An tEolas is Déanaí ar an bPleanáil Theagmhasach agus Ullmhachta don Bhreatimeacht

Getting Ireland Brexit Ready logo

Mar chuid de fhreagairt uile-Rialtais don Bhreatimeacht, thug Simon Harris TD, an tAire Sláinte, breac-chuntas ar shraith chuimsitheach chomhordaithe ullmhúchán chun a chinntiú go mbeadh leanúnachas ann sna seirbhísí sláinte agus sa soláthar táirgí leighis i gcás Breatimeacht nach bhfuil aon bheart ag gabháil leis. Is é atá i gceist leis an obair sin go nglacann an Roinn Sláinte, Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte, an tÚdarás Rialála Táirgí Sláinte agus gníomhaireachtaí eile páirt i ndianphleanáil theagmhasach agus ullmhachta don Bhreatimeacht.

Luaigh an tAire Harris go bhfuil raon leathan saincheisteanna á scrúdú agus go bhfuil pleanáil theagmhasach ar bun le haghaidh cásanna féideartha éagsúla. Rud tábhachtach a ndíreofar air is ea a chinntiú, a mhéid is féidir, nach mbeidh ach an cur isteach is lú ann ar sheirbhísí sláinte agus go gcoimeádfar seirbhísí riachtanacha ar bun ar bhonn trasteorann agus uile-oileáin agus idir Éire agus an Ríocht Aontaithe.
I dtaca le leanúnachas an tsoláthair cógas i gcás Breatimeacht nach bhfuil aon bheart ag gabháil leis, tá obair shuntasach déanta cheana féin ag an Roinn Sláinte, ag Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte, ag an Údarás Rialála Táirgí Sláinte agus ag an tionscal chun aghaidh a thabhairt ar aon rioscaí do leanúnachas an tsoláthair agus chun iad a íoslaghdú. Slabhra casta is ea an slabhra soláthair le haghaidh cógas agus bíonn ag méadú ar an líon ganntanas cógas a bhíonn ag teacht aníos i ngach tír ar domhan ar bhonn leanúnach, rud nach bhfuil baint ag an mBreatimeacht leis.

Sa bhliain 2018, rinne an tÚdarás Rialála Táirgí Sláinte Creat um Ghanntanais Chógas a raibh roinnt geallsealbhóirí páirteach ann a fhorbairt agus a sheoladh chun tionchar na nganntanas cógas a mhaolú i gcás go dtagann siad aníos. Baintear úsáid as an gcreat sin chun aghaidh a thabhairt ar 45 fhógra faoi ghanntanais sa mhí ar an meán agus chun iad a bhainistiú.  Tá 24 chógas ar áireamh sa liosta reatha de ghanntanais réitithe (do na 6 mhí is déanaí) ón Údarás Rialála Táirgí Sláinte. Dá bhrí sin, beidh an córas sláinte breá-ábalta aon ghanntanais bhreise a réamh-mheas agus freagairt dóibh má thagann siad aníos de bharr an Bhreatimeachta.

Is ann do thart ar 4,000 cógas a mhargaítear in Éirinn. Maidir le 60-70% de na cógais sin, is as an Ríocht Aontaithe iad nó iompraítear iad chuig an tír seo tríd an Ríocht Aontaithe. Chuir Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte agus an tÚdarás Rialála Táirgí Sláinte in iúl go bhféadfadh gur leochaileach a bheadh an soláthar le haghaidh roinnt bheag de na táirgí sin ar chúiseanna éagsúla, lena n-áirítear seilfré ghairid an táirge, na riachtanais speisialta stórála agus iompair a ghabhann leis an táirge, agus spleáchas ar sholáthraí amháin le haghaidh an táirge. Tá Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte agus an tÚdarás Rialála Táirgí Sláinte ag déanamh dul chun cinn ar phleananna teagmhasacha, lena n-áirítear na pleananna sin lena mbaineann cógais ríthábhachtacha a sholáthar. Chomh maith leis sin, tá siad ag fíorú na pleanála teagmhasaí a rinneadh go dtí seo agus, nuair is gá, ag sainaithint roghanna eile ar an líon beag sin táirgí leochaileacha, ar roghanna iad atá cuí ón taobh cliniciúil de.

Tá an tionscal, lena n-áirítear cuideachtaí cógaisíochta agus mórdhíoltóirí cógaisíochta, ag glacadh páirt i bpleanáil fhairsing don Bhreatimeacht le tamall maith anuas agus tá ardsocruithe i bhfeidhm chun leanúnachas an tsoláthair a chinntiú. Tá an tÚdarás Rialála Táirgí Sláinte agus Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte ag obair i ndlúthchomhar le cuideachtaí chun béim a leagan ar aon fhadhbanna a bheadh ann leis an bhfáil ar tháirgí sonracha de bharr an Bhreatimeachta. Go dtí seo, níor sainaithníodh aon mhórfhadhbanna tríd an bpróiseas sin.
Níl an Roinn Sláinte, Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte ná an tÚdarás Rialála Táirgí Sláinte ag súil go mbeidh tionchar láithreach ann ar sholáthairtí cógas i gcás Breatimeacht nach bhfuil aon bheart ag gabháil leis an 29 Márta. Coinnítear stoic bhreise chógas i slabhra soláthair cógas na hÉireann mar ghnáthamh cheana féin. Mar thoradh ar na stoic bhreise sin agus ar phleanáil ag na Coimisinéirí Ioncaim le haghaidh mearsholáthar drugaí éigeantacha isteach in Éirinn a cheadú, cabhrófar linn déileáil le haon mhoilleanna agus le haon ghanntanais a d’fhéadfadh teacht aníos.

Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara nach gá d’ospidéil, do chógaiseoirí ná d’othair méideanna breise cógas a ordú. Dá ndéanfaí amhlaidh, d’fhéadfadh go gcuirfí isteach ar na leibhéil reatha stoic agus go gcuirfí bac ar an soláthar cógas d’othair eile.