Preasráitis

Faigheann an tAire Harris agus an tAire Creed cead ón Rialtas chun chéad Phlean Gníomhaíochta Náisiúnta na hÉireann um Fhrithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach a thabhairt isteach don tréimhse 2017-2020

Faigheann an tAire Harris agus an tAire Creed cead ón Rialtas chun chéad Phlean Gníomhaíochta Náisiúnta na hÉireann um Fhrithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach a thabhairt isteach don tréimhse 2017-2020

Tá Simon Harris TD, an tAire Sláinte, agus Michael Creed TD, an tAire Talmhaíochta, Bia agus Mara, tar éis cead a fháil ón Rialtas chun chéad Phlean Gníomhaíochta Náisiúnta na hÉireann um Fhrithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach a thabhairt isteach don tréimhse 2017-2020.

Is ionann ábhair fhrithmhiocróbacha agus cógais, lena n-áirítear antaibheathaigh, a úsáidtear chun ionfhabhtuithe agus galair a chóireáil. Tá siad ríthábhachtach do shláinte an duine agus do shláinte ainmhithe araon. Tagann frithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach chun cinn i gcás nach bhfuil ábhar frithmhiocróbach chomh héifeachtach is a bhíodh maidir le cóireáil a chur in aghaidh ionfhabhtú nó galar a bhfuil miocrorgánach ina chúis leis.  Is saincheist dhomhanda é seo. Is bagairt mhór ar an tsláinte phoiblí agus ar shláinte ainmhithe é freisin.

Is é an sprioc fhoriomlán atá le Plean Gníomhaíochta Náisiúnta na hÉireann um Fhrithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach ná a chinntiú go mbeidh roghanna éifeachtacha cóireála antaibheathach ar fáil do dhaoine agus d’ainmhithe ar feadh na tréimhse is faide is féidir, agus cógais ann a bhíonn dearbhaithe ó thaobh cáilíochta de, a úsáidtear ar bhealach freagrach agus a bhíonn inrochtana ag gach duine a mbíonn gá acu leo.

Dúirt Simon Harris TD, an tAire Sláinte, “Tá an méadú ar fhrithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach ar cheann amháin de na bagairtí féideartha is mó ar shláinte an duine ar domhan. Bíonn iarmhairtí suntasacha aici do shláinte agus do leas ainmhithe agus déanann sí dochar don chomhshaol freisin. Is é fírinne an scéil gurb amhlaidh, má leanann frithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach de bheith ag méadú, go mbeidh sé níos deacra agus níos costasaí fós ionfhabhtuithe a rialú agus a chóireáil sa chúram leighis. Mar sin, is gá dúinne mar thír gníomhaíocht a dhéanamh anois chun dul i ngleic leis an bhfadhb seo.”

Dúirt an tAire freisin, “Tá an Plean Gníomhaíochta Náisiúnta seo mar fhianaise ar an tiomantas atá ag Éirinn do chur chuige ‘an Aon Sláinte Amháin’ a fhorbairt agus a chur chun feidhme ar bhonn trasearnála i leith fhadhb na frithsheasmhachta in aghaidh ábhar frithmhiocróbach.  Rinne an dá Roinn an Plean seo a fhorbairt i gcomhpháirt le chéile. Chuir an Príomhoifigeach Míochaine agus an Príomhoifigeach Tréidliachta sa dá Roinn Coiste Comhairleach Idir-rannach um Fhrithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach ar bun agus rinne an Coiste sin maoirseacht ar fhorbairt an Phlean agus thug sé treoir le linn na hoibre sin.  Is mór agamsa agus ag an Aire Creed araon an t-ionchur luachmhar a fuarthas ón gCoiste, atá comhdhéanta d’ionadaithe ó earnáil shláinte an duine, ón earnáil sláinte ainmhithe agus ón earnáil comhshaoil agus a chuireann saineolas ar fáil ar fud na n-earnálacha uile.”

Dúirt Michael Creed TD, an tAire Talmhaíochta, Bia agus Mara, “Ba mhaith liom aitheantas a thabhairt don obair a rinne an dá Roinn agus na geallsealbhóirí lena mbaineann maidir leis an bPlean Gníomhaíochta Náisiúnta a fhorbairt. Is Plean uaillmhianach 3 bliana é seo agus cuimsíonn sé raon leathan idirghabhálacha straitéiseacha ar fud na dtrí earnáil a thagann faoi chur chuige ‘an Aon Sláinte Amháin’, is iad sin: sláinte an duine, sláinte ainmhithe agus an comhshaol.”

