an chéad Ollscoil a Thacaíonn le Daoine Scothaosta ar domhan.  Is é aidhm na hócáide ceiliúrtha ná a thábhachtaí atá comhrá agus teagmháil ó ghlúin go glúin a chur chun cinn.

Is é ‘Cuir in Aghaidh an Aoiseachais’ téama an Lae Idirnáisiúnta i mbliana.

Ag labhairt ag an ócáid di, dúirt an tAire McEntee: “Toisc gur ríluachmhar an t-eolas, an taithí agus na scileanna a ghnóthaíonn siad ar feadh a saoil, níor cheart féachaint riamh ar dhaoine scothaosta mar ualach ar an tsochaí.  Táimidne mar shochaí ag ceistiú na steiréitíopaí ar féidir le daoine scothaosta dul i ngleic leo trína chinntiú go bhfuil de chumas ar dhaoine scothaosta páirt iomlán a ghlacadh i ngníomhaíochtaí a bpobail, go gcothaímid dearcadh dearfach i leith ár ngaolta agus ár gcairde níos sine agus, rud ba thábhachtaí fós, go bhfuil dearcadh dearfach ag daoine scothaosta ina leith féin. Is trína chinntiú gur féidir le daoine scothaosta ról gníomhach a imirt sa tsochaí atáthar in ann dul i ngleic le fadhbanna amhail an t-uaigneas, braistintí scoiteachta agus an t-aoiseachas”.