Preasráitis

€5m leithdháilte ar Mhol Nuálaíochta Sláinte Éireann chun naisc a chothú idir seirbhís sláinte na hÉireann agus teicneolaíochtaí ríthábhachtacha nua

Tá an Rialtas tar éis comhpháirtíocht cheannródaíoch a bhunú idir cuideachtaí san earnáil phríobháideach agus an earnáil sláinte, agus é mar aidhm léi táirgí nuálacha a fhorbairt do chóras cúram sláinte na hÉireann agus taighde nuálach a dhéanamh ar an gcóras agus úsáid a bhaint astu sin ar fad chun tairbhe d’othair in Éirinn.

Tá sé fógartha ag Leo Varadkar, an tAire Sláinte, agus ag Richard Bruton, an tAire Post, go gcuirfear cistiú €5 mhilliún ar fáil don Mhol Nuálaíochta Sláinte thar thréimhse cúig bliana. Tá fianaise shoiléir ann cheana féin ar luach an Mhoil. Cothaíodh roinnt táirgí agus seirbhísí nuálacha cúram sláinte leis an Mol ó bunaíodh é mar threoirthionscadal i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh, sa bhliain 2012.

Beidh an Mol Nuálaíochta Sláinte chun tairbhe do ghnóthais, don tseirbhís sláinte agus do chruthú fostaíochta mar seo a leanas:

  • Den chéad uair riamh, beidh cuideachtaí cúram sláinte in Éirinn in ann rochtain éasca a fháil ar an tseirbhís sláinte chun a dtáirgí agus seirbhísí a thriail, rud a mhéadóidh na seansanna a bheidh ann smaointe tráchtála a fhorbairt agus poist a chruthú;
  • Beidh rochtain éasca ag an tseirbhís sláinte ar chuideachtaí nuálacha ar féidir leo réitigh a chur ar fáil ar na fadhbanna a bhíonn roimpi, rud a fhágann go mbeidh sé níos saoire agus níos éasca cúram sláinte níos fearr a sholáthar do thuilleadh othar.

Tá an-acmhainneacht ag an tionscnamh maidir le hearnáil teicneolaíochta sláinte na hÉireann – earnáil a bhíonn ag fás i gcónaí – agus maidir le feabhas a chur ar sheirbhísí cúram sláinte agus ar thorthaí d’othair. Thug an tionscnamh tacaíocht cheana féin do 23 thionscadal lenar bhain 27 gcuideachta. I measc na dtionscnamh sin, tá:

  • uirlis ar líne is féidir le liachleachtóirí ginearálta a úsáid chun monatóireacht a dhéanamh ar ghníomhaíocht fhisiciúil othar trí fhón cliste nó trí fheistí inchaite;
  • seirbhísí a sceidealú chun sreabhadh othar a fheabhsú;
  • córais um rialú ionfhabhtuithe agus bainistíocht sláinteachais.

Chabhraigh an tionscadal freisin le cuideachtaí atá lonnaithe in Éirinn a dteicneolaíocht a dhíol thar lear:

  • I gcás Abtran, a bhí i mbun córas leictreonach atreoraithe do liachleachtóirí ginearálta a thriail, bhí sé in ann leas a bhaint as an eolas a gnóthaíodh chun tairiscint a chur isteach ar sheirbhís den chineál céanna in Iontaobhas sa Ríocht Aontaithe;
  • I gcás Radisens, a bhí i mbun trealamh pointe cúraim a bhailíochtú, bhain sé conradh amach le custaiméir straitéiseach Chiseal-1 chun trópainin a fhorbairt D’éirigh le Radisens conradh suntasach dar luach €1m a áirithiú leis an nGníomhaireacht Eorpach Spáis chun feiste nuálach tástála fola a fhorbairt lena húsáid ag spásairí ar bhord an Stáisiúin Idirnáisiúnta Spáis agus ar roinnt misean spáseitilte;
  • Rinne Lincor Solutions triail ar aonaid cois leapa chun siamsaíocht, oideachas agus rochtain ar shonraí cliniciúla a chur ar fáil. Agus rochtain aici ar shonraí cliniciúla, bíonn tuilleadh faisnéise ag an bhfoireann chliniciúil ag leaba an othair agus bíonn feabhas ann ar shástacht othar dá bharr sin.

