Preasráitis

Ceadaíonn an Rialtas an cinneadh infheistíochta tógála do Chéim B do thionscadal ospidéal nua na leanaí 

D’fhógair Simon Harris TD, an tAire Sláinte, inniu go bhfuil an Rialtas tar éis cead a thabhairt don infheistíocht a theastaíonn chun Bord Forbartha an Ospidéil Náisiúnta Phéidiatraigh a chumasú treoir a thabhairt don chonraitheoir reatha do Chéim B de na hoibreacha tógáil ospidéal nua na leanaí ar champas Ospidéal San Séamas agus an dá Ionad Othar Seachtrach Péidiatrach agus Cúram Práinne ar champas Ospidéal Thamhlachta agus Ospidéal Uí Chonghaile a chríochnú.

Ag fáiltiú dó roimh an gcinneadh ón Rialtas inniu, dúirt an tAire Harris: “Táthar ag feitheamh le fada le hospidéal nua na leanaí agus leis an dá ionad othar seachtrach agus cúram práinne in Ospidéal Uí Chonghaile agus in Ospidéal Ollscoile Thamhlachta, agus is mórchúis áthais dom gur féidir leanúint leis an tógáil gan mhoill anois. A luaithe a bheidh an t-ospidéal nua ar oscailt, beifear in ann samhail nua chúraim a chur chun feidhme a mbeidh tionchar ollmhór aici ar gach seirbhís phéidiatrach.”

Tá obair shuntasach déanta ar an tionscadal ó mhí Aibreáin 2017, nuair a thug an Rialtas cead dul ar aghaidh leis an ospidéal a thógáil. Tá na hoibreacha cumasúcháin ar an bpríomhláithreán ospidéil críochnaithe anois. Is beagnach críochnaithe freisin atá oibreacha tógála Chéim A (oibreacha fostruchtúir ar an bpríomhláithreán), ar cuireadh tús leo i mí Dheireadh Fómhair 2017.  Ag teacht sna sála ar an gcinneadh inniu, tosófar ar oibreacha 7 stór os cionn na talún an bhliain seo chugainn mar chuid de Chéim B.   Tá dea-dhul chun cinn déanta ar na hionaid othar seachtrach péidiatrach agus chúram práinne freisin.  Tá na hoibreacha ag Ospidéal Uí Chonghaile de réir sceidil faoi láthair agus beidh an chuid is mó den fhoirgneamh críochnaithe faoi Earrach na bliana 2019. Tá sé sceidealta an foirgneamh a oscailt i mí Iúil 2019.  Tá na hoibreacha ag Ospidéal Thamhlachta ar siúl anois agus tá sé mar sprioc an foirgneamh a aistriú i mí Iúil 2020 agus an príomhospidéal a chríochnú sa bhliain 2022.

Is an-chasta an rud é na trí ospidéal phéidiatracha atá ann cheana a chomhtháthú le chéile, na hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne a oscailt agus seirbhísí a aistriú chuig na saoráidí nua ospidéil. Maidir leis sin, cuireadh Sláinte Leanaí Éireann ar bun faoin Acht um Shláinte Leanaí, 2018, le déanaí chun ospidéal na leanaí a reáchtáil. Tacaíonn an beart sin leis an mórchlár oibre um chomhtháthú seirbhíse agus cliniciúil agus um bainistíocht daoine agus athraithe a theastaíonn chun na seirbhísí comhtháite a reáchtáil ar na láithreáin ospidéil atá ann cheana. Tacaíonn sé freisin leis an gcoimisiúnú a theastaíonn chun aistriú rathúil chuig na saoráidí nua, nuair a bheidh siad ar oscailt, a bhaint amach.

 

Dúirt an tAire freisin, “Cé go dtacaím go hiomlán leis an tionscadal seo, níl aon amhras ann gur mórábhar imní iad na costais bhreise a bhaineann leis an tionscadal. Is gá dúinn dearbhú a fháil go soláthrófar Céim B den tionscadal tógála laistigh den bhuiséad agus den amscála.”

Dá réir sin, thug an Rialtas cead inniu freisin athbhreithniú neamhspleách a choimisiúnú ar an méadú ar an gcostas a bhaineann le suim choigeartaithe an chonartha a chinneadh, ar na tosca taobh thiar den mhéadú agus ar na freagrachtaí gaolmhara. Tá sé mar aidhm leis an athbhreithniú aon laigí féideartha a shainaithint agus iad a réiteach ar bhealach cuimsitheach tapa ionas gur féidir an tionscadal a chríochnú go rathúil agus cistí poiblí a bhainistiú go héifeachtach.  Ceanglófar ar Bhord Forbartha an Ospidéil Náisiúnta Phéidiatraigh dearbhú leanúnach a thabhairt d’Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS), don Roinn Sláinte agus don Rialtas go mbíonn Céim B den tionscadal á soláthar laistigh den bhuiséad agus den amscála.

