Preasráitis

Cuireann an tAire Sláinte fáilte roimh an laghdú a tháinig ar liostaí feithimh sa bhliain 2018 agus tugann sé tús áite do thuilleadh gníomhartha a dhéanamh sa bhliain 2019 chun feabhas a chur ar rochtain d’othair

Preaseisiúint, Dé hAoine an 11 Eanáir 2019

Chuir Simon Harris, an tAire Sláinte, fáilte inniu roimh fhoilsiú na bhfigiúirí liosta feithimh ag an gCiste Náisiúnta um Cheannach Cóireála (NTPF).

Léirítear sna figiúirí go raibh beagán os cionn 70,200 othar ag feitheamh le gnáthamh othar cónaitheach nó cás lae ag deireadh mhí na Nollag.

Cé gur aithin sé go bhfuil obair shuntasach le déanamh go fóill, chuir an tAire Harris fáilte roimh na feabhsuithe a baineadh amach sa bhliain 2018.

Dúirt an tUas. Harris: “Is tosaíocht thábhachtach é feabhas a chur ar rochtain d’othair, agus, sna figiúirí a foilsíodh inniu, tarraingítear aird ar an dul chun cinn leanúnach a bhíonn á dhéanamh ag Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) agus ag NTPF ar an tosaíocht sin a bhaint amach.”

“Tá lúcháir orm laghduithe a fheiceáil ar an liosta feithimh le haghaidh gnáthaimh Othar Cónaitheach/Chás Lae, rud a laghdaíodh go beagnach 70,000 othar.  Bhí sé sin ar cheann de na spriocanna uaillmhianacha sa Phlean Gníomhaíochta um Ghnáthaimh Othar Cónaitheach/Chás Lae 2018 agus ba mar thoradh ar iarrachtaí ollmhóra agus ar chomhar suntasach ó FSS agus ó NTPF a baineadh amach é.”

“Mar thoradh ar an ngníomhaíocht mhéadaithe sin agus ar an gcomhar leanúnach idir FSS agus NTPF, thit an líon othar atá ag feitheamh le gnáthamh Othar Cónaitheach nó Cás Lae go 70,204 othar ón mbuaicfhigiúr i mí Iúil 2017, nuair a bhí 86,100 othar ar an liosta feithimh. Is ionann é sin agus laghdú os cionn 18% ar an líon foriomlán othar atá ag feitheamh le gnáthamh.”  

“Tháinig laghdú suntasach an bhliain seo caite ar an líon othar atá ag feitheamh le níos mó ná 9 mí, agus an figiúr á laghdú faoina leath, beagnach, ó 28,100 othar i mí Iúil 2017 go 14,900 othar inniu.  Tá an tionchar is suntasaí ina leith sin le feiceáil sna laghduithe ar na Liostaí Feithimh le haghaidh na speisialtachtaí ar leith sin ar díríodh orthu sa Phlean Gníomhaíochta um Ghnáthaimh Othar Cónaitheach/Chás Lae sa bhliain 2018. I dtaca leis sin, ó mhí Iúil 2017, tháinig laghdú 87% ar an líon othar atá ag feitheamh le níos mó ná 9 mí le gnáthamh catarachta; tháinig laghdú 84% ar an líon othar atá ag feitheamh le 9 mí le céislíneachtóime; agus tháinig laghdú 88% ar an líon othar atá ag feitheamh le 9 mí le hangagram.

“Léirítear sna figiúirí freisin go mbíonn dul chun cinn suntasach á dhéanamh ar cheann de na moltaí atá sa tuarascáil Sláintecare, is é sin, nár cheart d’othair bheith ag feitheamh le níos mó ná 12 sheachtain le gnáthamh othar cónaitheach. Ó mhí Iúil 2017, thit an líon othar atá ag feitheamh le níos mó ná 3 mhí ó bheagán faoi bhun 58,000 othar go 40,200 othar, rud atá cothrom le laghdú 31%. Tá sé sin ar an líon is ísle ó bhí an bhliain 2014 ann.”

Is dúshlán suntasach é an liosta feithimh le haghaidh gnáthaimh othar seachtrach go fóill. Cé go bhfuil an liosta fós ró-ard, agus níos mó ná 516,000 othar air, baineadh cobhsaíocht éigin amach sa bhliain 2018 agus chonacthas méadú bliain ar bhliain ba chomhionann le 3% lena linn. Ceann de na príomhthosaíochtaí atá againn don bhliain 2019 is ea cur leis an gcobhsaíocht sin agus tuilleadh béime a leagan ar fheabhas a chur ar an rochtain atá ag othair ar sheirbhísí othar seachtrach.

