Preasráitis

Foilsíonn an tAire Harris agus an tAire Byrne an Tuarascáil Bhliantúil do 2016 maidir leis an doiciméad beartais Éire atá Saor ó Thobac: Plean Gníomhaíochta

Tá bearta pacáistithe chaighdeánaithe á gcur i bhfeidhm le haghaidh gach táirge tobac

Chuir Simon Harris TD, an tAire Sláinte, agus Catherine Byrne TD, an tAire Stáit le freagracht as Cur Chun Cinn na Sláinte agus an Straitéis Náisiúnta Drugaí, fáilte inniu roimh fhoilsiú na Tuarascála Bliantúla do 2016 maidir leis an doiciméad beartais Éire atá Saor ó Thobac: Plean Gníomhaíochta.

Seoladh an doiciméad beartais Éire atá Saor ó Thobac faoin gcreat Éire Shláintiúil sa bhliain 2013. Leagtar sprioc síos ann go mbeidh Éire saor ó thobac (is é sin, go mbeidh ráta leitheadúlachta caitheamh tobac faoi bhun 5% aici) faoin mbliain 2025.

Foilsíodh plean gníomhaíochta ardleibhéil don doiciméad beartais Éire atá Saor ó Thobac i mí an Mhárta 2015. Ceanglaítear le ceann amháin de na gníomhartha ar an Roinn Sláinte tuarascáil bhliantúil a fhoilsiú maidir le cur chun feidhme na ngníomhartha atá leagtha amach ann. Leagtar roinnt éachtaí tábhachtacha a baineadh amach sa bhliain 2016 sa Tuarascáil Bhliantúil do 2016. Áiríodh leo sin reachtaíocht nua lena gcuirtear cosc ar thobac a chaitheamh i gcarranna ina bhfuil leanaí i láthair (rud a tháinig i bhfeidhm an 1 Eanáir 2016) agus an fhorbairt a rinne Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte ar an bhfeachtas QUIT agus an feabhas a chuir sí ar na tacaí atá ar fáil do dhaoine atá ag iarraidh éirí as an tobac.

Dúirt an tAire Harris: “Tá caitheamh tobac ar an gcúis aonair is mó le breoiteacht inchoiscthe agus le bás roimh am in Éirinn, ag marú geall le 6,000 duine gach bliain. Ar an taobh is fearr den scéal, bhí laghdú suntasach leantach ann i leitheadúlacht an tobac i measc leanaí. Tugann sé sin le fios dúinn go bhfuilimid ar an mbóthar ceart maidir leis an dóigh a bhfuilimid ag dul i ngleic leis an gcuid sin den fhadhb. Is maith an rud go bhfuil an Oifig Réigiúnach don Eoraip de chuid na hEagraíochta Domhanda Sláinte ag úsáid na ngníomhartha a leagtar amach sa doiciméad beartais Éire atá Saor ó Thobac mar chás-staidéar do thíortha eile ar mhaith leo bheith saor ó thobac san am atá le teacht. Ar an drochuair, is ró-ard atá leitheadúlacht an tobac i measc daoine fásta go fóill agus is caiteoirí iad 22% den daonra. Díobh sin, caitheann 18% gach lá agus caitheann 4% ó am go ham. Leagtar béim sna figiúirí sin ar an ngéarghá atá ann le gach ceann de na moltaí sa doiciméad beartais Éire atá Saor ó Thobac a chur chun feidhme.

“Ba mhaith liom an deis seo a thapú béim a leagan ar a thábhachtaí atá sé bearta pacáistithe chaighdeánaithe a chur i bhfeidhm maidir le gach táirge tobac. Tá Éire ar an aon tír amháin san Eoraip agus ar an dara tír ar domhan a thug pacáistiú caighdeánaithe isteach le haghaidh gach táirge tobac, agus ní amháin le haghaidh toitíní agus tobac féinrollta. Is dochrach atá gach táirge tobac agus, dá bhrí sin, ní mór gach táirge tobac a bheith ag cloí leis na bearta pacáistithe chaighdeánaithe”.

Dúirt an tAire Byrne, “Tá lúcháir orm amharc ar an dul chun cinn atá déanta go dtí seo ar mholtaí an doiciméid bheartais Éire atá Saor ó Thobac a chur chun feidhme. Léiriú ar an dea-obair atá ar bun is ea gur bhronn an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS) Dámhachtain ghradamach ar an Roinn Sláinte mar chuid den Lá Domhanda gan Tobac. Rinne sí amhlaidh chun aitheantas a thabhairt don obair atá á déanamh ag an Roinn i réimse an rialaithe tobac sa bhliain 2017. Tá aiféala ar fhormhór na ndaoine a chaitheann tobac gur thosaigh siad á chaitheamh agus tá siad ag iarraidh éirí as an tobac dóibh féin agus dá dteaghlach. Is é sin an fáth ar gá dúinn leanúint le tús áite a thabhairt do na tacaí agus don spreagadh a theastaíonn ó dhaoine chun éirí as an tobac faoi dheireadh is faoi dheoidh agus chun cur ina luí ar dhaoine eile gan tosú ar an tobac sa chéad áit.”