CRÍOCH

Nótaí don Eagarthóir

1.  An Próiseas Dámhachtana Conartha
Cinneadh ag luathchéim nach mbeadh an modh deartha agus tairisceana a úsáidtear le haghaidh soláthair de ghnáth oiriúnach ná réalaíoch do thionscadal atá chomh mór agus chomh casta leis seo.  Dá bhrí sin, rinneadh an straitéis soláthair a glacadh don tionscadal seo a fhorbairt chun a chinntiú go soláthrófaí ospidéal nua na leanaí gan aon mhoill eile, go mbainfí luach ar airgead amach, go gcomhlíonfaí na rialacha soláthair phoiblí agus rialacha soláthair an Aontais Eorpaigh, agus go laghdófaí aon rioscaí don tionscadal.  Dá réir sin, cuireadh dámhachtain an chonartha don tionscadal faoi réir próiseas dhá chéim sa bhliain 2017, rud a d’fhág go rabhthas in ann na luathchéimeanna de na hoibreacha faoi bhun na talún a thosú i gCéim a hAon agus na mionsonraí do Chéim a Dó a thabhairt chun críche agus a chomhaontú. Measadh gur gearradh 24 mhí den am iomlán soláthair dá bharr sin.

Ba é a bhí i gceist le Céim 1lántairiscint a chur isteach do na hoibreacha fostruchtúir íoslaigh a dhéanfaí le linn Chéim A, bunaithe ar dhearadh mionsonraí; lánbhille cainníochtaí agus tairiscint a chur isteach do na príomhoibreacha os cionn na talún a dhéanfaí le linn Chéim B, bunaithe ar réamhdhearadh chéad chéime; agus neasbhille cainníochtaí ath-intomhaiste a chur isteach lena léireofaí an réamhdhearadh chéad chéime.

Céim 2: Nuair a bhí oibreacha íoslaigh Chéim A ar siúl, cuireadh an dearadh mionsonraí dara céim i gcrích do na hoibreacha os cionn na talún a dhéanfaí le linn Chéim B. Praghsáladh an lánbhille cainníochtaí ag rátaí táirgthe an réamhdheartha chéad chéime agus thángthas ar Uasphraghas Ráthaithe.

Le linn Chéim 1, bhíothas in ann tabhairt faoi phróiseas um beachtú scóipe agus socrú luacha, bunaithe ar na rátaí táirgthe, chun suim an chonartha agus Uasphraghas Ráthaithe a thabhairt chun críche.  Mar thoradh ar an bpróiseas dhá chéim sin, bhíothas in ann na luathchéimeanna den obair a thosú agus na mionsonraí do na céimeanna ina dhiaidh sin a thabhairt chun críche agus a chomhaontú. Measadh gur gearradh 24 mhí den am iomlán soláthair dá bharr sin.  Tríd an gcur chuige sin a úsáid, tugtar saincheisteanna costais chun tosaigh níos luaithe i saolré an tionscadail ná mar a tharlaíonn nuair a úsáidtear na cineálacha traidisiúnta cur chuige soláthair.

2.  Costais chaipitil
Agus an próiseas dhá chéim críochnaithe, is ionann iomlán foriomlán bhuiséad an tionscadail agus €1,433m anois.  Tá sé sin cothrom le méadú €450m ar an bhfigiúr a cuireadh in iúl don Rialtas i mí Aibreáin 2017.  Is le costais tógála a bhaineann €319m den fhigiúr sin. Cuimsíonn an €131m atá fágtha cáin bhreisluacha is fiú €50m agus costais a bhaineann le baill foirne, le sainchomhairleoirí, le pleanáil, le táillí na foirne deartha, le rioscaí/teagmhais agus leis an tSeirbhís Trealaimh Bhainistíochta. In athbhreithnithe neamhspleácha ar tugadh fúthu faoi choimirce Bhord Forbartha an Ospidéil Náisiúnta Phéidiatraigh agus FSS, deimhníodh go raibh an próiseas soláthair dhá chéim a glacadh oiriúnach do thionscadal atá chomh mór agus chomh casta leis seo agus gur leanadh an próiseas sin go cuí.  Rinneadh na hathbhreithnithe neamhspleácha ar na gnéithe tógála deiridh den tionscadal a thagarmharcáil in aghaidh tionscadail idirnáisiúnta den chineál céanna. Cé go bhfuil an t-ospidéal i measc na n-ospidéal is daoire díobh, bunaithe ar an gcostas in aghaidh an mhéadair chearnaigh, tá sé ag teacht leis na tionscadail sin.

