Preasráitis

Fáiltíonn na hAirí roimh fhoilsiú Phlean Seirbhíse Náisiúnta FSS don bhliain 2019

Tá Simon Harris, an tAire Sláinte, agus Finian McGrath, Jim Daly agus Catherine Byrne, na hAirí Stáit, tar éis fáiltiú inniu roimh fhoilsiú Phlean Seirbhíse Náisiúnta Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) don bhliain 2019.

Ag fáiltiú dó roimh fhoilsiú an Phlean Seirbhíse don bhliain 2019, dúirt an tAire Harris: “Léiriú eile ar an infheistíocht atá á déanamh inár seirbhís sláinte is ea an Plean Seirbhíse Náisiúnta atá á sheoladh inniu. Tá an Plean Seirbhíse seo bunaithe ar bhuiséad méadaithe os cionn €848 milliún i gcomparáid leis an leithdháileadh athbhreithnithe don bhliain seo caite agus fágann sé gur fiú breis agus €16 billiún é buiséad iomlán FSS don bhliain 2019.

“Tá sé sin ar an leithdháileadh airgeadais is mó a tugadh dár seirbhísí sláinte riamh agus cumasóidh sé dúinn leanúint le feabhas a chur ar sheirbhísí dár gcuid othar agus do phobal na hÉireann, atá ag iarraidh tuilleadh infheistíochta a fheiceáil i seirbhísí poiblí. Beidh an bhliain seo chugainn ar an gcúigiú bliain as a chéile ina dtiocfaidh méadú suntasach ar an mBuiséad Sláinte, rud ar fianaise é ar an airgead a leanann an Rialtas le hinfheistiú sa réimse sin.”

Treisítear sa Phlean aidhmeanna an chláir Sláintecare agus an gá atá ann leis an mbearna a dhúnadh idir an fhís do bhunathrú chun feabhais na seirbhíse sláinte in Éirinn agus soláthar an athraithe ag an túslíne.

Tabharfar raon tionscnamh Rialtais isteach mar thoradh ar an gcistiú breise a sholáthrófar d’fhorbairtí nua. Áireofar leo sin: feabhsuithe ar sheirbhísí meabhairshláinte; seirbhísí míchumais; scagthástáil ceirbheacs (CervicalCheck); an vacsaín papalómaivíris dhaonna (HPV) a leathnú; seirbhísí um thoircheas a fhoirceannadh a thabhairt isteach; na trí ospidéal do leanaí i mBaile Átha Cliath a chumasc ina n-eagraíocht ar a dtabharfar Sláinte Leanaí Éireann; feabhsuithe ar chúram príomhúil, lena n-áireofar conradh nua liachleachtóirí ginearálta a chistiú, táillí oidis a ghearradh, agus tairseacha a laghdú don scéim íocaíochta drugaí agus don chárta cuairte liachleachtóra ghinearálta; agus tús a chur le clár um athdhearadh cúraim, ar aon dul le Sláintecare.

Leagtar béim sa Phlean Seirbhíse ar a thábhachtaí atá sé ceannaireacht chliniciúil a neartú, rannpháirtíocht othar agus úsáideoirí seirbhíse a fheabhsú, agus cultúr sábháilteachta othar, feabhsaithe leanúnaigh cáilíochta agus foghlama a chur chun cinn. Ceann de na rudaí is suntasaí sa Phlean is ea an tiomantas atá ann do fhreagairt do na moltaí atá san Fhiosrúchán Scóipe ar an gClár Scagthástála Ceirbheacs (CervicalCheck), 2018 (Tuarascáil Scally), agus díriú tosaíochta á leagan ann ar réimsí amhail cumarsáid agus nochtadh oscailte.

