Preasráitis

Fógraíonn an tAire Finian McGrath infheistíocht shuntasach chun tacú le daoine faoi mhíchumas bogadh isteach i gcóiríocht atá níos oiriúnaí dóibh

Tá cistiú €100m le cur ar fáil sa tréimhse 2016-2021 de réir Chlár an Rialtais, lena n-áirítear suim €20m atá le cur ar fáil sa bhliain 2016

Tá sé fógartha inniu ag Finian McGrath TD, an tAire Stáit le freagracht as Míchumas, go gcuirfear cistiú €20 milliún ar fáil chun daoine faoi mhíchumas a bhfuil cónaí orthu in institiúidí faoi láthair a chumasú bogadh isteach i gcóiríocht níos oiriúnaí sa phobal.

Tá cistiú caipitil €20 milliún ón Roinn Sláinte á chur ar fáil d’Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) sa bhliain 2016 chun daoine a chumasú bogadh amach as láithreacha comhchónaithe, is iad sin, cóiríocht ina bhfuil cónaí ar dheichniúr faoi mhíchumas nó níos mó. Úsáidfear an cistiú chun thart ar 165 dhuine a bhfuil cónaí orthu i 14 cinn d’institiúidí ar fud na tíre faoi láthair a athlonnú i gcóiríocht atá níos oiriúnaí dóibh. Tá liosta faoi iamh de na hinstitiúidí a bhfuil cistiú á chur ar fáil dóibh sa bhliain 2016.

Ag fáiltiú dó roimh an tionscnamh, dúirt an tAire McGrath, “Tá lúcháir orm an fhógairt seo a dhéanamh inniu.  Comhlíonann sé seo ceann de na cuspóirí beartais atá againn ag an am céanna.  Creidim gur cuid bhunúsach de shochaí chomhbhách is ea caitheamh le daoine le meas agus iad a chumasú a roghanna féin a dhéanamh.  A bhuí leis an gcistiú seo, cumasófar daoine cónaí agus fás laistigh den phobal agus tabharfar dóibh an neamhspleáchas agus an rogha atá ina gcuid thábhachtach de shaol gach saoránaigh.  Ba i láithreacha comhchónaithe a bhí cónaí ar ní ba mhó ná 4,000 duine faoi mhíchumas sa bhliain 2008. Laghdaíodh an líon sin go ní ba lú ná 2,800 duine faoi dheireadh na bliana 2015. Seasann an cistiú caipitil €20 milliún atá á fhógairt inniu d’infheistíocht shuntasach agus do thiomantas suntasach ón Rialtas, agus é ag iarraidh a chinntiú go dtabharfar deis do shaoránaigh faoi mhíchumas sa bhliain 2016 cónaí, a mhéid is féidir, i gcóiríocht oiriúnach sa phobal ar aon dul lena roghanna féin.  Ba mhaith liom a rá go soiléir go gcuirfear an tionscnamh seo chun feidhme i gcomhairle iomlán le húsáideoirí seirbhíse, lena dteaghlach agus leis an bpobal áitiúil lena mbaineann.”

Dúirt an tAire freisin, “Is é atá i gClár an Rialtais ná gealltanas chun leanúint le daoine faoi mhíchumas a bhogadh amach as láithreacha comhchónaithe, le iad a chumasú cónaí go neamhspleách agus le ról a imirt sa phobal.  Tá cónaí ar thart ar 2725 dhuine i láithreacha comhchónaithe faoi láthair agus tá sé mar chuspóir againn an líon sin a laghdú faoi aon trian faoin mbliain 2021 agus deireadh iomlán a chur le láithreacha comhchónaithe ina dhiaidh sin.

Tá an cistiú caipitil seo ina fhianaise eile ar an tiomantas atá ag an Rialtas do shaol daoine faoi mhíchumas a fheabhsú. Chomh maith leis sin, tá an cistiú á chur ar fáil i dteannta na suime €31 milliún a d’áirithigh an tAire McGrath do sheirbhísí míchumais le déanaí.