Mar fhocal scoir, dúirt an tAire Harris: “Tá sé mar thosaíocht againn fós feabhas a chur ar rochtain sa bhliain 2019 agus mhéadaigh an Rialtas an infheistíocht sa réimse sin arís eile, agus cistiú NTPF ag méadú ó €55 mhilliún sa bhliain 2018 go €75 mhilliún i mbliana.”

Is féidir na sonraí míosúla a achoimriú mar seo a leanas:

 Tábla 1: An Líon Iomlán Othar atá ar Liostaí Feithimh Gníomhacha

An Líon Iomlán Othar
Catagóir Deireadh Shamhna 2018 Deireadh Nollag 2018 Difríocht # Difríocht %
Gnáthaimh Othar Cónaitheach/Chás Lae 70,989 70,204 -785 -1%
Gnáthaimh Othar Seachtrach 515,360 516,162 +802 +0.15%
Ionscópacht ar an gConair Ghastraistéigeach 18,302 18,847 +545 +3%

Tábla 2: Miondealú, de réir banda ama, ar an Líon Iomlán Othar atá ar Liostaí Feithimh Gníomhacha

  >3 Mhí >9 Mí
Catagóir Deireadh Shamhna 2018 Deireadh Nollag 2018 Difríocht # Difríocht % Deireadh Shamhna 2018 Deireadh Nollag 2018 Difríocht # Difríocht %
Gnáthaimh Othar Cónaitheach/Chás Lae 41,630 40,231 -1,399 -3.4% 16,711 14,910 -1,801 -11%
Gnáthaimh Othar Seachtrach 351,152 353,764 +2,612 +0.7% 196,297 196,472 +175 +0.1%
Ionscópacht ar an gConair Ghastraistéigeach 7,482 7,538 +56 0.7% 1,507 1,381 +126 +8.4%

Mar is léir ó na sonraí, tharla sé, ón mí seo caite, gur tháinig laghdú 11% ar an líon othar atá ag feitheamh le níos mó ná 9 mí le gnáthamh Othar Cónaitheach/Cás Lae; gur tháinig méadú 8.4% ar an líon othar atá ag feitheamh le níos mó ná 9 mí le hIonscópacht ar an gConair Ghastraistéigeach; agus gur tháinig méadú 0.1% ar an líon othar atá ag feitheamh le níos mó ná 9 mí lena gcéad choinne othar seachtrach.

CRÍOCH

Nóta d’Eagarthóirí:

An liosta le haghaidh Measúnuithe Réamhligin Isteach, an liosta le haghaidh Gnáthaimh Phleanáilte agus an liosta Othar ar Fionraí

Tuairiscítear sna sonraí liostaí feithimh ó NTPF freisin sonraí faoin liosta le haghaidh Measúnuithe Réamhligin Isteach, faoin liosta le haghaidh Gnáthaimh Phleanáilte agus faoin liosta Othar ar Fionraí.

Tá beagán os cionn 25,000 othar a bhfuil dáta sceidealta acu dá ligean isteach catagóirithe mar dhaoine atá le teacht isteach (nó “TCI” i mBéarla).

Tá 14,027 n-othar ar fionraí go sealadach ón liosta feithimh. Is othair iad sin nach bhfuil réidh, ar chúiseanna cliniciúla, pearsanta nó sóisialta, le dul ar aghaidh lena gcúram agus/nó lena gcóireáil. Úsáidtear an chatagóir Othar ar Fionraí freisin i gcásanna ina mbíonn othair á bpróiseáil trí Thionscnaimh éagsúla Infhoinsithe nó Sheachfhoinsithe.

Tá níos mó ná 73,300 othar ar an liosta Gnáthamh Pleanáilte faoi láthair. Is ag 49,691 dhuine de na hothair sin atá dáta táscach dá gcúram amach anseo. Cuimsíonn an chatagóir sin othair a bhfuil cóireáil faighte acu agus a dteastóidh cóireáil bhreise uathu tráth níos déanaí (e.g. tá seans ann, maidir le hothar a ndearnadh ionscópacht air, go dteastóidh uaidh ionscópachtaí faireacháin faireachais amach anseo). Tugtar dátaí táscacha dá gcóireáil d’othair ar an liosta le haghaidh Gnáthaimh Phleanáilte. Is é an cliniceoir a chinneann na dátaí táscacha sin, ar dátaí iad nach mbeadh sé cuí aon chóireáil a thabhairt rompu.

Aguisín 1: An Plean Gníomhaíochta um Ghnáthaimh Othar Cónaitheach/Chás Lae –

Leag NTPF béim ar amanna feithimh a laghdú d’othair atá ag feitheamh le cóireáil catarachta, le hathsholáthar cromáin agus glúine nó le ceann amháin de na 7 ngnáthamh ardéilimh eile (Féitheacha Borrtha, Céislíneachtóimí, Cisteascópachtaí, Angagraim Chorónacha, Loit a Eisceadh). Mar thoradh air sin, is amhlaidh, ó mhí Iúil 2017, gur tháinig laghdú atá cothrom le níos mó ná a leath ar an líon iomlán othar atá ag feitheamh le níos mó ná an tairseach Sláintecare le ceann amháin de na gnáthaimh sin, agus an líon ag laghdú ó 25,651 othar go 11,959 n-othar.

