Preasráitis

Cuireann na hAirí fáilte roimh an gComhaontú leis an IMO maidir le Cúram Liachleachtóirí Ginearálta Saor in Aisce do Leanaí faoi bhun 6 Bliana d’Aois

Cúram liachleachtóirí ginearálta saor in aisce le leathnú chuig gach duine os cionn 70 bliain d’aois
– Timthriall cúraim um dhiaibéiteas le tabhairt isteach

Tá Leo Varadkar, an tAire Sláinte, agus Kathleen Lynch, an tAire le Freagracht as Cúram Príomhúil, Cúram Sóisialta agus Meabhairshláinte, tar éis fáilte a chur roimh an gcomhaontú idir an Roinn Sláinte, Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) agus Ceardchumann Dochtúirí na hÉireann (IMO) ar théarmaí a bhaineann le cúram liachleachtóirí ginearálta saor in aisce a sholáthar do gach leanbh faoi bhun 6 bliana d’aois.

“Tá an comhaontú seo ar an gcéad chéim i dtreo seirbhís uilechoiteann liachleachtóirí ginearálta gan táillí a thabhairt isteach ar bhonn céimnithe.  Déanfaidh tosú na seirbhíse sa samhradh fíordhifríocht do shaol na ndaoine is óige inár sochaí.  Chomh maith leis sin, sonróidh an conradh nua seo aistriú ar shiúl ón “múnla tinnis” a bhí ann roimhe agus i dtreo sláinte agus folláine a chur chun cinn.  Léiríonn sé tiomantas an Rialtais do chúram príomhúil a fheabhsú agus do dhaoine a choinneáil folláin sa phobal” dúirt an tAire Lynch.

Dúirt an tAire Varadkar: “Tá an comhaontú seo ina mhórchéim chun tosaigh i dtreo rochtain ar chúram sláinte agus cáilíocht agus inacmhainneacht cúram sláinte in Éirinn a fheabhsú. Sonraíonn sé an chéim is inbhraite chun tosaigh go dtí seo agus sinn ag bogadh i dtreo cúram sláinte uilechoiteann.

“Ón samhradh seo i leith, ní bheidh ar suas le 300,000 duine – idir leanaí agus sheanóirí – íoc as cuairt a thabhairt ar liachleachtóir a thuilleadh. Cruthóidh sé sin fíorchoigilteas do phinsinéirí agus do theaghlaigh. Tá i bhfad níos mó ná sin i gceist anseo, áfach. Cumhdaítear gach leanbh faoi bhun sé bliana d’aois faoin tseirbhís fheabhsaithe nua, lena n-áirítear iad siúd a bhfuil cártaí leighis acu cheana féin.  Bainfidh siad tairbhe as bainistíocht asma i gcleachtadh ginearálta agus as scrúduithe coisctheacha folláine. Bainfidh daoine fásta de gach aois tairbhe as an gclár nua um dhiaibéiteas, rud a fhágfaidh go mbeidh an riocht atá orthu á bhainistiú ag liachleachtóir a bhfuil aithne aige orthu, agus ní i gclinic ospidéil.

“Ba mhaith liom buíochas a ghabháil leis an IMO as an gceannaireacht a léirigh siad agus sinn ag teacht ar an gcomhaontú seo agus tá súil dhaingean agam go gcláróidh gach liachleachtóir ginearálta leis an nuasheirbhís fheabhsaithe leathnaithe seo um chúram príomhúil,” dúirt an tAire freisin.

Dúirt an tUasal John Hennessy, Stiúrthóir Náisiúnta FSS ar Chúram Príomhúil, “Cuirfidh na bearta a fógraíodh inniu deireadh le bacainní suntasacha ar rochtain agus cabhróidh siad go mór le tinneas ainsealach a bhainistiú i suíomhanna cúraim phríomhúil atá gar do theach an othair agus ar bhealach atá ar aon dul le cláir chliniciúla fhianaisebhunaithe nua-aimseartha. Tá an bhéim ar dhea-shláinte agus ar thinneas a chosc i measc daoine óga ina mórchéim chun tosaigh agus tá sí ina hinfheistíocht i sláinte agus i bhfolláine glún amach anseo freisin.”

Faoi na socruithe nua, bainfidh 270,000 leanbh eile faoi bhun 6 bliana d’aois tairbhe as cúram liachleachtóirí ginearálta saor in aisce ag an bpointe seirbhíse. Bainfidh gach leanbh faoi bhun 6 bliana d’aois tairbhe as an tseirbhís fheabhsaithe nua faoin gconradh atá beartaithe le liachleachtóirí ginearálta. Is é a bheidh i gceist leis an tseirbhís sin scrúduithe coisctheacha aoisbhunaithe a bheidh dírithe ar shláinte agus ar fholláine agus ar ghalar a chosc. De réir an phrótacail atá comhaontaithe, déanfar na measúnuithe sin ar leanaí agus iad 2 bhliain d’aois agus 5 bliana d’aois.  Áireofar sa chonradh freisin timthriall comhaontaithe cúraim do leanaí ar fáthmheasadh go bhfuil asma orthu, rud faoina ndéanfaidh liachleachtóirí ginearálta athbhreithniú bliantúil ar gach leanbh ar fháthmheas an dochtúir go bhfuil asma orthu.

