Preasráitis

Faoi dhlíthe nua, ní mór 14 ailléirgin bhia a lipéadú ar chineálacha bia scaoilte – Varadkar

Cuimsítear leis an dlí piseanna talún, glútan, sliogiasc agus táirgí déiríochta

Tá Leo Varadkar, an tAire Sláinte, tar éis dlíthe nua a thabhairt isteach lena gceanglaítear gur gá ailléirginí sonracha – piseanna talún, glútan, sliogiasc agus táirgí déiríochta ina measc – a lipéadú go soiléir ar gach cineál bia scaoilte ó mhí na Nollag ar aghaidh.

Forbairt thábhachtach atá ann sin do dhaoine a fhulaingíonn roinnt de na hailléirginí is coitianta bia. Tiocfaidh an dlí nua i bhfeidhm an 13 Nollaig, mar a fhoráiltear dó faoi dhlí an AE. Tá Ionstraim Reachtúil lena n-achtaítear na dlíthe nua sínithe ag an Aire Varadkar. Tá bearta den chineál céanna á síniú mar dhlí i dtíortha eile san AE freisin.

Cuimsítear le rialacháin an AE raon mór cineálacha bia – idir chineálacha bia scaoilte a dhíoltar i siopaí, bhia a dhíoltar i mbialanna, i dtithe tábhairne agus i siopaí sceallóg agus bhia a soláthraíonn lónadóirí ar conradh agus stallaí bia é. Cuimsítear bia atá á sheachadadh leo freisin.

Dúirt an tAire Varadkar: “Beart tábhachtach is ea seo do dhaoine a bhfuil ailléirge orthu le roinnt de na cineálacha is coitianta táirgí bia. Cé gur gá ailléirginí a dhearbhú ar bhia réamhphacáilte cheana féin, níor ghá é sin a dhéanamh i gcás táirgí scaoilte ná táirgí neamh-réamhphacáilte. Is féidir le hailléirginí cineálacha éagsúla tionchair a imirt ar dhaoine, idir ghreannú agus fhreagairt atá bagrach don bheatha.

“Tá tomhaltóirí ag iarraidh go gcuirfear an fhaisnéis sin ar fáil – agus cuireann a lán asraonta tráchtála í ar fáil faoi láthair – ach ní féidir le tomhaltóirí a bhfuil ailléirgí orthu dul sa seans. Cuirfidh an beart nua deireadh leis an éiginnteacht sin. Táim ag tnúth leis an bhfaisnéis atá ar fáil cheana féin do thomhaltóirí bianna réamhphacáilte a bheith á cur ar fáil do thomhaltóirí bianna neamh-réamhphacáilte toisc go gcabhróidh sí leo roghanna eolasacha a dhéanamh.”

Dar leis an Ollamh Alan Reilly, Príomhfheidhmeannach, Údarás Sábháilteachta Bia na hÉireann (FSAI), is é cuspóir bunaidh na reachtaíochta nua ná cosc a chur ar dhaoine a bhfuil ailléirge bhunaithe bia orthu agus ar dhaoine nach bhfuil in ann glacadh le bia ar leith táirge bia a d’fhéadfadh bheith díobhálach dá sláinte a cheannach nó a ithe.

“Toisc gur gá na hailléirginí bia atá i mbia neamh-réamhphacáilte agus i mbia scaoilte a dhearbhú anois, is féidir le tomhaltóirí bheith muiníneach go mbeidh siad in ann roghanna níos eolasaí a dhéanamh faoin gach cineál bia a cheannóidh siad.  D’fhonn cabhrú leis an tionscal bia na ceanglais nua rialála sin a chomhlíonadh, tá an FSAI tar éis treoirdhoiciméad agus leabhrán faisnéise a chur le chéile, rudaí atá ar fáil saor in aisce ar ár suíomh Gréasáin. Mar a bhíonn i gcónaí, acmhainn dhíreach is ea ár líne chomhairle ag 1890 336677, rud ar féidir glao a chur air chun comhairle phraiticiúil a fháil ónár saineolaithe.”

Ceithre ailléirgin déag atá sonraithe faoi dhlí an AE, beidh gá le hiad a thuairisciú ar gach cineál bia scaoilte, lena n-áireofar bia a dhíoltar i gcainníochtaí scaoilte, bia úr nach bhfuil réamhphacáilte agus bia a ullmhaítear i ngnólachtaí bia amhail bialanna, lónadóirí agus institiúidí. Cuimsítear leis an dlí freisin bia a cheannaítear thar an Idirlíon.  Tagann an dlí sna sála ar phróiseas fairsing comhairliúcháin le miondíoltóirí bia agus ar mhórphróiseas comhairliúcháin leis an bpobal.

Tá na nithe seo a leanas i measc na substaintí a chuimsítear leis na dlíthe nua.
•        Gránaigh ina bhfuil glútan
•        Sliogiasc
•        Uibheacha
•        Iasc
•        Táirgí pónairí soighe
•        Bainne
•        Cnónna, lena n-áirítear piseanna talún, almóinní, gallchnónna, cnónna caisiú agus cineálacha coitianta eile
•        Soilire
•        Mustard Sasanach
•        Síolta seasamain

Is iad Oifigigh Shláinte Comhshaoil atá ar conradh ag an FSAI a fhorghníomhóidh an reachtaíocht. Tá an FSAI tar éis nóta faisnéise ginearálta a chur le chéile do ghnólachtaí bia chun cabhrú leo na ceanglais nua lipéadúcháin a thuiscint agus a chomhlíonadh. Tá sé tar éis nóta treorach níos mionsonraithe a chur le chéile do gach páirtí leasmhar freisin. Tá an dá dhoiciméad sin ar fáil ar shuíomh Gréasáin an FSAI ag: fsai.ie/faq/allergens.html