Dúirt an tAire Creed freisin, “Ní idirghabhálacha roghnacha iad na hidirghabhálacha straitéiseacha atá leagtha amach sa Phlean. Ina ionad sin, is iad sin na bun-idirghabhálacha a theastaíonn chun úsáid chuí ábhar frithmhiocróbach a áirithiú, rud a chinnteoidh go mbainfear na torthaí is fearr is féidir amach d’othair an lae inniu agus d’othair amach anseo. Tosóidh mo Roinn féin agus an Roinn Sláinte ag obair anois ar phleananna cur chun feidhme atá sainiúil don earnáil a fhorbairt. Tá mise agus an tAire Harris ag tnúth le cur chun feidhme rathúil an Phlean a fheiceáil thar na trí bliana atá romhainn. Is gá a rá, áfach, nach mbeidh ceachtar Roinn in ann cur chun feidhme rathúil an Phlean a áirithiú léi féin. Beidh ar gach duine atá ag gabháil do shláinte an duine, do shláinte ainmhithe, don talmhaíocht, don oideachas agus don airgeadas obair le chéile chun é sin a bhaint amach chun leas daoine ar fud an domhain.”

Meastar go bhfoilseofar an Plean Gníomhaíochta Náisiúnta i mí Mheán Fómhair. Dearfar an próiseas cur chun feidhme agus an próiseas meastóireachta araon ar bhealach a chuimseoidh cur chuige ‘an Aon Sláinte Amháin’ agus ina leagfar amach frámaí ama a bheidh sainiúil don earnáil agus na comhlachtaí a bheidh freagrach as gach gníomhaíocht thar shaolré an Phlean.

CRÍOCH

Nótaí d’Eagarthóirí

Cúlra

Is é is frithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach ann ná frithsheasmhacht miocrorgánaigh in aghaidh druga frithmhiocróbach a bhí éifeachtach roimhe sin maidir le cóireáil a chur in aghaidh ionfhabhtuithe a raibh an miocrorgánach ina chúis leo. Mar thoradh ar an úsáid, ar an mí-úsáid agus ar an ró-úsáid atá á mbaint go fairsing as ábhair fhrithmhiocróbacha le haghaidh shláinte an duine, tá méadú tagtha ar na leibhéil frithsheasmhachta in aghaidh ábhar frithmhiocróbach i dtaca le raon leathan pataiginí i ngach tír agus i measc othar de gach aois. Tá méadú tagtha ar ráta forbartha agus ar leathadh na frithsheasmhachta in aghaidh ábhar frithmhiocróbach i measc ainmhithe freisin. Tá diansaothrú i réim in earnálacha ainmhithe áirithe anois mar gheall ar an éileamh méadaitheach domhanda atá ann ar bhia inacmhainne, agus ar phróitéin ainmhithe go háirithe. Cuireann an méid sin leis an mbaol go dtiocfaidh ráigeanna galar chun cinn agus méadaíonn sé an spleáchas atá ann ar ábhair fhrithmhiocróbacha éifeachtacha a bheith ar fáil chun galair a chóireáil agus leas ainmhithe a chosaint.

Meastar go bhfuil an méadú ar fhrithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach ar cheann amháin de na bagairtí féideartha is mó ar shláinte an duine ar leibhéal domhanda, Eorpach agus náisiúnta. Gabhann iarmhairtí suntasacha do shláinte phoiblí agus do shláinte agus do leas ainmhithe léi freisin.   Má leanann frithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach de bheith ag méadú, beidh sé níos deacra agus níos costasaí fós ionfhabhtuithe a rialú agus a chóireáil sa chúram leighis.

Trí thionscnamh ‘an Aon Sláinte Amháin’, atá sínithe ag an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (WHO), an Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta (FAO) agus an Eagraíocht Dhomhanda um Shláinte Ainmhithe (OIE), tá comhaontú idirnáisiúnta ann gur gá gníomhaíocht a dhéanamh ar fud earnáil shláinte an duine agus na hearnála sláinte ainmhithe, na hearnála talmhaíochta agus na hearnála comhshaoil i gcoitinne má táthar chun dul i ngleic leis an mbagairt a ghabhann le frithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach ar an tsláinte phoiblí ar fud an domhain.  Chuige sin, rinne gach tír Plean Gníomhaíochta Domhanda um Fhrithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach a ghlacadh sa bhliain 2015, rud atá bunaithe ar na cinntí ó Thionól Sláinte Domhanda WHO, ó Chomhdháil FAO agus ó Thionól Domhanda Thoscairí OIE.

