Preasráitis

Cuireann an tAire McGrath fáilte roimh fhoilsiú thuarascálacha Devine agus Resilience

Chuir Finian McGrath TD, an tAire Stáit le freagracht speisialta as Míchumas, fáilte inniu (an 28 Feabhra 2017) roimh fhoilsiú thuarascálacha Devine agus Resilience ar shaincheisteanna áirithe a bhaineann le hiarbhaile altrama san Oirdheisceart. Is í Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) a d’fhoilsigh na tuarascálacha. Rinne sí amhlaidh tar éis don Aire iarraidh ar FSS obair i gcomhar leis an nGarda Síochána d’fhonn na tuarascálacha a fhoilsiú gan a thuilleadh moille.

“Choinnigh mé i gcuimhne ón tús gur ag croílár an ábhair seo is ea an cúram a tugadh do dhaoine leochaileacha a bhí ag brath ar an Stát chun aire a thabhairt dá leasanna agus na hábhair imní a bhí againn nach raibh an cúram sin ar an gcaighdeán a raibh sé de cheart ag na daoine sin bheith ag súil leis,” a dúirt an tAire.

Dúirt an tAire freisin, “Agus mé ag éileamh go bhfoilseofaí na tuarascálacha láithreach, bhí mé ag iarraidh go gcuirfí an oiread faisnéise agus is féidir ar fáil don phobal maidir leis na torthaí ar na himscrúduithe a rinne FSS ar an gcúram a soláthraíodh san iarbhaile altrama lena mbaineann agus ar ghníomhartha iar-Bhord Sláinte an Oirdheiscirt le linn dó an cúram sin a shocrú agus faireachán a dhéanamh air.”

Is í FSS a choimisiúnaigh na tuarascálacha a foilsíodh inniu, ar tuarascálacha iad ina bpléitear leis an gcúram a tugadh do bhean óg faoi mhíchumas ar a dtugtar “Grace” sna meáin chumarsáide uaireanta (agus ar a dtugtar Úsáideoir Seirbhíse 1 i dtuarascáil Conal Devine). Chónaigh sí san iarbhaile altrama is ábhar do na líomhaintí mí-úsáide idir na blianta 1989 agus 2009.

Is cúis áthais don Aire é gurbh amhlaidh, roimh fhoilsiú na dtuarascálacha inniu, gur chuir FSS socruithe i bhfeidhm chun a chinntiú go gcuirfí ábhar na dtuarascálacha in iúl ar bhealach bríoch d’úsáideoirí seirbhíse a bhfuil céimeanna éagsúla míchumais acu. Ina theannta sin, chuir FSS foirne tiomnaithe ar bun chun an cúnamh agus na tacaí ar fad atá riachtanach a thabhairt do dhaoine a dtéann fionnachtana na dtuarascálacha i bhfeidhm orthu.

“Ní féidir liom áibhéil a dhéanamh ar an imní atá orm faoi na líomhaintí tromchúiseacha a bpléitear leo sna tuarascálacha agus faoin ngá atá ann le fíricí an cháis seo a bhunú faoi dheireadh is faoi dheoidh. Is é sin an méid is lú a thuilleann na daoine atá ag croílár an cháis seo agus a dteaghlach.

Mar sin, tá sé beartaithe agam Meabhrán a leagan faoi bhráid an Rialtais an tseachtain seo chugainn maidir le Coimisiún Imscrúdúcháin a bhunú ar na hábhair a dtugtar aghaidh orthu sna tuarascálacha. Tá sé beartaithe agam freisin Téarmaí Tagartha an Choimisiúin sin a leagan faoi bhráid an Rialtais ag an am céanna,” a dúirt an tAire McGrath. Faoin Acht um Choimisiúin Imscrúdúcháin, 2004, beidh formheas ón Oireachtas ag teastáil ansin chun an Coimisiún/an tOrdú a bhunú.

Mar fhocal scoir, thug an tAire faoi deara gur chuir FSS roinnt moltaí atá i dtuarascáil Devine chun feidhme roimh fhoilsiú na tuarascála agus go bhfuil roinnt athruithe curtha i bhfeidhm aici le blianta beaga anuas chun aird a thabhairt ar na heasnaimh sheirbhíse agus bhainistíochta a sainaithníodh i dtuarascáil Conal Devine ar an iarbhaile altrama. Áiríodh leo sin beartas náisiúnta a fhoilsiú ar an ábhar i mí na Nollag 2014: Safeguarding Vulnerable Persons at Risk of Abuse – National Policy and Procedures (Daoine Leochaileacha atá i mBaol Mí-Úsáide a Chosaint – Beartas agus Nósanna Imeachta Náisiúnta).

Tá cur chun feidhme an Bheartais Náisiúnta maidir le Daoine Leochaileacha a Chosaint agus an clár athraithe um sheirbhísí cúraim shóisialta araon á dtreorú ag Tascfhórsa Náisiúnta, rud a bhfuil rún daingean aige cáilíocht agus sábháilteacht na seirbhísí uile a chinntiú trí dhaoine leochaileacha a chumhachtú agus a chosaint. Tá na nithe seo a leanas i gceist leis an gclár athraithe:

• An Beartas Náisiúnta maidir le Daoine Leochaileacha atá i mBaol Mí-Úsáide a Chosaint (atá le hathbhreithniú sa bhliain 2017)
• An Coiste Náisiúnta Cosanta – atá faoi Chathaoirleacht Neamhspleách ag Patricia Rickard-Clarke
• An Clár um Fheabhas Cáilíochta a Chumasú
• An Clár Náisiúnta um Thathant Oibrithe Deonacha
• Fóraim Theaghlaigh a bhunú – i gcomhar le Cuimsiú Éireann
• Faighteoir Rúnda – Leigh Gath
• Tascfhórsa Náisiúnta atá freagrach as Maoirseacht a Dhéanamh ar Chur Chun Feidhme.

Ina theannta sin, táthar ag déanamh breithniú faoi láthair ar reachtaíocht chuí a fhorbairt chun aosaigh leochaileacha atá faoi chúram an stáit a chosaint. Tá an Roinn Sláinte ag obair le hOifig an Ard-Aighne chun iarraidh ar an gCoimisiún um Athchóiriú an Dlí cleachtadh scóipe a dhéanamh ar an gcineál reachtaíochta a theastaíonn chun daoine leochaileacha a chosaint agus chun a gcearta a chur chun cinn.

Cuireadh Grúpa Oibre comhpháirteach FSS/Tusla ar bun sa bhliain 2015 chun athbhreithniú a dhéanamh ar fheidhmiú agus ar éifeachtacht an phrótacail chomhpháirtigh atá i bhfeidhm idir an dá eagraíocht. Cuimsítear leis an bprótacal soláthar seirbhísí do leanaí agus d’aosaigh óga atá faoi mhíchumas nó a bhfuil fadhb meabhairshláinte acu agus atá ag fágáil cúraim agus a fhaigheann seirbhísí ón dá ghníomhaireacht.

Thángthas ar chomhaontú maidir leis an bprótacal sin. Déanfar é a fhaomhadh agus a sheoladh go luath i gcomhar le Tusla, le FSS, leis an Aire Stáit le freagracht as Míchumas agus leis an Aire Leanaí agus Gnóthaí Óige.