Rinneadh dul chun cinn suntasach thar an 18 mí seo a chuaigh thart ar rochtain níos fearr a thabhairt d’othair ar ghnáthamh othar cónaitheach nó cás lae agus beidh an réimse sin ar cheann de na príomhthosaíochtaí a bheidh againn arís eile sa bhliain 2019. Tríd an bPlean Seirbhíse Náisiúnta, gheobhaidh 1.7 milliún othar gnáthamh othar cónaitheach nó cás lae sa bhliain 2019, rud a bheidh cothrom le méadú beag 7,300 othar ar an bhfigiúr don bhliain 2018. Méadaíodh cistiú an Chiste Náisiúnta um Cheannach Cóireála (NTPF) go €75m freisin. Cisteoidh NTPF 25,000 coinne othar cónaitheach le linn na bliana, rud a bheidh cothrom le méadú 5,000 othar ar an bhfigiúr don bhliain 2018. Mar thoradh air sin, tá sé tuartha go dtiocfaidh glanlaghdú os cionn 10,000 othar ar an liosta feithimh le haghaidh gnáthaimh othar cónaitheach/chás lae sa bhliain 2019 – ó thart ar 70,000 duine ag deireadh na bliana 2018 go níos lú ná 60,000 duine faoi dheireadh na bliana 2019.

Cé gur dúshlán suntasach iad na hamanna feithimh leis an gcéad choinne othar seachtrach go fóill, tá an líon othar ar an liosta othar seachtrach réasúnta cobhsaí ó mhí Lúnasa i leith. Mar sin féin, tá an líon othar ar an liosta ró-ard go fóill, agus é cothrom le 515,000 duine. Cuirfimid leis an gcobhsaíocht sin sa bhliain 2019, áfach. Freastalóidh níos mó ná 3.3 milliún othar ar chlinic othar seachtrach de chuid FSS sa bhliain 2019. Cisteoidh NTPF 40,000 ceann de chéad choinní othar seachtrach sa bhreis sa bhliain 2019 freisin.

Ghlac an tAire leis gur mórdhúshlán beartais, in Éirinn agus ar fud an domhain araon, atá i saincheist an chistiúcháin sláinte. Sa Phlean Seirbhíse Náisiúnta don bhliain 2019, sainaithníonn FSS raon gníomhartha agus tionscnamh a dhéanfaidh sé chun a chinntiú nach rachaidh sé thar a bhuiséad an bhliain seo chugainn agus chun a chinntiú ag an am céanna go bhfreastalóidh sé ar an leibhéal measta brúnna éilimh agus seirbhíse a thiocfaidh as aosú an daonra agus as ionchais mhéadaitheacha an phobail maidir le sábháilteacht agus cáilíocht na seirbhísí a fhaigheann sé. Agus tacaíocht á fáil aige ón Roinn Sláinte, oibreoidh FSS go crua chun na dúshláin sin a shárú agus chun seirbhís a sholáthar atá ar ardchaighdeán agus atá inrochtana do chách.

Dúirt an tAire Finian McGrath, an tAire Stáit le Freagracht Speisialta as Míchumas, “Fáiltím roimh an gcistiú breise a áirithíodh do sheirbhísí míchumais sa Phlean Seirbhíse don bhliain 2019. Tá áthas ar leith orm go laghdóimid na hamanna feithimh le Measúnú ar Riachtanais do leanaí trí 100 post teiripeora sa bhreis a sholáthar.

“Is eol dom go bhfuil uaireanta cúnaimh phearsanta agus tacaíochta baile ina mórábhar imní do chuid mhór daoine. Mar sin, tríd an bPlean Seirbhíse Náisiúnta don bhliain 2019, beidh méadú 170,000 uair ann ar an líon uaireanta cúnaimh phearsanta agus beidh méadú 150,000 uair ann ar an líon uaireanta tacaíochta baile i gcomparáid leis na spriocanna a leagadh síos sa Phlean Seirbhíse don bhliain 2018. Leithdháilfear cistiú breise €12m chun freastal ar an gcostas a bhaineann le tacaí agus seirbhísí lae a sholáthar do thart ar 1,500 aosach óg a fhágfaidh an scoil sa bhliain 2019.

“Faoin bPlean, déanfaidh FSS suas le 160 duine a bhogadh amach as mórláithreacha institiúideacha agus isteach i dtithe sa phobal, ar aon dul leis an doiciméad In Am chun Bogadh Amach as Láithreacha Comhchónaithe. Cisteofar nócha ceann nua d’áiteanna cónaithe éigeandála ardghéire sa bhliain 2019 freisin chun aghaidh a thabhairt ar chásanna práinneacha neamhphleanáilte de réir mar a thagann siad chun cinn.”