Leagtar cúig chuspóir straitéiseacha amach i bPlean Gníomhaíochta Domhanda WHO um Fhrithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach, is iad sin:

(1) feabhas a chur ar an bhfeasacht agus ar an tuiscint ar fhrithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach;
(2) eolas a neartú trí fhaireachas agus trí thaighde;
(3) an líon ionfhabhtuithe a laghdú;
(4) an leas is mó a bhaint as frithmhiocróbáin;
(5) argóint eacnamaíoch a fhorbairt le haghaidh infheistíocht inbhuanaithe a dhéanamh sa réimse seo – ar argóint í ina gcuirfear riachtanais gach tíre san áireamh – agus infheistíocht a mhéadú i gcógais nua, in uirlisí diagnóiseacha, i vacsaíní agus in idirghabhálacha eile.

Tá an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte ag súil leis go bhforbróidh tíortha a bpleananna gníomhaíochta náisiúnta féin um fhrithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach, ar pleananna iad a bheidh ag teacht leis an bPlean Domhanda.

Sa doiciméad dar teideal ‘Na chéad chéimeanna eile faoi chur chuige ‘an Aon Sláinte Amháin’ i leith frithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach a chomhrac’ uaithi, d’éiligh Comhairle an Aontais Eorpaigh ar na Ballstáit plean gníomhaíochta náisiúnta um fhrithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach a bheith i bhfeidhm acu faoi lár na bliana 2017, rud a bheadh bunaithe ar chur chuige ‘an Aon Sláinte Amháin’ agus a bheadh ag teacht le cuspóirí ó Phlean Gníomhaíochta Domhanda EDS.

An Coiste Comhairleach Idir-rannach Náisiúnta um Fhrithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach

Chun aitheantas a thabhairt don mhórbhagairt mhéadaitheach a bhaineann le frithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach agus don ghá atá ann le cur chuige ‘uile-Rialtais’ a ghlacadh i leith saincheisteanna sláinte, rinne Príomhoifigeach Míochaine na Roinne Sláinte agus Príomhoifigeach Tréidliachta na Roinne Talmhaíochta, Bia agus Mara Coiste Comhairleach Idir-rannach Náisiúnta ardleibhéil um Fhrithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach a bhunú chun aghaidh a thabhairt ar an tsaincheist seo.

Cuimsíonn an Coiste ionadaithe ón dá Roinn lena mbaineann, ó Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte, ón Údarás Rialála Táirgí Sláinte, ó Shláinte Ainmhithe Éireann, ón nGníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil agus ó gheallsealbhóirí tábhachtacha poiblí agus príobháideacha eile.   Mar aon le hobair a dhéanamh chun faireachas a fheabhsú idir an earnáil sláinte agus an earnáil talmhaíochta, rinne an Coiste maoirseacht ar an obair chun chéad Phlean Gníomhaíochta Náisiúnta na hÉireann um Fhrithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach a fhorbairt don tréimhse 2017-2020 freisin.

Sprioc an Phlean Gníomhaíochta Náisiúnta um Fhrithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach 2017-2020

Is é an sprioc fhoriomlán atá le Plean Gníomhaíochta Náisiúnta na hÉireann um Fhrithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach 2017-2020 ná a chinntiú go mbeidh roghanna éifeachtacha cóireála antaibheathach ar fáil do dhaoine agus d’ainmhithe ar feadh na tréimhse is faide is féidir, agus cógais ann a bhíonn dearbhaithe ó thaobh cáilíochta de, a úsáidtear ar bhealach freagrach agus a bhíonn inrochtana ag gach duine a mbíonn gá acu leo. I bPlean na hÉireann, liostaítear na hidirghabhálacha straitéiseacha agus na gníomhaíochtaí a dhéanfar agus na comhlachtaí a bheidh freagrach astu agus cuirtear uainiú na ngníomhaíochtaí in ord tosaíochta maidir lena gcur chun feidhme le linn shaolré an Phlean.

Tá faisnéis faoi fhrithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach in earnáil shláinte an duine ar fáil ag: http://health.gov.ie/national-patient-safety-office/patient-safety-surveillance/antimicrobial-resistance-amr/

Tá faisnéis faoi fhrithsheasmhacht in aghaidh ábhar frithmhiocróbach san earnáil sláinte ainmhithe ar fáil ag: http://www.agriculture.gov.ie/amr/

Tá faisnéis faoin gCoiste Comhairleach Idir-rannach Náisiúnta um Fhrithsheasmhacht in aghaidh Ábhar Frithmhiocróbach ar fáil ag:http://health.gov.ie/national-patient-safety-office/patient-safety-surveillance/national-interdepartmental-amr-consultative-committee-meetings/