Preasráitis

Soláthrófar sa chéad Saoráid Insteallta faoi Mhaoirseacht riamh in Éirinn áit shábháilte agus cabhair liachta d’úsáideoirí seasta drugaí

Ceadaíonn an Rialtas foilsiú an Bhille um Mí-Úsáid Drugaí (Saoráidí Insteallta faoi Mhaoirseacht) 2017

Chuir Simon Harris, an tAire Sláinte, agus Catherine Byrne, an tAire Stáit le freagracht as Pobail agus an Straitéis Náisiúnta Drugaí, fáilte inniu (Dé Máirt) roimh an gcinneadh ón Rialtas foilsiú an Bhille um Mí-Úsáid Drugaí (Saoráidí Insteallta faoi Mhaoirseacht) 2017 a cheadú.

Leis an mBille, ar cheadaigh an Chomh-aireacht é ag cruinniú dá cuid ar maidin, cumasófar don Aire Sláinte ceadúnas a mbeidh coinníollacha ag gabháil leis a eisiúint chun saoráid insteallta faoi mhaoirseacht a oibriú. Is é is saoráid insteallta faoi mhaoirseacht ann timpeallacht rialaithe ina mbeidh cead ag úsáideoirí drugaí a ndrugaí a fhéinriar trí instealladh. Soláthrófar i saoráidí den sórt sin rochtain ar threalamh insteallta atá glan agus steiriúil. Beidh baill foirne oilte ar fáil iontu chun cúram éigeandála a chur ar fáil i gcás ródháileoige agus chun comhairle a thabhairt maidir le cóireáil agus athshlánú. Chomh maith leis sin, cabhróidh na saoráidí le maolú a dhéanamh ar na fadhbanna a bhaineann le drugaí a instealladh ar an tsráid, lena n-áirítear bruscar atá bainteach le drugaí.

Dúirt an tAire Harris go bhfuil “lúcháir air an píosa tábhachtach reachtaíochta seo a thabhairt ar aghaidh, ar reachtaíocht í ina nglactar cur chuige sláintebhunaithe i leith úsáid drugaí i measc daoine inár sochaí ar imeallaíodh iad mar gheall ar an andúil atá acu.”

Dhéanfaí an méid seo a leanas le forálacha an Bhille freisin:

  • Úsáideoirí údaraithe a dhíolmhú ó chion an tsealbhaithe drugaí le linn dóibh bheith sa tsaoráid agus le cead ón sealbhóir ceadúnais;
  • Thabharfaí leis an mbille díolúine do sholáthraithe ceadúnaithe – tá sé ina chion ullmhú nó sealbhú substainte rialaithe a cheadú in áitreabh faoi láthair;
  • Chumasófaí leis an mBille don Aire dul i gcomhairle le Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS), leis an nGarda Síochána agus le comhlachtaí eile ar ábhair a bhaineann le saoráid insteallta faoi mhaoirseacht. Chumasófaí don Aire freisin rialacháin a bhaineann le hoibriú saoráidí den sórt sin a ullmhú.

Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara go mbeidh sé ina chion go fóill drugaí rialaithe a shealbhú lasmuigh de shaoráid insteallta faoi mhaoirseacht. Chomh maith leis sin, beidh sé ina chion go fóill drugaí a shealbhú lena ndíol nó lena soláthar laistigh de shaoráid insteallta faoi mhaoirseacht agus lasmuigh di araon.

D’fhreastail Catherine Byrne, an tAire Stáit le freagracht as Pobail agus an Straitéis Náisiúnta Drugaí, ar an gcruinniú Comh-aireachta in éineacht leis an Aire Harris inniu. Tar éis an chruinnithe, dúirt sí gur áit shábháilte d’úsáideoirí seasta drugaí a bheidh sna saoráidí, a reáchtálfar an chéad cheann díobh ar bhonn píolótach. “Cé go mbeidh na saoráidí ina n-áit rialaithe ina mbeidh cead ag daoine drugaí a instealladh, beidh i bhfad níos mó ná sin i gceist leo – soláthrófar iontu áit inar féidir le daoine a scíth a ligean, labhairt le daoine eile agus na seirbhísí a theastaíonn uathu a rochtain. Creidim gur cheart cur chuige atá sláintebhunaithe agus atá dírithe ar an duine a ghlacadh i leith fhadhb na ndrugaí. Is é an príomhrud atá i gceist anseo, dar liom, aire a thabhairt do na daoine is leochailí agus is imeallaithe inár sochaí. Is soiléir atá an costas daonna a bhaineann le drugaí a bheith á n-instealladh in áiteanna poiblí agus bíonn an costas sin ag méadú i gcónaí – an easpa dínite agus an tionchar a imrítear ar shláinte, folláine agus sábháilte daoine ina measc. Is eol dúinn nach bhfuil saoráidí insteallta faoi mhaoirseacht ar an aon réiteach amháin ar fhadhb na ndrugaí agus go bhfuil cuid mhór beart eile ag teastáil. Mar sin, tá rún daingean againn ár ndícheall a dhéanamh chun cabhair a thabhairt do na daoine a bhfuil an gá is mó acu léi.”