Ag fáiltiú di roimh fhoilsiú an Phlean Seirbhíse, dúirt an tAire Catherine Byrne, an tAire Stáit le freagracht as Cur Chun Cinn na Sláinte agus an Straitéis Náisiúnta Drugaí: “Gníomhaíochtaí tosaíochta i bPlean Seirbhíse Náisiúnta FSS don bhliain 2019 iad ‘Dochar a Laghdú, Téarnamh a Chothú’, an Straitéis Náisiúnta Drugaí, a chur chun feidhme agus feabhas a chur ar sheirbhísí sláinte do roinnt de na daoine is soghonta inár sochaí. Fáiltím roimh an gcistiú breise a chuirfear ar fáil do sheirbhísí cóireála comhtháite do dhaoine a bhfuil andúil agus fadhbanna meabhairshláinte acu.

Chomh maith leis sin, soláthrófar leis an bPlean Seirbhíse do sheirbhísí feabhsaithe cúram sláinte do dhaoine atá gan dídean agus do rochtain níos fearr ar sheirbhísí in ospidéil agus i bpobail a bheith ag daoine a bhfuil andúil drugaí agus alcóil ag dul i bhfeidhm orthu. Anuas ar níos mó acmhainní a sholáthar, toradh eile a bheidh ar an bPlean Seirbhíse is ea go soláthrófar samhlacha níos comhtháite agus níos éifeachtaí cúraim do dhaoine a bhfuil riachtanais chasta chúram sláinte acu, go háirithe na daoine sin i ngrúpaí imeallaithe atá thíos leis an neamhionannas sláinte.”

Dúirt an tAire Jim Daly, an tAire Stáit le freagracht as Meabhairshláinte agus Daoine Scothaosta: “Tá an Plean Seirbhíse ina léiriú ar an ardtosaíocht atá an Rialtas seo ag tabhairt d’fhorbairt leanúnach ár Seirbhísí Meabhairshláinte. Sa bhliain 2019, cuirfear €55 mhilliún sa bhreis ar fáil le haghaidh forbairtí nua sna seirbhísí sin. Fágfaidh sé sin go leithdháilfear €105 mhilliún san iomlán ar fhorbairtí nua idir an bhliain 2017 agus an bhliain 2019 agus go gcomhlíonfar an gealltanas go gcuirfí Fís don Athrú chun feidhme go hiomlán.

Ar na nithe a dtabharfaimid tosaíocht dóibh sa bhliain 2019 tá feabhsuithe leantacha a chur ar fhreagairt seacht lá a sholáthar i seirbhísí meabhairshláinte, agus seirbhísí as gnáthuaireanta oibre agus seirbhísí idirchaidrimh d’aosaigh agus do leanaí araon a mhéadú. Ina theannta sin, tabharfaimid isteach líne teagmhála treorach a bheidh ar oscailt 24 huaire sa lá, seacht lá sa tseachtain, líne téacs géarchéime agus ríomhfhreagairtí digiteacha eile meabhairshláinte amhail teiliteiripí. Ar leibhéal áitiúil, oibreoimid le grúpaí spóirt, pobail agus deonacha chun athléimneacht a mhéadú agus chun an t-éileamh ar sheirbhísí meabhairshláinte a laghdú.”

Dúirt an tAire Daly ina dhiaidh sin: “Beartas uileghabhálach de chuid an Rialtais is ea tacú le daoine scothaosta cónaí le dínit agus go neamhspleách ina dteach agus ina bpobal féin don tréimhse is faide is féidir. Chun an sprioc sin a bhaint amach agus chun cabhrú le hothair a scaoileadh amach go tráthúil ó ospidéil ghéarmhíochaine, is taca tábhachtach é cúram baile. An bhliain seo chugainn, beidh FSS ag soláthar 18.2 milliún uair tacaíochta baile do bhreis agus 53,000 duine. Áirítear leis sin 550 pacáiste tacaíochta baile a sholáthar chun tacú le daoine dul abhaile ón ospidéal thar thréimhse an gheimhridh.”

CRÍOCH