Bitheitic

Cad is Bitheitic ann?
Nuair a bhíonn cinntí agus nósanna imeachta á ndéanamh i gcúram sláinte, is gá roinnt saincheisteanna íogaire agus ábhar imní eiticiúil a bhreithniú chun a chinntiú go soláthrófar an cúram ceart don othar. Gné lárnach den bhreithniú sin is ea bitheitic, áit a scrúdaítear na saincheisteanna eiticiúla, dlíthiúla agus sóisialta a bhaineann le dul chun cinn sa bhitheolaíocht i roinnt réimsí disciplíneacha – aosú agus deireadh saoil, eitic chliniciúil, eolaíochtaí beatha, agus éagsúlachtaí i sláinte agus i gcúram sláinte ina measc.

Dá bhrí sin, tá bitheitic ina hionstraim ríthábhachtach ó thaobh beartas cúram sláinte. Cruthaíonn sí timpeallacht cúraim ina gcuirtear comhionannas, cothroime agus ceartas chun cinn toisc go gcabhraíonn sí linn fadhbanna eiticiúla a thuiscint agus a réiteach a bhaineann le míochaine a chleachtadh, le taighde bithleighis a dhéanamh agus le sláinte phoiblí a chur chun cinn agus a chosaint. Agus anailís eiticiúil agus tuiscint eolaíoch á dtabhairt le chéile aici, cabhraíonn bitheitic linn beartais a mheas agus forbairtí nua a rialáil. Imríonn sí ról luachmhar eile sa mhéid go réamh-mheasann sí ábhair imní a d’fhéadfadh teacht chun cinn sa todhchaí, go gcothaíonn sí feasacht ar na hábhair imní sin agus go spreagann sí díospóireacht laistigh de gach cuid den tsochaí.

Cad a Dhéanaimid
Tá an tAonad Bitheitice freagrach as beartas a chur ar aghaidh i réimsí a bhaineann le míochaine atáirgeach agus le saincheisteanna deireadh saoil, go háirithe maidir le Réamhthreoracha Cúram Sláinte. Chomh maith leis sin, cuireann an tAonad Bitheitice comhairle ar an Roinn ar fad ar chineálacha eiticiúla cur chuige a bhaineann le raon leathan ceisteanna beartais.

Clár Oibre
Forálacha Reachtacha a bhaineann le hAtáirgeadh Daonna Cuidithe
I mí Feabhra 2015, fuair an tAire Sláinte cead ón Rialtas dréachtú a dhéanamh ar Scéim Ghinearálta d’fhorálacha reachtacha maidir le hatáirgeadh daonna cuidithe.  Cuimseofar na nithe seo a leanas leis an reachtaíocht:

  • toiliú;
  • measúnachtaí ar leas an linbh;
  • aistriú sutha;
  • deonú gaiméite (speirm agus ubh) agus sutha;
  • máthairionadaíocht;
  • scagthástáil suthanna le haghaidh galair ghéiniteacha thromchúiseacha;
  • atáirgeadh iarbháis;
  • taighde gaolmhar; agus
  • údarás rialála a bhunú.

Tá an Scéim Ghinearálta á dréachtú faoi láthair. A luaithe a bheidh an próiseas sin thart, rachaidh an Roinn i mbun comhairliúchán forleathan agus tabharfar cuireadh do gheallsealbhóirí, daoine den phobal ina measc, a gcuid tuairimí a chur in iúl lena linn. Cuirfear an Scéim Ghinearálta faoi bhráid an Chomhchoiste Oireachtais um Shláinte agus Leanaí lena grinnscrúdú réamhreachtach freisin.

Preaseisiúint: Rithfidh an Rialtas reachtaíocht ar Atáirgeadh Daonna Cuidithe agus ar an Taighde Gaolmhar

Cistiú Poiblí a chur ar fáil le haghaidh Atáirgeadh Daonna Cuidithe
An 1 Feabhra 2016, d’fhógair Leo Varadkar TD, an tAire Sláinte ag an am, go raibh sé mar rún aige cistiú poiblí a chur ar fáil le haghaidh atáirgeadh daonna cuidithe i gcomhar le tabhairt isteach na reachtaíochta beartaithe ina leith sin. Choimisiúnaigh an Roinn athbhreithniú fianaise ar shamhlacha idirnáisiúnta cistiúcháin phoiblí le haghaidh atáirgeadh daonna cuidithe ansin. Ullmhófar san athbhreithniú sin tuarascáil chuimsitheach ar an bhfianaise atá ann faoi láthair. Beidh an tuarascáil sin ríthábhachtach maidir leis an tsamhail cistiúcháin is oiriúnaí d’atáirgeadh daonna cuidithe sa Stát a chinneadh.  Meastar go gcuirfear an t-athbhreithniú i gcrích faoi dheireadh na bliana 2016.