Faoi réir an reachtaíocht riachtanach a achtú, is i gcomhthráth le leathnú na seirbhíse chuig leanaí faoi bhun 6 bliana d’aois a dhéanfar cúram liachleachtóirí ginearálta saor in aisce ag an bpointe seirbhíse a leathnú chuig gach duine atá 70 bliain d’aois nó níos sine agus nach gcáilíonn don sochar sin faoi láthair.  Tá an Bille Sláinte (Seirbhís Lia-Chleachtóirí Ginearálta) 2015 le tabhairt isteach i nDáil Éireann an 15 Aibreán.  Beidh an tseirbhís sin chun tairbhe do thart ar 36,000 othar nua agus cuirfear ar fáil í faoi na socruithe conarthacha reatha atá i bhfeidhm don aoischohórt sin.

De bhun na hidirbheartaíochta leis an IMO, táthar tar éis teacht ar chomhaontú ar Thimthriall Cúraim um Dhiaibéiteas a thabhairt isteach.  A bhuí leis sin, beidh othair a bhfuil cárta leighis nó cárta cuairte liachleachtóra ghinearálta acu agus a bhfuil Diaibéiteas Chineál 2 orthu in ann leas a bhaint as dhá chuairt bhliantúla ar a liachleachtóir ginearálta chun athbhreithniú struchtúrtha a fháil ar an riocht atá orthu. Cuirfear tús leis an tseirbhís sin i Ráithe 4 i mbliana.  Cabhróidh an tionscnamh sin le cúram a chomhtháthú ar fud an chontanaim chúraim, cuirfidh sé feabhas ar thorthaí cliniciúla d’othair agus laghdóidh sé seachghalair a dtagtar orthu go minic i gcás diaibéitis.

Dúirt an tAire Lynch freisin: “Na forbairtí a comhaontaíodh tar éis dianchaidrimh idir an Roinn Sláinte, FSS agus an IMO, réitíonn siad an bealach le haghaidh raon seirbhísí níos leithne agus níos cuí a chur ar fáil trí chúram príomhúil.  Táim ag súil le tuilleadh dul chun cinn a bheith á bhaint amach sa díospóireacht ar chonarthaí liachleachtóirí ginearálta i gcoitinne, agus an díospóireacht sin ar siúl le cúpla seachtain anuas.”

Críoch

Nótaí d’Eagarthóirí

Sa Ráiteas ar Thosaíochtaí an Rialtais 2014-2016, athdheimhníodh an rún daingean atá ann seirbhís uilechoiteann liachleachtóirí ginearálta a thabhairt isteach do gach duine sa tír ar aon dul le Clár an Rialtais.  Ba do leanaí faoi bhun sé bliana d’aois agus do dhaoine os cionn 70 bliain d’aois a thug an Rialtas tosaíocht sa chéad dá chéim de chúram uilechoiteann liachleachtóirí ginearálta a chur i bhfeidhm.

Ó síníodh Creat-Chomhaontú i mí an Mheithimh 2014, tá dianchaidreamh ann idir an Roinn, FSS agus an IMO ar an gconradh do chúram liachleachtóirí ginearálta atá saor in aisce ag an bpointe rochtana a chur ar fáil do leanaí faoi bhun 6 bliana d’aois.  Tá na páirtithe uile tar éis teacht ar chomhaontú ina leith sin, rud a fhágann go mbeifear in ann an tseirbhís a chur i bhfeidhm sa samhradh.

Ar aon dul leis sin, déanfar cúram liachleachtóirí ginearálta gan táillí a sholáthar do gach duine atá 70 bliain d’aois nó níos sine faoi chonradh na Seirbhísí Ginearálta Míochaine atá i bhfeidhm faoi láthair.

Déanfaidh FSS conarthaí don tseirbhís do leanaí faoi bhun 6 bliana d’aois a eisiúint do liachleachtóirí ginearálta sna seachtainí atá le teacht.  Is é an aidhm atá ag FSS tús a chur le clárúchán othar i mí na Bealtaine ionas go mbeifear in ann na socruithe uile do thosach na seirbhíse a chríochnú faoi dheireadh mhí an Mheithimh.

An tSeirbhís Liachleachtóirí Ginearálta do Leanaí faoi bhun 6 Bliana d’Aois
Tá an tAcht Sláinte (Seirbhís Lia-Chleachtóirí Ginearálta) 2014 ar an mbonn reachtúil don tseirbhís do leanaí faoi bhun 6 bliana d’aois.

Tar éis dó an toradh ar an díospóireacht leis an IMO a bhreithniú, tá sé socraithe ag an Aire Sláinte go mbeidh ráta bliantúil caipitíochta €125 in aghaidh an othair i bhfeidhm agus go mbeidh íocaíochtaí caipitíochta níos airde ann i leith leanaí atá cumhdaithe leis an timthriall cúraim um asma, agus iad cothrom le €50 i leith bhliain an fháthmheasa agus le €45 i leith gach scrúdaithe bhliantúil ina dhiaidh sin.