3.  Oscailt sceidealta an ospidéil agus na nIonad Othar Seachtrach agus Cúram Práinne
Tá dul chun cinn suntasach déanta ar an tionscadal ó mhí Aibreáin 2017 i leith. Tá na hoibreacha cumasúcháin ar an bpríomhláithreán ospidéil críochnaithe anois. Is beagnach críochnaithe freisin atá oibreacha tógála Chéim A (oibreacha fostruchtúir ar an bpríomhláithreán), ar cuireadh tús leo i mí Dheireadh Fómhair 2017.  Tá clár tógála lánailínithe i bhfeidhm agus tá tógáil an phríomhospidéil le críochnú sa bhliain 2022.

Tá dea-dhul chun cinn déanta ar na hionaid othar seachtrach péidiatrach agus chúram práinne freisin.  Tá na hoibreacha ag Ospidéal Uí Chonghaile de réir sceidil faoi láthair agus beidh an chuid is mó den fhoirgneamh críochnaithe faoi Earrach na bliana 2019. Tá sé sceidealta an foirgneamh a oscailt i mí Iúil 2019.  Tá na hoibreacha ag Ospidéal Thamhlachta ar siúl anois agus tá sé mar sprioc an foirgneamh a aistriú i mí Iúil 2020.  Soláthrófar sna hionaid sin cúram práinne agus cúram othar seachtrach do leanaí i Mórcheantar Bhaile Átha Cliath, lena n-áirítear Contae Bhaile Átha Cliath, Contae Chill Mhantáin, Contae na Mí agus Contae Chill Dara.

4.  Acmhainn agus cóiríocht
Tá na foirgnimh deartha chun a chinntiú go gcóireálfar leanaí agus daoine óga sa timpeallacht is eagraithe agus is oiriúnaí ó thaobh cúrsaí cliniciúla de. Meastar go mbeidh an t-ospidéal agus na hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne in ann freastal ar na nithe seo a leanas:
·        31,000 Othar Cónaitheach (méadú 16% ar na leibhéil reatha)
·        34,300 Othar Cás Lae (méadú 26% ar na leibhéil reatha)
·        276,000 Freastal ó Othair Sheachtracha (méadú 47% ar na leibhéil reatha)
·        129,000 Freastal ar Rannóga Éigeandála (méadú 7% ar na leibhéil reatha)

Beidh 380 seomra singil ann sa phríomhospidéal ar champas San Séamas agus beidh seomra folctha en suite agus leaba tuismitheora ar fáil i ngach ceann díobh. Beidh 93 bhá cúram lae, 22 cheann d’obrádlanna agus de sheomraí gnáthaimh agus 122 sheomra comhairliúcháin ann san iomlán. Gné lárnach den dearadh is ea an gairdín tuar ceatha atá suite ar dhíon an fhoirgnimh, áit a soláthrófar timpeallacht shlán faoi dhíon in aice leis na bardaí.  Cuimseoidh an foirgneamh atá beartaithe saoráidí d’othair chónaitheacha, d’othair chúram lae agus d’othair sheachtracha, obrádlanna agus saoráidí cúram éigeandála. Beidh na nithe seo a leanas i measc na ngnéithe den ospidéal:

•        Aonad othar seachtrach, aonad cúram lae, obrádlanna, rannóg éigeandála agus aonad cúraim chriticiúil
•        Seirbhísí saotharlainne, seirbhísí íomháithe leighis agus seirbhísí diagnóiseacha
•        Sainsaoráidí teiripe agus súgartha
•        Saoráidí aoisoiriúnacha do leanaí agus do dhaoine óga
•        Scoil ospidéil
•        Limistéar fáiltithe, slí dála agus réimse poiblí, lena n-áirítear spásanna miondíola sa phríomhaitriam
•        Naisc oibríochtúla chumarsáide leis an ospidéal aosach agus leis an ospidéal máithreachais
•        Saoráidí oideachais, oiliúna, taighde agus nuálaíochta
•        Páirceáil faoin talamh

Cóiríocht othar cónaitheach (is seomraí singil iad na seomraí uile, a bhfuil seomra folctha en suite agus leaba tuismitheora ar fáil i ngach ceann díobh)
•        300 seomra cúraim chineálaigh le haghaidh othair chónaitheacha
•        60 seomra cúraim chriticiúil le haghaidh othair chónaitheacha, lena n-áirítear dianchúram péidiatrach/dianchúram ardspleáchais agus nua-naíochta/cúram ardspleáchais
•        20 leaba le haghaidh othair mheabhairshláinte ar leanaí nó ógánaigh iad (lena n-áirítear daoine a bhfuil neamhord itheacháin orthu agus géarsheirbhísí Meabhairshláinte do Leanaí agus d’Ógánaigh)