Ag labhairt dó ag an bhfógairt, dúirt an tAire Varadkar: “Agus sinn ag labhairt faoin gcóras sláinte, is minic a dhírítear ar an gcostas don Státchiste amháin. Má fhéachtar ar an scéal ar fad, áfach, is amhlaidh go ndéanann an córas sláinte rannchuidiú ollmhór maidir leis an ngeilleagar. Tá níos mó ná 100,000 duine fostaithe san earnáil sláinte poiblí. Tá an oiread céanna fostaithe le soláthraithe príobháideacha cúram sláinte, le hárachóirí, le cuideachtaí cógaisíochta, le monaróirí feistí leighis, agus i dtaighde agus forbairt. Tá an earnáil eolaíochtaí beatha freagrach as cuid mhaith dár n-ioncam onnmhairiúcháin agus is mórfhoinse infheistíochta isteach í. Leis an Mol Nuálaíochta Sláinte, tá deis againn cur leis sin ar fad trí naisc a chruthú idir an tseirbhís sláinte agus an tionscal ar mhaithe le táirgí agus seirbhísí nua a fhorbairt, nithe is féidir linn a úsáid chun feabhas a chur ar an tseirbhís sláinte sa tír seo agus chun táirgí agus seirbhísí a dhíol thar lear. Is dea-shampla é freisin de chomhar Rialtais toisc go bhfuil dhá Roinn Rialtais, dhá ghníomhaireacht Rialtais agus ollscoileanna páirteach ann.”

Dúirt an tAire Bruton:  “Sainaithníodh an Mol Nuálaíochta Sláinte mar Athchóiriú Suaiteach sa Phlean Gníomhaíochta do Phoist agus tá lúcháir orm gur éirigh linn an Mol a bhunú ag an leibhéal náisiúnta.   Gach bliain, is fiú níos mó ná €140 billiún iad na honnmhairí comhcheangailte ónár n-earnáil eolaíochtaí beatha agus ónár n-earnáil TFC. Chomh maith leis sin, is féidir láidreachtaí ár mboinn fiontar a ghiaráil chun nuálaíocht a bhfuil géarghá léi a chur lenár gcóras sláinte agus chun poist a chothú agus tuilleadh post a chruthú sna hearnálacha sin ag an am céanna. Chomh maith leis sin, léiríonn tiomantas an Rialtais don Mhol Nuálaíochta Sláinte go soiléir do chuideachtaí idirnáisiúnta atá ag smaoineamh faoi infheistíocht a dhéanamh in Éirinn go bhfuil rún daingean againn naisc níos láidre fós a fhorbairt idir an earnáil sláinte agus an earnáil fiontar agus an taighde agus forbairt ardleibhéil a bhíonn ag brú an dá earnáil chun cinn. Mar chuid den phlean fadtéarmach atá againn, cabhróidh an Mol linn dea-smaointe a aistriú ina ndea-phoist agus, ar deireadh, rannchuidiú ollmhór a dhéanamh maidir leis an mbogadh i dtreo lánfhostaíocht a bhaint amach.”

Cistíodh an Mol Nuálaíochta Sláinte mar threoirthionscadal ar dtús. Tar éis dó meastóireacht a dhéanamh ar an treoirthionscadal, chinn an Rialtas an tionscadal a leathnú go leibhéal náisiúnta, agus tacaíocht dhíreach airgeadais á fáil ó Fhiontraíocht Éireann. Fuarthas tacaíocht chomhchineáil – foireann thiomnaithe san áireamh – ó Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte freisin. Tar éis próiseas iomaíoch, rinneadh cuibhreannas faoi stiúir Choláiste na hOllscoile, Corcaigh, in éineacht le comhpháirtithe amhail Institiúid Teicneolaíochta Chorcaí, Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, agus Ollscoil Náisiúnta na hÉireann, Gaillimh, a cheapadh chun Mol Nuálaíochta Sláinte Éireann a óstáil.

