Preasráitis

Fógraíonn an tAire Harris an chéad Phlean Uathachais riamh lena thabhairt isteach sa bhliain 2019

Dheimhnigh Simon Harris TD, an tAire Sláinte, inniu (Dé Céadaoin an 5 Nollaig) go dtabharfaí plean uathachais nua isteach an bhliain seo chugainn.  Chomh maith leis sin, d’fhoilsigh an tAire Harris dhá thuarascáil ar leitheadúlacht an uathachais in Éirinn agus athbhreithniú ar na seirbhísí atá ar fáil do dhaoine a bhfuil uathachas orthu.

Is é atá sa chéad tuarascáil dar teideal “Leitheadúlacht an Neamhoird ar Speictream an Uathachais i measc Phobal na hÉireann a mheas: Athbhreithniú ar fhoinsí sonraí agus ar staidéir eipidéimeolaíochta” ná tuarascáil taighde arna hullmhú ag an Roinn Sláinte.  D’iarr an tAire Harris go dtabharfaí faoin staidéar sin chun tacú leis an treo a leanfadh cinntí beartais amach anseo agus chun ár seirbhísí sláinte a chur in oiriúint do dhaoine a bhfuil uathachas orthu. Cuirtear síos sa pháipéar ar chastacht an athraithe atá tagtha ar aicmiú an uathachais le blianta fada anuas. Cuirtear síos ann freisin ar na forbairtí atá déanta i ndáil leis na hionstraimí scagthástála agus diagnóiseacha a úsáidtear le haghaidh uathachais. Cé gur tháinig méadú ar leitheadúlacht an uathachais thar an bhfiche bliain seo a chuaigh thart, deirtear sa tuarascáil go bhfuil éiginnteacht ann go fóill faoi fhíorleitheadúlacht an uathachais ar bhonn domhanda. Baineadh leas as raon foinsí éagsúla sa pháipéar agus tagtar ar an gconclúid ann go bhfuil cás láidir ann chun a mheas, chun críocha beartas agus seirbhísí in Éirinn a phleanáil, go bhfuil ráta leitheadúlachta an uathachais i measc leanaí cothrom le 1-1.5%. Tá an ráta sin cosúil leis na rátaí leitheadúlachta is déanaí a tuairiscíodh i dtíortha amhail an Danmhairg, an Fhionlainn, an Iorua, an tSualainn, an Iodáil, an Ríocht Aontaithe, Stáit Aontaithe Mheiriceá, Ceanada agus an Astráil.

Is é an dara tuarascáil ná “Athbhreithniú ar na Seirbhísí Sláinte atá ar fáil in Éirinn do Dhaoine a bhfuil Neamhord ar Speictream an Uathachais orthu”. D’iarr an tAire ar Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) athbhreithniú a dhéanamh ar na seirbhísí reatha do dhaoine a bhfuil uathachas orthu agus teacht ar na samplaí dea-chleachtais is féidir a mhacasamhlú sa tSeirbhís Sláinte i gcoitinne. Bhí Grúpa Oibre an athbhreithnithe faoi chathaoirleacht ag an Uas. Tony Canavan agus reáchtáladh próiseas fairsing comhairliúcháin phoiblí lena linn.
Sainaithnítear san athbhreithniú na príomhthosaíochtaí atá le cur chun feidhme ag FSS, lena n-áirítear:
• Bord Cláir a bhunú, a mbeidh de chúram air na moltaí atá sa tuarascáil a chur chun feidhme,
• Clár Múscailte Feasachta a fhorbairt, agus
• Treoir a thabhairt do chliniceoirí agus treoir a thabhairt maidir le Forbairt Seirbhísí.

Ag labhairt dó tráth fhoilsiú an dá thuarascáil, dúirt an tAire Harris: “Bhí sé seo ar cheann de na tosaíochtaí is tábhachtaí a bhí agam ar theacht isteach san oifig dom. Ba mhaith liom buíochas a ghabháil leis an Roinn Sláinte agus le FSS as an obair shuntasach a rinne siad sa réimse seo. Táim tar éis iarraidh ar FSS dul ar aghaidh leis na moltaí atá sa tuarascáil a chur chun feidhme. Léireofar an gealltanas sin sa Phlean Seirbhíse Náisiúnta ó FSS don bhliain 2019 agus beidh sé ina chuid den Phlean Uathachais foriomlán a fhoilseofar an bhliain seo chugainn.  Tá a fhios agam go bhfuil méid suntasach iarrachta agus pleanála á chur isteach ag FSS chun feabhas a chur ar sheirbhísí Uathachais, agus táim i bhfách go hiomlán leis an obair sin. Is cúis áthais ar leith dom go mbeidh daoine a bhfuil uathachas orthu in ann cur go díreach le cur chun feidhme na moltaí atá sa Tuarascáil Athbhreithnithe ó FSS.  Ina theannta sin, cuirim fáilte roimh an mBord um chur chun feidhme cláir a bhunófar agus roimh an bhFeachtas Feasachta Poiblí a reáchtálfar don Uathachas.”

Dúirt an tAire Harris freisin: “I measc nithe eile, is é atá i gceist le feabhas a chur ar sheirbhísí ná eolas a mhéadú agus dearcthaí a athrú maidir leis an dóigh a gcuirimid ár seirbhísí sláinte in oiriúint do dhaoine a bhfuil uathachas orthu agus maidir leis an teanga a úsáidimid chun uathachas a phlé. De réir mar a imíonn glúin daoine óga ón gcóras scoile agus a bhaineann siad aosacht amach, agus de réir mar a fhéachann tuilleadh aosach i gcónaí le rochtain a fháil ar dhiagnóis, ní mór dúinn a chinntiú go mbeidh ár seirbhísí d’aosaigh cuimsitheach, inrochtana agus cothrom ar gach bealach. Scríobhadh cuid mhór cheana féin ar a thábhachtaí atá Luath-Idirghabháil agus rochtain leanúnach ar theiripe riachtanach agus ar mheasúnuithe riachtanacha, agus tá sé mar thosaíocht agamsa agus ag FSS feabhas a chur ar na seirbhísí sin i gcoitinne do leanaí a bhfuil uathachas orthu agus do gach leanbh a bhfuil riachtanais sláinte bhreise acu. Ní mór dúinn iarracht a dhéanamh feabhas a chur ar an eolas atá ag gairmithe cúram sláinte trí shaolré na tacaíochta agus ní mór dúinn ár seirbhísí a phleanáil chun é sin a dhéanamh. A bhuí leis an 100 post teiripe breise a áirithíodh do Sheirbhísí Míchumais do Leanaí agus a dtosófar ar dhaoine a earcú chucu sa bhliain 2019, cuirfear leis an gcumas a bheidh ag FSS chun freastal ar na riachtanais atá ag leanaí i ndáil le measúnuithe Uathachais agus i ndáil le soláthar seirbhíse ina dhiaidh sin araon. Ina theannta sin, déanfar tuilleadh dul chun cinn suntasach ar an dóigh a gcomhordaítear na seirbhísí míchumais atá ann cheana do leanaí agus do dhaoine óga trí Líonraí Míchumais Leanaí a thabhairt isteach faoin mbeartas um Sheirbhísí Míchumais a Chur ar Aghaidh.”

Tá na tuarascálacha ar fáil ar shuíomh Gréasáin na Roinne Sláinte.

CRÍOCH