Preaseisiúint: Fógraíonn an tAire Sláinte go bhfuil sé mar rún aige Cóireáil Torthúlachta a Chistiú i gcomhar leis an Reachtaíocht bheartaithe

Réamhthreoracha Cúram Sláinte
Síníodh an tAcht um Chinnteoireacht Chuidithe (Cumas) mar dhlí an 30 Nollaig 2015. Is i gCuid 8 den Acht a sholáthraítear an creat reachtach le haghaidh réamhthreoracha cúram sláinte, rud a raibh ról ag an Aonad Bitheitice ina dhréachtú. Is é is réamhthreoir cúram sláinte ann ná ráiteas arna dhéanamh ag duine a bhfuil cumas aige. Leagtar amach inti toil agus sainroghanna pearsanta an duine maidir le cinntí cóireála a d’fhéadfadh teacht chun cinn amach anseo sa chás nach mbeidh cumas aige toiliú a thabhairt ag an am sin.

An tAcht um Chinnteoireacht Chuidithe (Cumas)

Preaseisiúint maidir leis an reachtaíocht lena n-aisghairtear an Lunacy Act agus an Lunacy Regulation atá go mór as dáta

Agus é ag ullmhú an chreata reachtaigh do réamhthreoracha cúram sláinte, reáchtáil an tAonad Bitheitice comhairliúchán poiblí ar an dréacht-Scéim Ghinearálta i mí Feabhra agus i mí an Mhárta 2014. Ba é a bhí i gceist leis an gcomhairliúchán sin cuireadh a thabhairt do pháirtithe leasmhara, an pobal i gcoitinne ina measc, a gcuid tuairimí ar an dréacht-Scéim a chur in iúl agus breithniú a dhéanamh ar cheisteanna sonracha ón Aonad Bitheitice. Fuarthas 67 n-aighneacht san iomlán. Tháinig 22 cheann díobh ó dhaoine aonair agus tháinig 45 cinn ó eagraíochtaí agus ó ghrúpaí ionadaíocha éagsúla.

Réamhthreoracha Cúram Sláinte: Comhairliúchán Poiblí ar Dhréacht-Scéim Ghinearálta maidir le Réamhthreoracha Cúram Sláinte lena gCuimsiú sa Bhille um Chinnteoireacht Chuidithe (Cumas) 2013

Faoin Acht um Chinnteoireacht Chuidithe (Cumas), tá an tAire Sláinte freagrach as grúpa oibre ildisciplíneach a bhunú chun cabhrú le forbairt a dhéanamh ar an gCód Cleachtais a bheidh ag gabháil leis na forálacha um réamhthreoracha cúram sláinte. Sa Chód Cleachtais sin, tabharfar comhairle agus treoir ar an dóigh a n-oibreofar an reachtaíocht um réamhthreoracha cúram sláinte sa chleachtas laethúil. Leagfar samplaí den dea-chleachtas amach ann freisin. Tabharfar aird sa Chód Cleachtais ar na riachtanais atá ag geallsealbhóirí éagsúla, lena n-áirítear iad seo a leanas:

  • soláthraithe cúram sláinte agus cúraim shóisialaigh;
  • daoine atá ag déanamh réamhthreoracha cúram sláinte (i.e. déantóirí treorach);
  • ionadaithe ainmnithe cúram sláinte a cheaptar i réamhthreoracha cúram sláinte;
  • cúramóirí agus gaolta de chuid déantóirí treorach.

Díospóireacht Beartais Oscailte – Daoine a Bhroideadh nó a Bhrú? An Díospóireacht Eiticiúil

An 11 Bealtaine 2015, rinne an tAonad Bitheitice díospóireacht ar “Stíleanna Maireachtála Sláintiúla a Spreagadh: Daoine a Bhroideadh nó a Bhrú?” a óstáil i gCaisleán Bhaile Átha Cliath. Tugadh cuireadh do roinnt saineolaithe díospóireacht a dhéanamh ar na ceisteanna lena mbaineann: Ar chóir don lucht déanta beartas féachaint le tionchar a imirt ar iompar daoine ó thaobh roghanna stíl mhaireachtála de?

  • An bhfuil broideadh ina uirlis rialachais atá éifeachtúil agus comhréireach?
  • Nó an féidir féachaint air mar chéim i dtreo stát róchaomhnach?

Chun tuilleadh faisnéise a fháil faoi bhroideadh, féach:

Siompóisiam ón Roinn Sláinte – Stíleanna Maireachtála Sláintiúla a Spreagadh: Daoine a Bhroideadh nó a Bhrú? An Díospóireacht Eiticiúil
Tuarascáil ón gCoiste Comhairleach Náisiúnta um Bitheitic: Broideadh i Sláinte Phoiblí – Creat Eiticiúil

An Coiste Comhairleach Náisiúnta um Bitheitic
Cuireann an tAonad Bitheitice tacaíocht rúnaíochta agus seirbhísí taighde ar fáil don Choiste Comhairleach Náisiúnta um Bitheitic.  Cuireann an Coiste Comhairleach Náisiúnta um Bitheitic comhairle ar an Aire Sláinte maidir leis na himpleachtaí eiticiúla agus sóisialta atá ag forbairtí eolaíochta i leigheas an duine agus i gcúram sláinte an duine.

Imeachtaí Idirnáisiúnta
Déanann an tAonad Bitheitice ionadaíocht d’Éirinn ag fóraim idirnáisiúnta bhitheitice, lena n-áirítear iad seo a leanas:

Déan Teagmháil Linn

Príomhoifigeach Bitheitice

 Dr Siobhán O’Sullivan

Príomhoifigeach Cúnta 

 Paul Ivory

Oifigeach Riaracháin

 Aoife Brennan

Fón

 01-6354000