Preasráitis

Bearta nua Cárta Liachta a bhfuil mar aidhm leo Deireadh a chur leis na Bacainní ar an Obair do Dhaoine faoi Mhíchumas – méadú de bhreis agus 250% ar an neamhaird tuillimh

D’fhógair Simon Harris, an tAire Sláinte, inniu (Dé hAoine) go dtabharfaí feabhas suntasach isteach ar phróiseas measúnachta an chárta liachta, rud a chuirfidh ar chumas daoine atá ag fáil íocaíocht Liúntas Míchumais acmhainn tuillimh níos mó a bheith acu agus a gcárta liachta a choinneáil ag an am céanna.

Ón 1 Nollaig 2018 i leith, méadófar go mór, ó €120 sa tseachtain go €427 sa tseachtain, neamhaird tuillimh an chárta liachta do dhaoine atá ag fáil Liúntas Míchumais. Beidh feidhm aici sin maidir leis an bpróiseas measúnachta do dhaoine singile agus maidir leis an bpróiseas measúnachta do theaghlaigh araon.

Mar thoradh ar an méadú sin, atá cothrom le níos mó ná 250%, méadófar ó €6,240 sa bhliain go €22,204 sa bhliain an tuilleamh a ghnóthaíonn duine atá ag fáil Liúntas Míchumais ar féidir neamhaird a thabhairt air faoi phróiseas measúnachta an chárta liachta.

Dúirt an tAire Harris: “Tá ríméad orm go ndearna mé maoirseacht ar chur chun feidhme ceann amháin de na príomh-mholtaí a rinneadh sa tuarascáil dar teideal ‘Make Work Pay for Persons with Disabilities’. Leis an méadú suntasach sa neamhaird tuillimh, tabharfar aghaidh ar cheann de na príomhbhacainní ar fhostaíocht a théann i bhfeidhm ar dhaoine faoi mhíchumas, is é sin, an eagla nó an imní go gcaillfidh duine an cárta liachta má ghlacann sé nó sí le fostaíocht nó má fhilleann sé nó sí ar an obair. Dá bharr sin, tá an beart seo ina chéim thábhachtach i dtreo a chinntiú go mbeimid ag tabhairt tacaíocht de shíor do dhaoine faoi mhíchumas glacadh le fostaíocht agus fanacht i bhfostaíocht agus go dtabharfar gach seans dóibh lán a gcumais a bhaint amach.”

Bhí áthas ar an Aire Harris freisin a thabhairt faoi deara go ndearna Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) cur chun feidhme i mí na Bealtaine 2017 ar mholadh eile a rinneadh sa Tuarascáil. Bhí sé i gceist leis an moladh sin deireadh a chur leis an gceanglas nach mór an obair a bheith “de chineál athshlánúcháin” le haghaidh neamhaird tuillimh an chárta liachta.

Dúirt Finian McGrath, an tAire Stáit le freagracht speisialta as míchumas: “Cuspóir sáraitheach de chuid an bheartais mhíchumais is ea deis a thabhairt do dhaoine faoi mhíchumas saol iomlán neamhspleách a mhaireachtáil lena muintir agus i measc a bpobail áitiúil. Tacaíonn an fógra a rinneadh inniu leis an gcuspóir sin a bhaint amach mar go bhfuil rochtain ar fhostaíocht íoctha ar cheann de na dóigheanna is fearr le cur ar chumas daoine déanamh amhlaidh. Táim den tuairim láidir go bhfuil an cuspóir sin an-tábhachtach do gach saoránach den tír seo agus leanfaidh mé ar aghaidh i mo chuid oibre mar Aire le deireadh a chur leis na bacainní ar fhostaíocht do dhaoine faoi mhíchumas ar mhaith leo dul chun na hoibre.”

Ar na daoine eile a bhí i láthair ag an seoladh bhí Peter Boyd agus Rachel Creevy, beirt a bhainfidh tairbhe as an athrú beartais. Tá Peter 35 bliana d’aois. Chríochnaigh sé a shaol oibre mar fhear beáir nuair a diagnóisíodh go bhfuil airtríteas réamatóideach air. Ón uair sin i leith, chuaigh sé ar ais chun an choláiste agus fuair sé athoiliúint sula ndeachaigh sé isteach san fhórsa saothair an athuair sa bhliain 2017. Ina dhiaidh sin, thosaigh sé ag obair go páirtaimseartha le Cumann Cruicéid na hÉireann mar Oifigeach Cumarsáide. Go dtí seo, bhí sé cúramach gan neamhaird tuillimh an chárta liachta a shárú mar nárbh acmhainn dó go bunúsach a chárta liachta a chailleadh toisc a riachtanais liachta a bheith chomh trom sin. Fágann an t-athrú sin sa neamhaird go mbeidh sé in ann a uaireanta, agus a thuilleamh, a mhéadú go mór sa bhliain 2019. Creideann sé go bhfuil sé an-tábhachtach go dtugtar seans do dhaoine faoi mhíchumas páirt a ghlacadh san fhórsa saothair.

Tá Rachel Creevy 35 bliana d’aois freisin. Bhain sí céim amach as an gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, agus oibríonn sí mar Oifigeach Tacaíochta Seirbhísí Oibre le Cumann Cathaoireacha Rothaí na hÉireann. Oibríonn sí 16 huaire sa tseachtain. Tá Siondróm na gCnámh Briosc uirthi, rud a fhágann nach bhfuil sí oiriúnach d’obair lánaimseartha agus go bhfuil ardriachtanais liachta aici. Faoin tréimhse chairde reatha trí bliana, bhí sí lena cárta liachta a chailleadh an bhliain seo chugainn. “B’ábhar mór imní í sin”, ar sise, “Bhí mé ar tí éirí as an obair”.

Dúirt Anne Marie Hoey Uas., Seirbhísí Aisíocaíochta Cúraim Phríomhúil FSS: “Fáiltíonn Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte roimh an méadú i neamhaird tuillimh an Chárta Liachta do dhaoine atá ag fáil Liúntas Míchumais. Féadfaidh gach duine atá ag fáil na híocaíochta, agus gach duine nach bhfuil i dteideal Cárta Liachta faoi láthair, iarratas a dhéanamh ar líne ag www.mymedicalcard.ie nó tríd an bhfoirm iarratais a chomhlánú.”

Ag fáiltiú dó roimh an bhfógra a rinneadh inniu, dúirt an Seanadóir John Dolan, Príomhoifigeach Feidhmiúcháin Chónaidhm na hÉireann um Míchumas: “Is céim mhór chun cinn í seo. Sa tuarascáil idir-rannach dar teideal “Make Work Pay” a foilsíodh sa bhliain 2017, sainaithníodh gurb í an eagla roimh chárta liachta a chailleadh “an bhacainn aonair is mó” ar an obair. Sa tuarascáil sin, rinneadh 24 mholadh a d’fhágfadh gurbh fhiú do dhaoine faoi mhíchumas dul chun na hoibre. Ní mór gach ceann díobh a chur chun feidhme chun go mbeidh ceart bunúsach an duine chun dul chun na hoibre ag gach duine.”

Beidh an tionscnamh sin i bhfeidhm roimh Lá Idirnáisiúnta na nDaoine faoi Mhíchumas an 3 Nollaig, rud a bhfuil “Daoine faoi mhíchumas a chumhachtú agus cuimsitheacht agus comhionannas a chinntiú” mar théama aige don bhliain 2018.

CRÍOCH