Gluaiseacht sa Liosta Feithimh le haghaidh Gnáthaimh Ardéilimh – Iúil 2017 go deireadh mhí na Samhna*

An Liosta Feithimh le haghaidh Gnáthaimh Othar Cónaitheach/Chás Lae (gan Ionscópachtaí ar an gConair Ghastraistéigeach a áireamh)

Iomlán > 3 Mhí > 9 Mí
Deireadh Iúil 2017 86,111 57,998 28,124
Deireadh Nollag 2017 81,468 52,542 22,523
Deireadh Nollag 2018 70,204 40,231 14,910
Athrú ó dheireadh Iúil 2017 -15,907 -17,767 -13,214
Athrú mar % -18% -31% -47%

 

Gnáthaimh Ardéilimh (gan Ionscópachtaí ar an gConair Ghastraistéigeach a áireamh)

Iomlán > 3 Mhí > 9 Mí
Deireadh Iúil 2017 35,960 25,651 13,173
Deireadh Nollag 2017 31,574 20,741 8,468
Deireadh Nollag 2018 23,485 11,959 2,518
Athrú ó dheireadh Iúil 2017 -12,475 -13,692 -10,655
Athrú mar % -35% -53% -81%

 

Ionscópachtaí ar an gConair Ghastraistéigeach

Iomlán > 3 Mhí > 9 Mí
Deireadh Iúil 2017 18,660 8,490 2,161
Deireadh Nollag 2017 17,618 7,364 1,355
Deireadh Nollag 2018 18,847 7,538 1,381
Athrú ó dheireadh Iúil 2017 +187 -952 -780
Athrú mar % +1% -11% -36%

 

Catarachtaí

Iomlán > 3 Mhí > 9 Mí
Deireadh Iúil 2017 10,024 7,967 4,371
Deireadh Nollag 2017 8,027 5,708 2,225
Deireadh Nollag 2018 6,440 3,607 554
Athrú ó dheireadh Iúil 2017 -3,584 -4,360 -3,817
Athrú mar % -36% -55% -87%

 

Athsholáthairtí Cromáin/Glúine

Iomlán > 3 Mhí > 9 Mí
Deireadh Iúil 2017 3,476 2,408 1,019
Deireadh Nollag 2017 3,018 1,892 491
Deireadh Nollag 2018 2,653 1,388 250
Athrú ó dheireadh Iúil 2017 -823 -1,020 -769
Athrú mar % -24% -42% -75%

 

Céislíneachtóimí

Iomlán > 3 Mhí > 9 Mí
Deireadh Iúil 2017 3,202 2,595 1,670
Deireadh Nollag 2017 2,363 1,703 865
Deireadh Nollag 2018 1,424 775 273
Athrú ó dheireadh Iúil 2017 -1,778 -1,820 -1,397
Athrú mar % -56% -70% -84%

 

Angagraim

Iomlán > 3 Mhí > 9 Mí
Deireadh Iúil 2017 3,149 1,940 957
Deireadh Nollag 2017 2,885 1,662 666
Deireadh Nollag 2018 1,868 822 111
Athrú ó dheireadh Iúil 2017 -1,281 -1,118 -846
Athrú mar % -41% -58% -88%

 

Féitheacha Borrtha

Iomlán > 3 Mhí > 9 Mí
Deireadh Iúil 2017 2,592 1,997 1,036
Deireadh Nollag 2017 2,643 2,022 992
Deireadh Nollag 2018 1,235 714 114
Athrú ó dheireadh Iúil 2017 -1,357 -1,283 -922
Athrú mar % -52% -64% -89%

 

Cisteascópachtaí

Iomlán > 3 Mhí > 9 Mí
Deireadh Iúil 2017 6,659 4,576 2,158
Deireadh Nollag 2017 6,023 3,784 1,503
Deireadh Nollag 2018 4,912 2,499 609
Athrú ó dheireadh Iúil 2017 -1,747 -2,077 -1,549
Athrú mar % -26% -45% -72%

 

Loit Chraicinn

Iomlán > 3 Mhí > 9 Mí
Deireadh Iúil 2017 6,858 4,168 1,962
Deireadh Nollag 2017 6,615 3,970 1,726
Deireadh Nollag 2018 4,953 2,154 607
Athrú ó dheireadh Iúil 2017 -1,905 -2,014 -1,355
Athrú mar % -28% -48% -69%

*Foinse: Sonraí a chuir NTPF ar fáil don Roinn