An Timthriall Cúraim um Asma
Galar ainsealach a mbíonn drochrialú á dhéanamh air go minic i measc leanaí is ea asma. Dá dheasca sin, ní féidir le leanaí gnáthshaol a chaitheamh de bharr siomtóm amhail baint anála agus casacht. Má dhéantar asma a bhainistiú i gcúram príomhúil, agus béim ar leith á cur ar fhéinchúram, léirítear san fhianaise idirnáisiúnta gur féidir feabhas mór a chur ar cháilíocht na beatha i measc leanaí a bhfuil asma orthu.

Soláthróidh an timthriall cúraim um asma na príomhghnéithe den dea-chleachtas ó thaobh cúram asma ann. I measc gnéithe den dea-chleachtas sin, tá cuairteanna struchtúrtha, lena n-áirítear oideachas a chur ar leanaí agus ar thuismitheoirí, athbhreithniú ar chógais agus ar an dóigh a n-úsáidtear an t-análóir agus plean asma aonair do thuismitheoirí.

Tiocfaidh feabhas ar cháilíocht beatha na leanaí agus beidh sláinte agus folláine níos fearr acu agus beidh laghdú ann ar líon na gcuairteanna ar an ospidéal dá bharr sin.

Meastar gur cothrom le thart ar €67m i mbliain iomlán an costas breise a bheidh ag baint leis an tseirbhís uilechoiteann do leanaí faoi bhun 6 bliana d’aois, rud lena n-áireofar scrúduithe coisctheacha folláine agus socruithe d’asma a bhainistiú i gcleachtadh ginearálta.

An tSeirbhís Liachleachtóirí Ginearálta do Dhaoine os cionn 70 Bliain d’Aois
Is é a bheidh ar an mbonn reachtúil don tseirbhís do dhaoine os cionn 70 bliain d’aois ná an Bille Sláinte 2015 (Seirbhís Lia-Chleachtóirí Ginearálta), rud a dtosófar an tOireachtas ag déanamh díospóireacht air roimh i bhfad.

Beidh an tseirbhís nua do dhaoine os cionn 70 bliain d’aois chun tairbhe do thart ar 36,000 duine a íocann as freastal ar liachleachtóir ginearálta faoi láthair toisc nach bhfuil siad cumhdaithe le cárta leighis ná le cárta cuairte liachleachtóra ghinearálta.

Meastar go mbeidh costas €18 milliún i mbliain iomlán don Státchiste ag baint lena bhfuil sa reachtaíocht atá beartaithe, is é sin, seirbhís uilechoiteann liachleachtóirí ginearálta a chur ar fáil do dhaoine os cionn 70 bliain d’aois. Soláthrófar an tseirbhís sin faoi chonradh na Seirbhísí Ginearálta Míochaine atá i bhfeidhm faoi láthair le liachleachtóirí ginearálta. Níl aon athrú ann ar tháillí liachleachtóirí ginearálta ina leith sin.

An Timthriall Cúraim um Dhiaibéiteas
I mí Feabhra 2015, comhaontaíodh Meabhrán Tuisceana idir an Roinn Sláinte, FSS agus an IMO i ndáil leis an idirbheartaíocht ar chonradh cuimsitheach nua le liachleachtóirí ginearálta. I measc na saincheisteanna a tháinig faoi raon na hidirbheartaíochta sin, bhí raon seirbhísí struchtúrtha níos fearr a sholáthar i gcomhair Cúram Sláinte Ainsealach a Bhainistiú.

Tá sé comhaontaithe anois go dtabharfar Timthriall Cúraim um Dhiaibéiteas isteach d’othair na Seirbhísí Ginearálta Míochaine a bhfuil Diaibéiteas Chineál 2 orthu agus d’othair a bhfuil Cárta Cuairte Liachleachtóra Ghinearálta acu agus a bhfuil Diaibéiteas Chineál 2 orthu. Cuirfidh sé sin cúram struchtúrtha don riocht sin ar fáil d’othair sa chatagóir sin, bunaithe ar dhá chuairt ar leith in aghaidh na bliana chun riocht an othair a athbhreithniú.

Déanfar táille chlárúcháin €30 in aghaidh na cuairte a íoc le liachleachtóirí ginearálta sa chéad bhliain, agus íocaíochtaí caipitíochta níos airde ann ar ráta €50 in aghaidh na cuairte chun an dá chuairt bhliantúla sin a léiriú. Tá ábhar cliniciúil na seirbhíse comhaontaithe idir na páirtithe lena mbaineann. Éileofar ar liachleachtóirí ginearálta rannpháirteacha sonraí cuí a chur faoi bhráid FSS ionas gur féidir monatóireacht agus measúnú a dhéanamh ar a éifeachtaí atá na socruithe.

D’fhonn go mbeifear in ann tús a chur leis an tseirbhís i Ráithe 4 de 2015, tabharfaidh na páirtithe lena mbaineann na mionsocruithe don tseirbhís chun críche sna seachtainí atá romhainn.

Meastar go mbeidh costas €4.5m ag baint leis an tionscnamh sa bhliain 2016.