Cé nach mbunaítear leis an mBille aon láthair don tsaoráid insteallta faoi mhaoirseacht, tá sé beartaithe saoráid phíolótach a reáchtáil i lár cathrach Bhaile Átha Cliath. Chuir FSS grúpa oibre ar bun a bhfuil sé de dhualgas air sonraí a thiomsú, na roghanna féideartha a bhreithniú agus tabhairt faoi chomhairliúchán sula ndéanfar aon chinneadh ar an ábhar.

Dúirt an tAire Harris freisin, “Glacaim leis go bhfuil imní ar dhaoine faoi cén áit a mbeidh an chéad saoráid phíolótach lonnaithe, ach ba mhaith liom dearbhú a thabhairt dóibh nach ndearnadh aon chinneadh ina leith sin go fóill. Reáchtálfaidh FSS próiseas comhairliúcháin ar an gceist sin, rud a mbeidh geallsealbhóirí agus pobail áitiúla páirteach ann. Aon chinneadh ar láthair na saoráide píolótaí, beidh sé bunaithe ar an toradh ar an bpróiseas comhairliúcháin sin.”

CRÍOCH
Nótaí d’Eagarthóirí – maidir le saoráidí insteallta faoi mhaoirseacht

  • Tá fadhb aitheanta againne in Éirinn le hinstealladh drugaí ar an tsráid, go háirithe i lár cathrach Bhaile Átha Cliath. Is riosca suntasach do shláinte úsáideoirí drugaí é an cleachtas sin. Ina theannta sin, fágann na húsáideoirí snáthaidí caite ina ndiaidh agus is rioscaí suntasacha do shláinte daoine eile iad sin.
  • Tá sé beartaithe saoráidí insteallta faoi mhaoirseacht a bhunú chun cabhrú linn dul i ngleic leis na fadhbanna sin. Tugtar gealltanas i gClár an Rialtais reachtaíocht a rith le haghaidh na saoráidí a bhunú.
  • Is amhlaidh go bhfuil na saoráidí an-éifeachtach maidir le dul i bhfeidhm ar úsáideoirí anordúla drugaí agus grúpaí imeallaithe, go háirithe daoine a úsáideann drugaí ar na sráideanna nó i ndálaí eile contúirteacha agus míshláinteacha eile.
  • Tá seomraí caite drugaí ar bun san Eoraip le 30 bliain anuas. Osclaíodh an chéad cheann díobh san Eilvéis sa bhliain 1986. I mí Dheireadh Fómhair 2016, rinneadh an chéad saoráid insteallta faoi mhaoirseacht sa Fhrainc a oscailt i mbruachbhaile i bPáras.
  • Tá beagnach 90 seomra caite drugaí ar bun ar fud an domhain anois. Taispeántar an méid seo a leanas san fhianaise ar shaoráidí insteallta faoi mhaoirseacht:
    • Déantar laghdú leo ar an líon ródháileog marfach agus ar tharchur galar fuil-iompartha;
    • Déantar laghdú leo ar instealladh in áiteanna poiblí;
    • Déantar laghduithe suntasacha leo ar bhruscar atá bainteach le drugaí, agus
    • Ní dhéantar aon mhéadú leo ar úsáid drugaí ná ar choireacht atá bainteach le drugaí.
  • Fuarthas amach i staidéir mheastóireachta idirnáisiúnta gurb amhlaidh, tríd is tríd, go bhfuil tionchar dearfach ag na saoráidí ar na pobail ina bhfuil siad lonnaithe.
  • Soláthraítear sna saoráidí sin pointe teagmhála ísealtairsí do dhaoine a insteallann drugaí, áit a gcumasaítear dóibh seirbhísí sláinte, tacaíochta agus cóireála drugaí a rochtain nuair a bhíonn siad réidh le déanamh amhlaidh. Soláthraítear rochtain iontu ar na nithe seo a leanas:
    • Trealamh insteallta atá glan agus steiriúil;
    • Idirghabhálacha cúram liachta agus cúraim shóisialta;
    • Baill foirne oilte atá in ann cúram éigeandála a chur ar fáil i gcás ródháileoige.
  • Leithdháileadh cistiú breise i mBuiséad 2017 chun tacú le bearta um dhrugaí agus um chuimsiú sóisialta. I bPlean Seirbhíse Náisiúnta Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) don bhliain 2017, tugtar gealltanas saoráid insteallta faoi mhaoirseacht a bhunú ar bhonn píolótach i mBaile Átha Cliath. Bheadh an tsaoráid á reáchtáil ag FSS féin nó ag eagraíocht neamhrialtasach a bheadh ag obair faoi chomhaontú seirbhíse le FSS.
  • Ní dhearnadh aon chinneadh go fóill ar an láthair shonrach ina mbeadh an tsaoráid lonnaithe. Ar aon dul leis an eispéireas i dtíortha eile ina bhfuil saoráidí den sórt sin ar bun, meastar go roghnófar an láthair go cúramach chun freastal ar an mbealach is éifeachtaí ar riachtanais agus ábhair imní na n-úsáideoirí seirbhíse agus an mhórphobail.