Saoráidí cúram lae
•        61 bhá cúram lae le haghaidh cúram míochaine ginearálta agus gnáthaimh mháinliachta
•        4 bhá cúram lae le haghaidh neifreolaíochta/úireolaíochta
•        22 bhá cúram lae le haghaidh haemaiteolaíochta/oinceolaíochta
•        6 bhá cúram lae le haghaidh cairdeolaíochta

Obrádlanna agus seomraí gnáthaimh
•        12 obrádlann ghinearálta
•        6 shain-obrádlann
•        1 svuít um raideolaíocht idirghabhálach phéidiatrach
•        2 sheomra ionscópachta
•        1 shaotharlann um chataitéarú

Othair sheachtracha
•        110 seomra comhairliúcháin/scrúdaithe le haghaidh othair sheachtracha sa phríomhospidéal
•        12 sheomra comhairliúcháin/scrúdaithe le haghaidh othair sheachtracha sa dá Ionad Othar Seachtrach agus Cúram Práinne (sé sheomra an ceann)

5. Saoráidí Éigeandála
Soláthrófar saoráidí rannóige éigeandála agus cúram práinne sa phríomhospidéal, agus saoráidí cúram práinne ar fáil sna hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne freisin. Beidh 24 cinn de leapacha breathnóireachta gearrchónaithe ann san ospidéal agus sna hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne (6 cinn i ngach Ionad Othar Seachtrach agus Cúram Práinne agus 12 cheann sa phríomhospidéal). Beidh 56 bhá measúnaithe ann san iomlán freisin (10 gcinn i ngach Ionad Othar Seachtrach agus Cúram Práinne agus 36 cinn sa phríomhospidéal).

6. Na hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne in Ospidéal Thamhlachta agus in Ospidéal Uí Chonghaile
A bhuí leis na hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne, cuirfear feabhas ar an rochtain atá ag leanaí i Mórcheantar Bhaile Átha Cliath ar chúram práinne. Soláthrófar na nithe seo a leanas sna hIonaid Othar Seachtrach agus Chúram Práinne: cúram práinne a bheidh faoi stiúir ag lianna comhairleacha; leapacha breathnóireachta 4-6 huaire; seirbhísí cuí diagnóisice agus seirbhísí tánaisteacha othar seachtrach, lena n-áireofar clinicí péidiatracha ginearálta mear-rochtana; agus aonad um dhrochúsáid ghnéasach leanaí ina mbeidh seomraí scrúdaithe, breathnóireachta agus teiripe. Chomh maith leis sin, cuimseoidh an tIonad in Ospidéal Uí Chonghaile dhá obrádlann le haghaidh seirbhísí fiaclóireachta cúraim phríomhúil phéidiatraigh de chuid FSS.

7.  Tairbhí eacnamaíocha agus sóisialta
Beidh tairbhí suntasacha eacnamaíocha agus sóisialta le baint ag pobal Bhaile Átha Cliath 8 as forbairt ospidéal nua na leanaí, ar tairbhí iad a bheidh le brath nuair a bheidh an t-ospidéal á thógáil agus nuair a bheidh sé i mbun feidhme araon. Tá leas á bhaint as scála agus tábhacht náisiúnta an tionscadail chun athbheochan na gcomharsanachtaí agus na ngnólachtaí sa cheantar máguaird a spreagadh.  Cuireadh coiste croí-gheallsealbhóirí, ar a dtugtar Coiste Athbheochana Uirbí Bhaile Átha Cliath 8, ar bun i mí Iúil 2017 chun scrúdú a dhéanamh ar na deiseanna tráchtála atá ann do limistéar Bhaile Átha Cliath 8, lena n-áirítear Mol Sláinte agus Nuálaíochta a fhorbairt ann.

Ina theannta sin, tá ospidéal nua na leanaí ar cheann de na chéad tionscadail den scála seo in Éirinn riamh inar cuireadh clásail shóisialta ar áireamh sna conarthaí tógála. Rachaidh sé sin chun tairbhe do na pobail máguaird trí dheiseanna fostaíochta a chur ar fáil do dhaoine dífhostaithe, do luathfhágálaithe scoile agus do dhaoine nach bhfuil ach tar éis tosú ag obair san earnáil foirgníochta. Meastar go gcruthófar 1,700 postbhliain san iomlán le linn chéim na tógála. Cruthófar tairbhí suntasacha eile i ndáil le gníomhaíocht eacnamaíoch agus fostaíocht iomlán san fhadtéarma freisin nuair a bheidh an t-ospidéal i mbun feidhme. Beidh socrúcháin taithí oibre ar fáil do mhic léinn i bpríomhchéim na tógála chomh maith, ar lena linn a bheidh deis acu obair leis na conraitheoirí agus na fochonraitheoirí uile.