Gníomhaíocht Fhisiciúil

Tá gníomhaíocht fhisiciúil tábhachtach ó thaobh sláinte agus folláine de agus is príomhthoisc í maidir le meáchan sláintiúil a choinneáil. Tá Plean Náisiúnta um Ghníomhaíocht Fhisiciúil á fhorbairt againn faoi láthair, rud arb é an aidhm atá léi rannpháirtíocht mhéadaithe a spreagadh i ngníomhaíocht fhisiciúil agus aitheantas níos fearr a thabhairt don tábhacht a ghabhann léi.

Ar mhaithe leis an bPlean sin a fhorbairt, cuireadh grúpa oibre ar bun faoi chomhchathaoirleacht na Roinne Sláinte agus na Roinne Iompair, Turasóireachta agus Spóirt. Cuimsíonn an grúpa sin ionadaithe ó raon páirtithe leasmhara a bhfuil leas acu i ngníomhaíocht fhisiciúil agus a bhfuil saineolas acu uirthi.

Tá fianaise shuntasach ann go gcothaíonn gníomhaíocht fhisiciúil folláine agus sláinte fhisiciúil agus mheabhrach, go gcoisceann sí galar, go bhfeabhsaíonn sí caighdeán beatha agus go ngabhann tairbhí eacnamaíocha, sóisialta agus cultúrtha léi. Tá leibhéil neamhghníomhaíochta fisiciúla tar éis ardú mar thoradh ar an méadú atá tagtha ar iompar neamhghníomhach sa bhaile agus san ionad oibre. Is cúis imní é, mar sin, nach gcomhlíonann líon an-mhór Éireannach na leibhéil ghníomhaíochta fisiciúla atá molta.

Cad is gníomhaíocht fhisiciúil ann?

Is é is gníomhaíocht fhisiciúil ann ná téarma leathan a chuimsíonn gach cineál gluaiseachta, agus ní aclaíocht amháin, atá pleanáilte, struchtúrtha agus athchleachtach agus a dhéantar chun gné amháin nó níos mó de chorpacmhainn fhisiciúil a fheabhsú nó a choinneáil. Fágann sé sin gur tábhachtach atá gach cineál gníomhaíochta fisiciúla, lena n-áirítear siúl agus rothaíocht, damhsa, cluichí agus cineálacha caitheamh aimsire traidisiúnta, garraíodóireacht agus obair tí, mar aon le spórt nó cleachtadh d’aon ghnó. Baineann tábhacht le gach gníomhaíocht fhisiciúil agus má dhéantar a thuilleadh, is amhlaidh is fearr é. Trí ghníomhaíocht fhisiciúil a dhéanamh mar chuid de do shaol laethúil, cibé acu is sa bhaile, ar scoil, san ionad oibre nó le linn súgartha a dhéantar í, is féidir léi cabhrú leat maireachtáil níos faide agus caighdeán beatha níos fearr a bheith agat.

Chomh maith leis sin, tá gníomhaíocht fhisiciúil ar cheann amháin de na “5 ní sa lá” a theastaíonn le haghaidh dea-fholláine agus dea-meabhairshláinte a bheith ag duine. Fuasclaíonn aclaíocht ionoirfiní san inchinn, rud a chuireann áthas orainn. Tá aclaíocht rialta nasctha freisin le codladh níos fearr, rud atá tábhachtach maidir le cabhrú linn dea-mheabhairshláinte agus dea-shláinte fhisiciúil a choinneáil.

Cé mhéad gníomhaíocht fhisiciúil atá ag teastáil?

Ba sna Treoirlínte Náisiúnta um Ghníomhaíocht Fhisiciúil d’Éirinn (An Roinn Sláinte, 2009) a glacadh moltaí domhanda na hEagraíochta Domhanda Sláinte (EDS) maidir le gníomhaíocht fhisiciúil ar son na sláinte. Luaitear an méid seo a leanas sna Treoirlínte sin

Leanaí agus daoine óga (2 – 18 bliain d’aois)

Ba chóir do gach leanbh agus duine óg bheith gníomhach, ar leibhéal atá idir measartha agus dian, ar feadh 60 nóiméad ar a laghad in aghaidh an lae. Ba chóir dóibh tabhairt faoi chleachtaí chun matáin a neartú, solúbthacht a fheabhsú agus cnámha a láidriú 3 uair sa tseachtain.

Daoine fásta (18-64 bliain d’aois)

Ba chóir do dhaoine fásta tabhairt faoi ghníomhaíocht mheasartha ar feadh 30 nóiméad ar a laghad in aghaidh an lae, cúig lá sa tseachtain (nó 150 nóiméad san iomlán sa tseachtain).

Daoine scothaosta (65 bliain d’aois nó níos sine)

Ba chóir do dhaoine scothaosta tabhairt faoi ghníomhaíocht measartha dian ar feadh 30 nóiméad ar a laghad in aghaidh an lae, cúig lá sa tseachtain, nó 150 nóiméad san iomlán sa tseachtain. Ba chóir dóibh díriú ar ghníomhaíocht aeróbach, ar mhatáin a neartú agus ar chothromaíocht.

Daoine fásta faoi mhíchumas

Ba chóir do dhaoine fásta faoi mhíchumas bheith chomh gníomhach agus is féidir. Ba chóir dóibh féachaint leis na treoirlínte do dhaoine fásta a chomhlíonadh, is é sin, tabhairt faoi ghníomhaíocht measartha dian ar feadh 30 nóiméad ar a laghad in aghaidh an lae, cúig lá sa tseachtain.

Is é aidhm an Phlean ná cabhrú le gach duine in Éirinn bogadh níos gaire do na treoirlínte sin a chomhlíonadh. Foilseofar an Plean níos déanaí i mbliana.