Ceapfar Stiúrthóir nua don Mhol, agus é de dhualgas air an Mol a threorú thar na cúig bliana atá le teacht. Déanfar an chéad ghlao ar thograí níos déanaí i mbliana. Cuirfear Grúpa Comhairleach do Gheallsealbhóirí ar bun freisin, rud a ghníomhóidh mar fhóram idir soláthraithe agus úsáideoirí.

Dúirt Julie Sinnamon, Príomhoifigeach Feidhmiúcháin ar Fhiontraíocht Éireann: “Tá na láidreachtaí atá againn i TFC ag teacht go maith leis an saineolas atá againn ar chúram traidisiúnta sláinte agus ar theicneolaíocht leighis agus tá cuid mhór dár ngnóthais dhúchasacha teicneolaíochta leighis i measc na bpríomhimreoirí idirnáisiúnta ina réimsí saineolais faoi seach. Tá Fiontraíocht Éireann tiomanta do thacú le deiseanna comhair idir an córas sláinte agus an earnáil fiontar ar mhaithe le teicneolaíochtaí cúram sláinte a nuáil agus a idirnáisiúnú.  Leis an Mol Nuálaíochta Sláinte, cuirfear feabhas ar a éifeachtúla atá an próiseas tráchtálaithe le haghaidh teicneolaíochtaí, táirgí agus seirbhísí nua, rud a bheidh chun tairbhe don earnáil sláinte agus don tsochaí ina hiomláine”.

CRÍOCH

Nótaí don Eagarthóir

Is é an aidhm atá le Mol Nuálaíochta Sláinte Éireann comhar a bhrú chun cinn idir an córas sláinte agus fiontair thráchtála d’fhonn teicneolaíochtaí nua cúram sláinte, táirgí agus seirbhísí atá ag teacht chun cinn sa chóras sláinte agus/nó i measc fiontar a fhorbairt agus a thráchtálú. Leis an Mol, bunófar Éire mar láthair den scoth do ghnólachtaí nuathionscanta agus do chuideachtaí teicneolaíochta leighis/cuideachtaí cúram sláinte atá ag leathnú, áit a mbeidh siad in ann obair go saor le hospidéil agus le hionaid chúraim phríomhúil.

Le Mol Nuálaíochta Sláinte Éireann, cuirfear ar chumas cuideachtaí cúram sláinte táirgí agus seirbhísí tráchtála ar féidir leo poist a chruthú a sholáthar ar bhealach níos tapa agus níos rathúla trí rochtain éascaithe a chur ar fáil ar an tseirbhís sláinte ionas gur féidir leo a dtáirgí/seirbhísí a bhailíochtú i bhfíorthimpeallacht chliniciúil.

Bunaithe ar aiseolas cliniciúil, is féidir leo a dtáirgí/seirbhísí a bheachtú agus a bharrfheabhsú chun a chinntiú, ar deireadh, go mbeidh siad in ann na réitigh a dteastaíonn ón gcúram sláinte a thairiscint agus, ar an dara dul síos, chun an tseirbhís sláinte a chumasú éifeachtúlachtaí agus feabhsuithe a bhaint amach trí Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte agus an mórchóras cúram sláinte a éascú obair le cuideachtaí nuálacha d’fhonn réitigh a chruthú ar dhúshláin laethúla.

An Mol Nuálaíochta Sláinte – Athchóiriú Suaiteach sa Phlean Gníomhaíochta do Phoist agus treoirthionscadal chun an coincheap a thriail.