Dúirt an tAire Byrne, “Cabhróidh gach ceann de na héachtaí faoin doiciméad beartais Éire atá Saor ó Thobac linn Éire a dhéanamh saor ó thobac faoin mbliain 2025, agus molaim an Roinn Sláinte, Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte agus an pobal eagraíochtaí neamhrialtasacha as a gcuid oibre ina leith sin. Tá ríméad orm go háirithe gur shínigh mé rialacháin i mí Mheán Fómhair lena dtabharfaí pacáistiú caighdeánaithe tobac isteach, rud ar éacht mór den bheartas tobac é. Is iad pacaí tobac an fhoirm dheiridh fógraíochta do tháirgí tobac”.

Luaigh an bheirt Airí an athuair go bhfuil siad tiomanta do chur chun feidhme leantach an doiciméid bheartais Éire atá Saor ó Thobac.

CRÍOCH

Nóta d’Eagarthóirí:

Beidh gairm ghrianghraf ar siúl ag 2pm inniu (Déardaoin an 23 Samhain) i dTithe an Rialtais leis an Aire Harris agus leis an Aire Byrne amháin chun seoladh na tuarascála seo agus cur i bhfeidhm Pacáistiú Caighdeánaithe Tobac a cheiliúradh.

An Tuarascáil Iomlán: An Tuarascáil Bhliantúil do 2016 maidir leis an doiciméad beartais Éire atá Saor ó Thobac: Plean Gníomhaíochta

Pacáistiú Caighdeánaithe Tobac

  • Is é an toradh atá ar na Rialacháin Sláinte Poiblí (Pacáistiú Caighdeánaithe Tobac), 2017, ná nach mór gach táirge tobac a dhéanfar lena ndíol in Éirinn ón 30 Meán Fómhair 2017 i leith a chur ar fáil i bpacáistiú caighdeánaithe miondíola. Ceadófar d’aon táirgí a dhéantar agus a chuirtear ar an margadh roimh an dáta sin fanacht ar an margadh ar feadh tréimhse 12 mhí, i.e. go dtí an 29 Meán Fómhair 2018.
  • Is iad Éire agus an Astráil an dá thír ar domhan a thug na bearta isteach le haghaidh gach táirge tobac go dtí seo. Dá bhrí sin, tá Éire ar an gcéad tír san Aontas Eorpach a bhfuil pacáistiú caighdeánaithe i bhfeidhm aici le haghaidh gach táirge tobac, agus ní amháin le haghaidh toitíní agus tobac féinrollta. Cruthaíodh cheana féin go bhfuil drochthionchar ag táirgí tobac ar an tsláinte agus, mar sin de, caitear le gach táirge tobac ar an aon bhealach amháin faoi reachtaíocht na hÉireann.
  • Is é aidhm an phacáistithe chaighdeánaithe gach paca tobac a dhéanamh níos neamhtharraingtí, rabhaidh shláinte a dhéanamh níos sofheicthe agus a chinntiú nach gcuirfí tomhaltóirí amú faoi thionchar dochrach an tobac le pacáistiú. Tá bonn fianaise láidir ag teacht as an Astráil á léiriú gurb éifeachtach agus comhréireach araon atá tabhairt isteach an phacáistithe chaighdeánaithe maidir le drochthionchar na húsáide tobac ar an bpobal a laghdú. Sheas an beart agóidí a rinneadh i gCúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus san Ard-Chúirt sa Ríocht Aontaithe.

An Tuarascáil Bhliantúil do 2016 maidir leis an doiciméad beartais Éire atá Saor ó Thobac: Plean Gníomhaíochta

Pléitear sa Tuarascáil Bhliantúil do 2016 le roinnt éachtaí tábhachtacha a baineadh amach sa bhliain 2016, lenar áiríodh iad seo a leanas:

  • tháinig reachtaíocht nua i bhfeidhm an 1 Eanáir 2016 lena gcuirtear cosc ar thobac a chaitheamh i gcarranna ina bhfuil leanaí i láthair,
  •  trasuíodh an Treoir um Tháirgí Tobac ón Aontas Eorpach i mí na Bealtaine 2016 agus bhíothas i dteagmháil leantach le Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte agus leis an gCoimisiún Eorpach maidir le cur chun feidhme na Treorach,
  • leanadh leis an Suirbhé bliantúil Éire Shláintiúil agus leis an Staidéar ar Iompraíocht Sláinte Leanaí in Aois Scoile, rud lena soláthraítear sonraí faoi leitheadúlacht an tobac ar fud an phobail,
  • foilsíodh an tuarascáil ar an gcostas eacnamaíoch a ghabhann le caitheamh tobac in Éirinn,
  • rinne Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte tuilleadh forbairt ar an bhfeachtas QUIT agus chuir sí feabhas ar na tacaí atá ar fáil do dhaoine atá ag iarraidh éirí as an tobac,
  • ghlac an earnáil eagraíochtaí neamhrialtasacha páirt réamhghníomhach san obair chun tacú le bearta faoin doiciméad beartais Éire atá Saor ó Thobac agus méadaíodh praghas na dtáirgí tobac le Buiséad 2017.