Preasráitis

Deimhnítear i dtaighde nua an rannchuidiú ollmhór a dhéanann daoine scothaosta le sochaí na hÉireann – an tAire Corcoran Kennedy

  • Tugann leath na ndaoine scothaosta aire dá ngarleanaí ar bhonn rialta
  • Bíonn leath na ndaoine scothaosta ag gabháil d’obair dheonach
  • Is ó dhaoine scothaosta chuig leanaí, agus ní ó leanaí chuig daoine scothaosta, a dhéantar formhór mór na n-aistrithe airgeadais

Dúirt Marcella Corcoran Kennedy TD, an tAire Stáit le freagracht as Sláinte agus Folláine, inniu go gcruthaítear sna Fionnachtana Taighde ó Bhabhta 3 de Staidéar Fadaimseartha na hÉireann um Aosú (TILDA) go ndéanann daoine scothaosta rannchuidiú ollmhór le sochaí na hÉireann. Bhí an tAire ag labhairt ag seoladh an taighde i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, inniu.

Tá TILDA ina staidéar fadaimseartha ilbhliantúil ar na cora sláinte, sóisialta agus eacnamaíocha a bhaineann le sampla 8,000 duine atá 50 bliain d’aois nó níos sine. Is é an chéad staidéar dá chineál in Éirinn agus is i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, atá an obair ar bun ó seoladh é.

Cuireadh Babhta 3 de TILDA i gcrích sa tréimhse 2014/2015 agus leagtar amach sa tuarascáil a foilsíodh inniu na hathruithe atá tagtha ar shláinte agus ar fholláine daoine scothaosta ó tugadh faoin gcéad bhabhta bailithe sonraí faoi TILDA sa tréimhse 2009-2011. Léirítear i dtorthaí an staidéir go dtugann leath na ndaoine scothaosta aire dá ngarleanaí ar bhonn rialta; go mbíonn leath na ndaoine scothaosta ag gabháil d’obair dheonach go méideanna difriúla; agus gur ó dhaoine scothaosta chuig leanaí, agus ní ó leanaí chuig daoine scothaosta, a dhéantar formhór mór na n-aistrithe airgeadais. Cé go bhféachtar ar an tseanaois mar thréimhse ina mbíonn daoine ag meath agus ag brath a thuilleadh ar dhaoine eile, is léir go leanann daoine scothaosta ar aghaidh le rannchuidiú luachmhar a dhéanamh leis an tsochaí.

Maidir le sláinte daoine scothaosta, léirítear sna torthaí gur tháinig méadú ar an líon cuairteanna ar an rannóg éigeandála agus ar rátaí ospidéalaithe araon i measc daoine os cionn 80 bliain d’aois ó Bhabhta 1 sa bhliain 2010. Ina theannta sin, is fós gan chóireáil atá cuid mhór riochtaí inchóireáilte i measc daoine os cionn 50 bliain d’aois. I measc na riochtaí sin tá hipirtheannas, ardcholaistéaról, oistéapóróis, oistéipéine agus fibriliú aitriamach, arb iad na príomhthosca riosca taobh thiar díobh seo a leanas: stróc, cliseadh croí, cliseadh duánach agus titimí díobhálacha. Is eachtra choitianta iad titimí. Chomh maith leis sin, is annamh a thuairiscítear pian, neamhchoinneálacht úiríneach, caillteanas éisteachta agus dúlagar agus fágtar iad gan chóireáil dá bharr sin. Tuairiscíodh in TILDA roimhe seo ardrátaí murtaill i measc daoine scothaosta. Maidir leis sin, léirítear sna torthaí ó Bhabhta 3 go mbíonn líon íseal daoine ag cloí leis na moltaí atá i bpirimid an bhia ar fhoilsigh an Roinn Sláinte sa bhliain 2012 í.

Ag labhairt di faoi na torthaí, dúirt an tAire, “Deimhnítear sa tuarascáil a foilsíodh inniu go ndéanann daoine scothaosta rannchuidiú ollmhór le sochaí na hÉireann trí obair dheonach agus trí thacaíocht a thabhairt dá dteaghlach ar chuid mhór bealaí. Léirítear i bhfionnachtana sláinte Bhabhta 3, áfach, go bhfuil cuid mhór oibre le déanamh againn go fóill má táimid chun sláinte agus folláine daoine scothaosta a bharrfheabhsú. Déanfaidh an Roinn Sláinte agus Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) scrúdú ar na fionnachtana sin d’fhonn teacht ar na bearta a theastaíonn uainn chun an toradh is fearr is féidir a áirithiú do dhaoine scothaosta. Maidir leis an ardlíon cuairteanna ar rannóga éigeandála agus leis na hardrátaí ospidéalaithe a sainaithníodh i mBabhta 3, tá an Roinn agus FSS ag tabhairt faoi roinnt tionscnamh gaolmhar faoi láthair chun ospidéalú a sheachaint agus chun a chinntiú go scaoilfear daoine amach as an ospidéal a luaithe a bheidh an chéim ghéarchúraim de chóireáil an othair thart.”

“Mar Aire le freagracht as Sláinte agus Folláine, is ábhar imní é an t-ardráta róthroime agus murtaill i measc daoine scothaosta. Ábhar imní eile is ea an easpa daoine a bhíonn ag cloí le pirimid an bhia. D’fhoilsigh an Roinn Sláinte beartas maidir le murtall le déanaí, rud ina bhfuil díriú ar dhaoine scothaosta. Ina theannta sin, d’fhoilsíomar leagan athbhreithnithe de phirimid an bhia don phobal ar fad, áit a bhfuil treoirlínte sonracha maidir le sciartha bia d’aoisghrúpaí éagsúla, daoine scothaosta ina measc. Táimid ag obair ar bheartas maidir le cothú a ullmhú freisin, rud ina mbeidh díriú ar dhaoine os cionn 50 bliain d’aois.”

Mar fhocal scoir, dúirt an tAire, “Mar staidéar fadaimseartha lena ngabhann measúnú sláinte, tá TILDA ina fhoinse ríthábhachtach fianaise lena dtugtar tuiscint níos fearr dúinn ar aosú in Éirinn thar thréimhse leanúnach ama agus i roinnt réimsí éagsúla. Chomh maith leis sin, soláthraítear le TILDA fianaise chun bonn eolais a chur faoin mbeartas poiblí ar shláinte agus ar fholláine agus ar fud raon leathan réimsí eile amhail pinsin agus scor, cuimsiú sóisialta, coireacht, tithíocht agus iompar.”

“Tá an-áthas orm go mbeidh an Roinn Sláinte in ann cistiú €10 milliún a sholáthar thar an gcéad chúig bliana eile ionas gur féidir linn tacú le hobair TILDA. Táim ag tnúth le bheith ag obair le TILDA chun a chinntiú go gcuirfear tuilleadh béime i gcónaí ar dhea-thaighde agus ar fhianaise láidir agus beartais á gceapadh.”