Cuireadh an Mol Nuálaíochta Sláinte ar áireamh mar Athchóiriú Suaiteach sna Pleananna Gníomhaíochta do Phoist 2013 agus 2014, agus é á reáchtáil mar chomhthionscnamh idir an Roinn Post, Fiontar agus Nuálaíochta agus an Roinn Sláinte. Cuireadh treoir-Mhol Nuálaíochta Sláinte ar bun i gCorcaigh sa bhliain 2012 agus tacaíodh le 20 tionscadal mar chuid de. Áiríodh leis na tionscadail sin nuálaíochtaí amhail uirlis ar líne is féidir le liachleachtóirí ginearálta a úsáid chun monatóireacht a dhéanamh ar ghníomhaíocht fhisiciúil othar trí fhón cliste nó trí fheistí inchaite, cianmhonatóireacht a dhéanamh ar othair, agus seirbhísí a sceidealú chun sreabhadh othar a fheabhsú.

Tugadh faoi mheastóireacht neamhspleách ar an treoirthionscadal i ráithe 2 de 2014 agus thángthas ar an gconclúid inti go bhfuil acmhainn ag an Mol Nuálaíochta Sláinte a bheith ina chuid ríthábhachtach den bhonneagar náisiúnta nuálaíochta. Thug na geallsealbhóirí ábhartha san earnáil cúram sláinte aitheantas do luach an Mhoil Freisin.  Bunaithe ar an meastóireacht dhearfach sin, chomhaontaigh an Rialtas i mí Iúil 2014 an Mol a bhunú ag leibhéal náisiúnta, agus tacaíocht dhíreach airgeadais á fáil ó Fhiontraíocht Éireann. Fuarthas tacaíocht chomhchineáil – foireann thiomnaithe san áireamh – ó Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte freisin.

An earnáil eolaíochtaí beatha agus an earnáil TFC in Éirinn

Tá deis ar leith ag Éirinn athrú ollmhór a dhéanamh ar an acmhainn nuálaíochta atá aici agus cur le sármhaitheas oibriúcháin i gcúram sláinte mar gheall ar láidreachtaí a boinn fiontar sna heolaíochtaí beatha agus i TFC agus mar gheall ar na deiseanna atá ann sa tír cóinéasú a bhaint amach idir na hearnálacha sin. Agus comhar méadaithe ann idir fiontar agus an córas cúram sláinte, beifear in ann fás geilleagrach a bhaint amach, feabhas a chur ar thorthaí d’othair agus costais seirbhísí cúram sláinte a laghdú. Tá bunáit in Éirinn ag naoi gcinn de na 10 gcuideachta cógaisíochta is mó ar domhan, faoi mar is amhlaidh i gcás ocht gcinn de na 10 gcuideachta teicneolaíochta leighis is mó agus i gcás ocht gcinn de na 10 soláthraí bogearraí is mó. Tá 50,000 post ann san earnáil eolaíochtaí beatha in Éirinn amháin agus tá an earnáil sin freagrach as leathchuid d’onnmhairí marsantachta na hÉireann, ar fiú níos mó ná €56 billiún in aghaidh na bliana iad. Bhog soláthraithe domhanda TFC amhail Google, Apple agus Qualcomm isteach i seirbhísí cúram sláinte le déanaí, rud a léiríonn an deis mhéadaitheach atá ann cóinéasú a bhaint amach idir soláthar cúram sláinte agus soláthar sláinte. Is fiú na billiúin dollar é an tionscal seirbhísí digiteacha cúram sláinte cheana féin. B’ionann agus €84.6 billiún na honnmhairí iomlána TFC as Éirinn sa bhliain 2013 – a d’fhág gurbh fhiú €140 billiún iad na honnmhairí comhcheangailte ón earnáil eolaíochtaí beatha agus ón earnáil TFC. Le Mol Nuálaíochta Sláinte Éireann, tacófar le poist a chruthú agus a choinneáil ar bun sna hearnálacha tábhachtacha sin.