 

CRÍOCH

 

Nóta d’Eagarthóirí

D’fhoilsigh FSS an tuarascáil “Time to Move on from Congregated Settings – A Strategy for Community Inclusion” i mí an Mheithimh 2011.

Sainmhínítear láthair chomhchónaithe mar cheann ina gcónaíonn deichniúr nó níos mó in aonad cónaithe aonair nó i gcóiríocht champasbhunaithe. Moltar sa tuarascáil gur cheart tithe a bheith teoranta do cheathrar cónaitheoirí ar a mhéad agus gur cheart, a mhéid is féidir é, gur roghnaigh na daoine lena mbaineann cónaí leis an triúr eile.

Sainaithníodh sa tuarascáil go raibh cónaí ar thart ar 4,000 duine aonair faoi mhíchumas i láithreacha de chineál comhchónaithe (bunaithe ar fhigiúirí don bhliain 2008).  In ainneoin an tiomantais agus an tionscnaimh a bhí le fáil i measc baill foirne agus bainisteoirí sna láithreacha lena mbaineann, áfach, fuarthas amach sa tuarascáil go raibh cónaí ar líon suntasach daoine go fóill in áiteanna ina raibh príobháideacht agus dínit phríobháideach in easnamh orthu agus go raibh siad scartha ón bpobal agus óna dteaghlach ag an am céanna.

Sa chás go roghnaíonn duine aonair teach a chomhroinnt le daoine eile faoi mhíchumas, molann an Grúpa Oibre gur cheart an teach sin a bheith teoranta do cheathrar cónaitheoirí ar a mhéad agus gur cheart, a mhéid is féidir é, gur roghnaigh gach duine aonair cónaí leis an triúr eile.

Tá grúpa oibre faoi chathaoirleacht FSS ag déanamh maoirseacht ar chur chun feidhme na moltaí sa tuarascáil “Time to Move on from Congregated Settings” faoi láthair.

Tá an grúpa oibre um Láithreacha Comhchónaithe ar cheann amháin de roinnt grúpaí a bunaíodh faoin gcreat-Phlean Cur Chun Feidhme um Shaolta a Bhunathrú – clár a bhfuil sé mar aidhm leis na moltaí ón Athbhreithniú Luach ar Airgead agus Beartais ar Sheirbhísí Míchumais a chur chun feidhme (an Roinn Sláinte, 2012).

  • Is é atá i gceist leis an bPlean um Shaolta a Bhunathrú a chur chun feidhme ná tionscadal ilbhliantúil as a dtiocfaidh athruithe an-suntasach ar an dóigh a soláthrófar seirbhísí agus tacaí do dhaoine faoi mhíchumas.
  • I bPlean Seirbhíse Náisiúnta FSS don bhliain 2016, tugadh tús áite do mholtaí an Athbhreithnithe Luach ar Airgead a chur chun feidhme.
  • Cuireadh grúpaí oibre FSS a bhfuil ionadaíocht ó gheallsealbhóirí orthu ar bun chun tacú leis an bpróiseas athchóirithe. Leanann siad de bheith ag obair ar raon tionscadal chun tacú leis an mbogadh i dtreo seirbhís atá níos pearsantaithe agus níos cuimsithí ó thaobh cúrsaí sóisialta de agus chun an bogadh sin a bhrú chun cinn.
  • I measc na saincheisteanna a bhfuil na grúpaí oibre ag díriú orthu, tá seirbhísí ildisciplíneacha do leanaí, seirbhísí lae do dhaoine fásta a athchumrú, deireadh a chur le láithreacha comhchónaithe, anailís ar riachtanais amach anseo, breithmheas beartais, creat cáilíochta agus torthaí, ionadaíocht ó úsáideoirí seirbhíse, riachtanais straitéiseacha faisnéise agus rialachas.

Tábla 1: Na saoráidí dár tugadh tús áite ó thaobh cistiúcháin de sa bhliain 2016 maidir le cónaitheoirí a bogadh go cóiríocht sa phobal